Wednesday 7 Shrawn, 2071 |
Menu

समाज

जंगली छावालाई घरेलु ढोईको माया

  • शुक्रबार २१ असार, २०७०
  • रमेशकुमार पौडेल
  • DISQUS_COMMENTS
(0 votes)
जंगली छावा (दायाँ) र आफ्नो छावासँगै दूध चुसाउँदै चितवनकली। तस्बिर : नागरिक जंगली छावा (दायाँ) र आफ्नो छावासँगै दूध चुसाउँदै चितवनकली। तस्बिर : नागरिक

चितवन - अलपत्र बच्चालाई मान्छेले मात्र होइन, वन्यजन्तुले पनि उत्तिकै माया गर्दो रहेछ। चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज सौराहाको हात्तीसारमा अचेल रमाइलो दृश्य देखिन्छ। उद्धार गरेर ल्याइएको जंगली हात्तीको बच्चा (छावा)लाई घरेलु हात्तीले दूध चुसाउँछ। अन्य पोथी हात्ती सुँढले छावा सुमसुम्याउन तँछाडमछाड गर्छन्।
रौतहट वागमती किनारमा अलपत्र जंगली छावालाई पर्सा वन्यजन्तु आरक्षका अधिकारीले सौराहा ल्याएका हुन्। असार १७ गते दिउँसो त्यहाँ ल्याइएको छावाले असार १४ गते राति बच्चा जन्माएकी चितवनकलीको दूध चुस्न पाएको छ।
'सुरुमा यो छावा नजिक जान हिच्किचाउँथ्यो। अहिले त दूध चुसेको चुस्यै गरेर माउलाई हैरान बनाउन थालेको छ,' हात्तीसारका प्रमुख विचित्रकुमार चौधरीले भने। चितवनकलीले जन्माएको छावा पोथी हो। जंगली छावा भाले हो। जंगली छावा २० दिनअघि जन्मिएको हात्तीसारका कर्मचारीको अनुमान छ।
छावाले करिब एक वर्षसम्म आमाको दूध मात्र खान्छ। त्यसपछि बल्ल घाँस खान थाल्छ। 'दूध चुस्न पाएन भने छावा धेरै दिन बाँच्न सक्दैन,' केन्द्रका प्रमुख चौधरीले भने। भर्खर बच्चा जन्माएकी चितवनकलीको दूध चुस्न पाएको छावाले अरु पोथी हात्तीको पनि उत्तिकै माया पाएको छ। पोथी हात्ती ऐश्वर्यमाला छावा खेलाउन मरिहत्ते गर्छ।
'चितवनकलीसहित यहाँ ६ वटा पोथी हात्ती (ढोई) छन्। सुत्केरी चितवनकलीलाई त बच्चा मनपर्ने नै भयो। अरु पोथी पनि उत्तिकै हुरुक्क हुन्छन्। ऐश्वर्यामाला त झन् बच्चा खेलाउन सुत्केरीभन्दा पनि बढी मरिहत्ते गर्छे,' चौधरीले भने। दूध र माया पाएकाले जंगली छावा हृष्टपुष्ट हुँदै आएको छ। 
पटक–पटक दूध चुसेर हैरान गरेपछि छावालाई बाँधेर राख्नुपरेको छ। दुई छावाले दूध चुस्ने भएकाले हात्तीलाई पौष्टिक पदार्थ थप्न हात्तीसारका कर्मचारीलाई भ्याइनभ्याई छ। हात्तीले जुम्ल्याहा बच्चा प्रायः जन्माउँदैन। खोरसोरमा रहेको हात्ती प्रजनन् केन्द्रमा पाँच वर्षअघि एउटा ढोईले जुम्ल्याहा जन्माएको थियो। एउटा जन्माए पनि चितवनकलीलाई दुई बच्चा हुर्काउने जिम्मेवारी थपिएको छ।
'आफ्नो समूह र आमाबाट बिछोडिनु दुर्भाग्य हो। तर, यहाँ भर्खर बच्चा जन्माएको ढोई भएकाले उसलाई हुर्कन सहज हुने भयो,' चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जका प्रमुख संरक्षण अधिकृत कमलजंग कुँवरले भने। हात्ती समूहमा मिलेर बस्ने प्राणी हो। फरक समूहका ठूला भाले हात्ती एक अर्कामा घुलमिल हुन सक्दैनन्। तर, पोथी हात्तीमा यस्तो समस्या हुँदैन।

भतिजीको हत्यापछि आत्महत्या

बैतडी - कटौजपानी–४ का एक युवकले भतिजीको हत्या गरेर आत्महत्या गरेका छन। १८ वर्षीय मने लुहारले घरयासी झगडामा आफनै दाइकी ७ महिनाका छोरी पुष्पालाई ढुंगामा पछारेर हत्या गरेपछि आफू रुखमा...

काँग्रेस नेता जोशीको निधन

धनगढी- नेपाली काँग्रेसका वयोवृद्ध नेता खेमराज जोशीको कैलालीको मोहनपुरस्थित आफ्नै निवासमा ८९ वर्षको उमेरमा मङ्गलबार साँझ निधन भयो।

औषधीका कार्टुनमा लुकाएर सुपारी तस्करी

सिरहा - सीमावर्ती माडर ५ बाट बुधबार सिरहा प्रहरीले औषधीका कार्टुनमुनि लुकाई भारततर्फ लैजान लागिएको २८ बोरा सुपारी बरामत गरेको छ।

सिर्जनशील पत्रकारिता पुरस्कार ढकाललाई

भद्रपुर- यस वर्षको एसएल शर्मा सिर्जनशील पत्रकारिता पुरस्कार झापाका  पत्रकार लक्ष्मण ढकाल र पार्वतीदेवी शर्मा पत्रकारिता प्रोत्साहन पुरस्कार पत्रकार लेखनाथ परदेशी सिवाकोटीकी श्रीमती कृष्णकलालाई प्रदान गर्ने निर्णय भएको छ।  

राजमार्गको सवारी जोखिमपूर्ण

धादिङ-मोटरसाइकल लिएर पृथ्वी राजमार्गको यात्रामा जाँदै हुनुहुन्छ? सावधान रहनुस्, विगत एक वर्षमा यो सडकमा भएका दुर्घटनाको अधिकांश सिकार मोटरसाइकल नै भएको पाइएको छ ।

चार दिनको झरीले २ हजार विस्थापित

महेन्द्रनगर- लगातार चार दिनसम्म परेको झरीका कारण सुदूरपश्चिमका २ हजारभन्दा बढी परिवार विस्थापित भएका छन्। बाढी र पहिरोमा परी ९ जनाले ज्यान गुमाएका छन्।

सार्कलाई एक अर्बको सडक

काठमाडौं-दक्षिण एसियाली सहयोग संगठन (सार्क) को १८ औं शिखर सम्मेलनको तयारीमा जुटेको सरकारले उपत्यकामा एक अर्बभन्दा बढी रुपैयाँ खर्चेर सडक बनाउने भएको छ। आगामी कात्तिकमा हुन लागेको सम्मेलनलाई लक्ष्य गर्दै...

मिटरबिना सयौं ट्याक्सी गुड्छन्

पोखरा-कुनै पनि ट्याक्सी सञ्चालन गर्नुअघि मिटर जडान गर्नुपर्ने कानुनी प्रावधान छ। तर, पोखराका सयौं ट्याक्सी अहिलेसम्म मिटरबिना गुडिरहेका छन्। वर्षाैंदेखि यात्रु बोक्दै सडकमा गुडिरहेका ट्याक्सी मिटरबिनाका छन्। मिटर नहुँदा जथाभावी...