Tuesday 13 Shrawn, 2071 |
Menu

समाज

जंगली छावालाई घरेलु ढोईको माया

  • शुक्रबार २१ असार, २०७०
  • रमेशकुमार पौडेल
  • DISQUS_COMMENTS
(0 votes)
जंगली छावा (दायाँ) र आफ्नो छावासँगै दूध चुसाउँदै चितवनकली। तस्बिर : नागरिक जंगली छावा (दायाँ) र आफ्नो छावासँगै दूध चुसाउँदै चितवनकली। तस्बिर : नागरिक

चितवन - अलपत्र बच्चालाई मान्छेले मात्र होइन, वन्यजन्तुले पनि उत्तिकै माया गर्दो रहेछ। चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज सौराहाको हात्तीसारमा अचेल रमाइलो दृश्य देखिन्छ। उद्धार गरेर ल्याइएको जंगली हात्तीको बच्चा (छावा)लाई घरेलु हात्तीले दूध चुसाउँछ। अन्य पोथी हात्ती सुँढले छावा सुमसुम्याउन तँछाडमछाड गर्छन्।
रौतहट वागमती किनारमा अलपत्र जंगली छावालाई पर्सा वन्यजन्तु आरक्षका अधिकारीले सौराहा ल्याएका हुन्। असार १७ गते दिउँसो त्यहाँ ल्याइएको छावाले असार १४ गते राति बच्चा जन्माएकी चितवनकलीको दूध चुस्न पाएको छ।
'सुरुमा यो छावा नजिक जान हिच्किचाउँथ्यो। अहिले त दूध चुसेको चुस्यै गरेर माउलाई हैरान बनाउन थालेको छ,' हात्तीसारका प्रमुख विचित्रकुमार चौधरीले भने। चितवनकलीले जन्माएको छावा पोथी हो। जंगली छावा भाले हो। जंगली छावा २० दिनअघि जन्मिएको हात्तीसारका कर्मचारीको अनुमान छ।
छावाले करिब एक वर्षसम्म आमाको दूध मात्र खान्छ। त्यसपछि बल्ल घाँस खान थाल्छ। 'दूध चुस्न पाएन भने छावा धेरै दिन बाँच्न सक्दैन,' केन्द्रका प्रमुख चौधरीले भने। भर्खर बच्चा जन्माएकी चितवनकलीको दूध चुस्न पाएको छावाले अरु पोथी हात्तीको पनि उत्तिकै माया पाएको छ। पोथी हात्ती ऐश्वर्यमाला छावा खेलाउन मरिहत्ते गर्छ।
'चितवनकलीसहित यहाँ ६ वटा पोथी हात्ती (ढोई) छन्। सुत्केरी चितवनकलीलाई त बच्चा मनपर्ने नै भयो। अरु पोथी पनि उत्तिकै हुरुक्क हुन्छन्। ऐश्वर्यामाला त झन् बच्चा खेलाउन सुत्केरीभन्दा पनि बढी मरिहत्ते गर्छे,' चौधरीले भने। दूध र माया पाएकाले जंगली छावा हृष्टपुष्ट हुँदै आएको छ। 
पटक–पटक दूध चुसेर हैरान गरेपछि छावालाई बाँधेर राख्नुपरेको छ। दुई छावाले दूध चुस्ने भएकाले हात्तीलाई पौष्टिक पदार्थ थप्न हात्तीसारका कर्मचारीलाई भ्याइनभ्याई छ। हात्तीले जुम्ल्याहा बच्चा प्रायः जन्माउँदैन। खोरसोरमा रहेको हात्ती प्रजनन् केन्द्रमा पाँच वर्षअघि एउटा ढोईले जुम्ल्याहा जन्माएको थियो। एउटा जन्माए पनि चितवनकलीलाई दुई बच्चा हुर्काउने जिम्मेवारी थपिएको छ।
'आफ्नो समूह र आमाबाट बिछोडिनु दुर्भाग्य हो। तर, यहाँ भर्खर बच्चा जन्माएको ढोई भएकाले उसलाई हुर्कन सहज हुने भयो,' चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जका प्रमुख संरक्षण अधिकृत कमलजंग कुँवरले भने। हात्ती समूहमा मिलेर बस्ने प्राणी हो। फरक समूहका ठूला भाले हात्ती एक अर्कामा घुलमिल हुन सक्दैनन्। तर, पोथी हात्तीमा यस्तो समस्या हुँदैन।

जंगली हात्तीको आक्रमणमा महिलाको मृत्यु

रौतहट- जंगली हात्तीको आक्रमणबाट रौतहटमा मंगलवार एक महिलाको मृत्यु भएको छ। कनकपुर गाउँ विकास समिति ५ सिमरी टोलका पार्वती माझीको जंगली हात्तीको आक्रमणबाट मृत्यु भएको हो।

च्याउबाट थप एक मृत्यु, मृत्यु हुने ३ पुगे

दैलेख– दैलेखको डाँडापराजुल–१ आरुखर्कमा जंगली च्याउ खाएर विरामी भएका एकै परिवारका ५ जनामध्ये ३ जनाको मृत्यु भएको छ। मृत्यु हुनेहरुमा ५ वर्षिया बालिका झरना गाहा, ७ वर्षिय विशाल गाहा र...

बुहारी जिस्काएको विषयमा झडप, एकको मृत्यु

कपिलवस्तु— बुहारीलाई जिस्क्याएको बिषयमा दुई परिवारबीच भएको झडप हुँदा मंगलवार बिहान शिवरजा नगरपालिका– ५ सन्डीमा एक ब्यक्तिको मृत्यु भएको छ। सोमवार राति १० बजेतिर गोठबाट घरतर्फ आइरहेका बेला बुहारीलाई छिमेकमा...

काठमाडौंबाट राहदानी लिने धेरै

गुल्मी - जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा मेसिन रिडेबल पासपोर्ट (राहदानी) को फारम भरेका युवाहरुले दु्रत सेवा प्रयोग गरिरहेको जिल्ला प्रशासन कार्यालयको तथ्याङले देखाएको छ।

सोह्र गाविस सचिव अख्तियारको फन्दामा

गौशाला- गाविसको बजेट अनियमितता गरेको आरोपमा यस जिल्लाका विभिन्न १६ वटा गाविसका सचिव अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगको फन्दामा परेका छन्। 

प्रहरी जवानको शौचालयमा गाडेको १ किलो सुन बरामद

कपिलवस्तु— बुढ्ढी गाबिस– १ स्थित एक प्रहरी जवानको घर पछाडि शाैचालयमा गाडेको अवस्थामा १ किलो सुन बरामद भएको छ। प्रहरी जवान भागीरथी चौधरीको घरबाट सो सुन बरामद भएको हो ।प्रहरीको...

चौँरीगाईको रगत बेचेर विद्यालयलाई रु तीन लाख आम्दानी

 म्याग्दी- जिल्लाको पाउद्वार मावि शिख र हिमाञ्चल उच्च मावि  नागीलेे चौँरीगाईको आलो रगत बेचेर एकै मौसममा रु तीन लाख आम्दानी गरेका छन्।

मेलम्चीलाई नगरपालिका बनाउन सिफारिस

काठमाडौँ- सिन्धुपाल्चोक जिल्लाको पश्चिम क्षेत्रका ४० भन्दा बढी गाउँको आर्थिक एवम् प्रशासनिक केन्द्रको रुपमा रहेको मेलम्ची क्षेत्र अब नगरपालिका हुने भएको छ।