Thursday 2 Ashwin, 2071 |
Menu

समाज

जंगली छावालाई घरेलु ढोईको माया

  • शुक्रबार २१ असार, २०७०
  • रमेशकुमार पौडेल
  • DISQUS_COMMENTS
(0 votes)
जंगली छावा (दायाँ) र आफ्नो छावासँगै दूध चुसाउँदै चितवनकली। तस्बिर : नागरिक जंगली छावा (दायाँ) र आफ्नो छावासँगै दूध चुसाउँदै चितवनकली। तस्बिर : नागरिक

चितवन - अलपत्र बच्चालाई मान्छेले मात्र होइन, वन्यजन्तुले पनि उत्तिकै माया गर्दो रहेछ। चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज सौराहाको हात्तीसारमा अचेल रमाइलो दृश्य देखिन्छ। उद्धार गरेर ल्याइएको जंगली हात्तीको बच्चा (छावा)लाई घरेलु हात्तीले दूध चुसाउँछ। अन्य पोथी हात्ती सुँढले छावा सुमसुम्याउन तँछाडमछाड गर्छन्।
रौतहट वागमती किनारमा अलपत्र जंगली छावालाई पर्सा वन्यजन्तु आरक्षका अधिकारीले सौराहा ल्याएका हुन्। असार १७ गते दिउँसो त्यहाँ ल्याइएको छावाले असार १४ गते राति बच्चा जन्माएकी चितवनकलीको दूध चुस्न पाएको छ।
'सुरुमा यो छावा नजिक जान हिच्किचाउँथ्यो। अहिले त दूध चुसेको चुस्यै गरेर माउलाई हैरान बनाउन थालेको छ,' हात्तीसारका प्रमुख विचित्रकुमार चौधरीले भने। चितवनकलीले जन्माएको छावा पोथी हो। जंगली छावा भाले हो। जंगली छावा २० दिनअघि जन्मिएको हात्तीसारका कर्मचारीको अनुमान छ।
छावाले करिब एक वर्षसम्म आमाको दूध मात्र खान्छ। त्यसपछि बल्ल घाँस खान थाल्छ। 'दूध चुस्न पाएन भने छावा धेरै दिन बाँच्न सक्दैन,' केन्द्रका प्रमुख चौधरीले भने। भर्खर बच्चा जन्माएकी चितवनकलीको दूध चुस्न पाएको छावाले अरु पोथी हात्तीको पनि उत्तिकै माया पाएको छ। पोथी हात्ती ऐश्वर्यमाला छावा खेलाउन मरिहत्ते गर्छ।
'चितवनकलीसहित यहाँ ६ वटा पोथी हात्ती (ढोई) छन्। सुत्केरी चितवनकलीलाई त बच्चा मनपर्ने नै भयो। अरु पोथी पनि उत्तिकै हुरुक्क हुन्छन्। ऐश्वर्यामाला त झन् बच्चा खेलाउन सुत्केरीभन्दा पनि बढी मरिहत्ते गर्छे,' चौधरीले भने। दूध र माया पाएकाले जंगली छावा हृष्टपुष्ट हुँदै आएको छ। 
पटक–पटक दूध चुसेर हैरान गरेपछि छावालाई बाँधेर राख्नुपरेको छ। दुई छावाले दूध चुस्ने भएकाले हात्तीलाई पौष्टिक पदार्थ थप्न हात्तीसारका कर्मचारीलाई भ्याइनभ्याई छ। हात्तीले जुम्ल्याहा बच्चा प्रायः जन्माउँदैन। खोरसोरमा रहेको हात्ती प्रजनन् केन्द्रमा पाँच वर्षअघि एउटा ढोईले जुम्ल्याहा जन्माएको थियो। एउटा जन्माए पनि चितवनकलीलाई दुई बच्चा हुर्काउने जिम्मेवारी थपिएको छ।
'आफ्नो समूह र आमाबाट बिछोडिनु दुर्भाग्य हो। तर, यहाँ भर्खर बच्चा जन्माएको ढोई भएकाले उसलाई हुर्कन सहज हुने भयो,' चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जका प्रमुख संरक्षण अधिकृत कमलजंग कुँवरले भने। हात्ती समूहमा मिलेर बस्ने प्राणी हो। फरक समूहका ठूला भाले हात्ती एक अर्कामा घुलमिल हुन सक्दैनन्। तर, पोथी हात्तीमा यस्तो समस्या हुँदैन।

प्राज्ञिक क्षेत्रमा राजनीतिक भागबन्डा गर्नु हुन्न : कुलपति श्रेष्ठ

काठमाडौं– नेपाल संगीत तथा नाट्य प्रज्ञाप्रतिष्ठानका कुलपति भक्तराज श्रेष्ठ (सरुभक्त)ले प्रज्ञा प्रतिष्ठान विशुद्ध प्राज्ञिक क्षेत्र भएकाले राजनीतिक भागबन्डा गर्न नहुने बताएका छन्। कुलपति सरुभक्तले बुधबार आफ्नै कार्यकक्षमा पत्रकार सम्मेलनको आयोजना...

५ करोड ८० लाखमा सेनाले फुटायो बाटोको चट्टान

गुल्मी— रिडी–रूद्रावेणी–वामीटक्सार सडकमा जिल्लाभरमै सबैभन्दा धेरै गाडि गुड्छन्। हिउँद होस् या वर्षा हरेक दिन झण्डै दुई सय सवारी उक्त सडकमा कुँदिरहेका हुन्छन्। तर सो सडकको रिडिदेखि रूद्राबेणीसम्मको यात्रामा प्रत्येक यात्रुको...

टुरिष्ट भिषामा युवती दुवइ पठाउन खोज्ने पक्राउ

काठमाडौं– एयर अरबियाको उडानबाट नेपाली युवती दुबइ पठाउन खोज्ने दुई जनालाई महानगरीय प्रहरी अपराध महाशाखाको टोलीले पक्राउ गरेको छ।

कीर्ते सहीको चेक मिति अगाडि नै भुक्तानी दिने बैंक कर्मचारी रिहा

रोल्पा— चेकमा लेखिएको मितिभन्दा अगाडि नै ३ लाख भुक्तानी दिएको अभियोगमा पक्राउ परेका नेपाल बैंक सहायक शाखा प्रबन्धक मुकुन्द कुमार श्रेष्ठ र बरिष्ठ सहायक भेष विक्रम अधिकारीलाई प्रहरीले रिहा गरेको...

एक लाख रुपैयाँको प्रलोभनमा बलात्कारको अभियोग

जाजरकोट—जाजरकोटको खलङ्गा–२ स्याँलाका २८ वर्षीय तिलक सुनारले योजनाबद्ध ढङ्गले एक युवती प्रयोग गरेर फर्जी बलात्कार घटनामा आफन्तलाई फसाउन खोजेको आरोप लगाएका छन्।

सुत्केरीको मृत्युपछि टिचिङमा तनाव

काठमाडौं-शल्यक्रियाद्वारा बच्चा जन्माएकी एक युवतीको मृत्युपछि मृतकका आफन्तले टिचिङ अस्पताल महाराजगन्ज तोडफोड गरेका छन्।

मनपरी बाँडिन्छ रकम

काठमाडौं-काठमाडौं महानगरपालिकाको बसन्तपुरस्थित हनुमानढोका दरबार क्षेत्र संरक्षण कार्यक्रमले नियमविपरीत दर्जनौं संस्थालाई रकम वितरण गर्न स्वीकृत गरेको छ। २०७०/७१ को २२ औं नगरपरिषदको निर्णयलाई लत्याएर यसरी सहयोग रकम दुरुपयोग भएको खुलेको...

‘एक तिहाइ महिला नचाहेरै गर्भवती हुन्छन्’

काठमाडौं-सरकारले परिवार नियोजन कार्यक्रम सुरु गरेको ५५ वर्ष पूरा भए पनि नेपालमा अझै एक तिहाइ महिला नचाहेरै गर्भवती हुने गरेका छन्।