Thursday 12 Bhadra, 2071 |
Menu

समाज

जंगली छावालाई घरेलु ढोईको माया

  • शुक्रबार २१ असार, २०७०
  • रमेशकुमार पौडेल
  • DISQUS_COMMENTS
(0 votes)
जंगली छावा (दायाँ) र आफ्नो छावासँगै दूध चुसाउँदै चितवनकली। तस्बिर : नागरिक जंगली छावा (दायाँ) र आफ्नो छावासँगै दूध चुसाउँदै चितवनकली। तस्बिर : नागरिक

चितवन - अलपत्र बच्चालाई मान्छेले मात्र होइन, वन्यजन्तुले पनि उत्तिकै माया गर्दो रहेछ। चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज सौराहाको हात्तीसारमा अचेल रमाइलो दृश्य देखिन्छ। उद्धार गरेर ल्याइएको जंगली हात्तीको बच्चा (छावा)लाई घरेलु हात्तीले दूध चुसाउँछ। अन्य पोथी हात्ती सुँढले छावा सुमसुम्याउन तँछाडमछाड गर्छन्।
रौतहट वागमती किनारमा अलपत्र जंगली छावालाई पर्सा वन्यजन्तु आरक्षका अधिकारीले सौराहा ल्याएका हुन्। असार १७ गते दिउँसो त्यहाँ ल्याइएको छावाले असार १४ गते राति बच्चा जन्माएकी चितवनकलीको दूध चुस्न पाएको छ।
'सुरुमा यो छावा नजिक जान हिच्किचाउँथ्यो। अहिले त दूध चुसेको चुस्यै गरेर माउलाई हैरान बनाउन थालेको छ,' हात्तीसारका प्रमुख विचित्रकुमार चौधरीले भने। चितवनकलीले जन्माएको छावा पोथी हो। जंगली छावा भाले हो। जंगली छावा २० दिनअघि जन्मिएको हात्तीसारका कर्मचारीको अनुमान छ।
छावाले करिब एक वर्षसम्म आमाको दूध मात्र खान्छ। त्यसपछि बल्ल घाँस खान थाल्छ। 'दूध चुस्न पाएन भने छावा धेरै दिन बाँच्न सक्दैन,' केन्द्रका प्रमुख चौधरीले भने। भर्खर बच्चा जन्माएकी चितवनकलीको दूध चुस्न पाएको छावाले अरु पोथी हात्तीको पनि उत्तिकै माया पाएको छ। पोथी हात्ती ऐश्वर्यमाला छावा खेलाउन मरिहत्ते गर्छ।
'चितवनकलीसहित यहाँ ६ वटा पोथी हात्ती (ढोई) छन्। सुत्केरी चितवनकलीलाई त बच्चा मनपर्ने नै भयो। अरु पोथी पनि उत्तिकै हुरुक्क हुन्छन्। ऐश्वर्यामाला त झन् बच्चा खेलाउन सुत्केरीभन्दा पनि बढी मरिहत्ते गर्छे,' चौधरीले भने। दूध र माया पाएकाले जंगली छावा हृष्टपुष्ट हुँदै आएको छ। 
पटक–पटक दूध चुसेर हैरान गरेपछि छावालाई बाँधेर राख्नुपरेको छ। दुई छावाले दूध चुस्ने भएकाले हात्तीलाई पौष्टिक पदार्थ थप्न हात्तीसारका कर्मचारीलाई भ्याइनभ्याई छ। हात्तीले जुम्ल्याहा बच्चा प्रायः जन्माउँदैन। खोरसोरमा रहेको हात्ती प्रजनन् केन्द्रमा पाँच वर्षअघि एउटा ढोईले जुम्ल्याहा जन्माएको थियो। एउटा जन्माए पनि चितवनकलीलाई दुई बच्चा हुर्काउने जिम्मेवारी थपिएको छ।
'आफ्नो समूह र आमाबाट बिछोडिनु दुर्भाग्य हो। तर, यहाँ भर्खर बच्चा जन्माएको ढोई भएकाले उसलाई हुर्कन सहज हुने भयो,' चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जका प्रमुख संरक्षण अधिकृत कमलजंग कुँवरले भने। हात्ती समूहमा मिलेर बस्ने प्राणी हो। फरक समूहका ठूला भाले हात्ती एक अर्कामा घुलमिल हुन सक्दैनन्। तर, पोथी हात्तीमा यस्तो समस्या हुँदैन।

लिंगो लिन जाने तयारी

काठमाडौं- २३ गतेको इन्द्रजात्राका लागि लिंगो लिन जान बुधबार तयारी गरिएको छ। हनुमानढोकामा मानन्धर समुदाय स्थानीय भेषभुसासहित जंगल जानका लागि तयार भएको हो। मानन्धर समुदायले लिंगो काभ्रेको चित्रापुर गाविस ८...

तौल घटाउन नृत्य

काठमाडौं- ज्ञानेश्वरकी ३४ वर्षे सुमना न्यौपाने पाठेघरको शल्यक्रियापछि मोटाइन्। उनको मोटोपना असामान्य बन्दै गएपछि सबैले जिस्काउन थाले। यहाँसम्म कि आफ्नै छोराले स्कुल नआउन आग्रह गरे। 'साथीहरुले जिस्काउँछन्, मामु स्कुल नआउनू...

माइतीको झल्को मेटियो

काठमाडौं- पशुपति वृद्धाश्रममा आश्रय लिँदै आएकी नारायणी पुरीलाई पनि हरेक वर्ष तीज आएसँगै माइतीको यादले सताउँछ। उनको माइतीमा आफ्नो भन्ने कोही छैन। त्यसैले उनको आस आसमै सीमित रहन्छ। डेढ दशकदेखि...

इबोला सन्त्रास : वीर र कोसीमा आइसोलेसन वार्ड

काठमाडौं-विश्वव्यापी महामारी घोषित इबोलाका शंकास्पद एवं संक्रमित बिरामी नेपाल भित्रिए उपचार गर्न वीर र कोसी अञ्चल अस्पतालले छुट्टै उपचार कक्ष (आइसोलेसन वार्ड) तयार पारेका छन्। अन्य केही अस्पतालले पनि तयारीबारे...

आज हरितालिका तीज, पशुपतिमा आधा घन्टामै दर्शन

काठमाडौं- भाद्र शुक्ल तृतीयाका दिनमा मनाइने हरितालिका तीज पर्व आज वैदिक सनातन हिन्दू धर्मावलम्बी नारीहरु देवादि देव महादेवको पूजा आराधना गरी मनाउँदैछन्। सत्ययुगमा हिमालय पुत्री पार्वतीले गौरीघाटमा बसी तपस्या गरेर...

हराएका राहदानी इन्टरपोल वेबमा

काठमाडौं– हराएका राहदानीको विवरण इन्टरपोलको वेबसाइटमार्फत सार्वजनिक गर्न थालिएको छ। परराष्ट्र मन्त्रालयअन्तर्गत राहदानी विभागले विभिन्न कारणवश हराएका राहदानीको विवरण नेपाल प्रहरीमार्फत इन्टरपोलको वेबसाइटको 'स्टोल एन्ड लस्ट ट्राभल डकुमेन्ट' (चोरी र...

शान्ति सेनाको भत्ता वृद्धि

काठमाडौं– संयुक्त राष्ट्रसंघले शान्ति मिसनमा खटिने सबै देशका सेनाको भत्ता वृद्धि गरेको छ। राष्ट्रसंघको यो निर्णयले शान्ति मिसनमा खटिएका नेपाली सेना पनि लाभान्वित हुनेछन्। नेपाली सेनाका अनुसार राष्ट्रसंघले सन् २०१४...

नक्कली प्रमाणपत्रवाला सईविरुद्ध मुद्दा

काठमाडौं– अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले नक्कली शैक्षिक योग्यताको प्रमाणपत्र पेस गरी सरकारी सेवामा प्रवेश गरेका इलाका प्रहरी कार्यालय चोपराङ, रामेछापमा कार्यरत प्रहरी नायब निरीक्षक (सई) मनोजकुमार राउतविरुद्ध बुधबार विशेष अदालत...