Friday 11 Bhadra, 2072 |
Menu

समाज

republica-header

ist-cc

जंगली छावालाई घरेलु ढोईको माया

  • शुक्रबार २१ असार, २०७०
  • रमेशकुमार पौडेल
  • DISQUS_COMMENTS
(0 votes)
जंगली छावा (दायाँ) र आफ्नो छावासँगै दूध चुसाउँदै चितवनकली। तस्बिर : नागरिक जंगली छावा (दायाँ) र आफ्नो छावासँगै दूध चुसाउँदै चितवनकली। तस्बिर : नागरिक

चितवन - अलपत्र बच्चालाई मान्छेले मात्र होइन, वन्यजन्तुले पनि उत्तिकै माया गर्दो रहेछ। चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज सौराहाको हात्तीसारमा अचेल रमाइलो दृश्य देखिन्छ। उद्धार गरेर ल्याइएको जंगली हात्तीको बच्चा (छावा)लाई घरेलु हात्तीले दूध चुसाउँछ। अन्य पोथी हात्ती सुँढले छावा सुमसुम्याउन तँछाडमछाड गर्छन्।
रौतहट वागमती किनारमा अलपत्र जंगली छावालाई पर्सा वन्यजन्तु आरक्षका अधिकारीले सौराहा ल्याएका हुन्। असार १७ गते दिउँसो त्यहाँ ल्याइएको छावाले असार १४ गते राति बच्चा जन्माएकी चितवनकलीको दूध चुस्न पाएको छ।
'सुरुमा यो छावा नजिक जान हिच्किचाउँथ्यो। अहिले त दूध चुसेको चुस्यै गरेर माउलाई हैरान बनाउन थालेको छ,' हात्तीसारका प्रमुख विचित्रकुमार चौधरीले भने। चितवनकलीले जन्माएको छावा पोथी हो। जंगली छावा भाले हो। जंगली छावा २० दिनअघि जन्मिएको हात्तीसारका कर्मचारीको अनुमान छ।
छावाले करिब एक वर्षसम्म आमाको दूध मात्र खान्छ। त्यसपछि बल्ल घाँस खान थाल्छ। 'दूध चुस्न पाएन भने छावा धेरै दिन बाँच्न सक्दैन,' केन्द्रका प्रमुख चौधरीले भने। भर्खर बच्चा जन्माएकी चितवनकलीको दूध चुस्न पाएको छावाले अरु पोथी हात्तीको पनि उत्तिकै माया पाएको छ। पोथी हात्ती ऐश्वर्यमाला छावा खेलाउन मरिहत्ते गर्छ।
'चितवनकलीसहित यहाँ ६ वटा पोथी हात्ती (ढोई) छन्। सुत्केरी चितवनकलीलाई त बच्चा मनपर्ने नै भयो। अरु पोथी पनि उत्तिकै हुरुक्क हुन्छन्। ऐश्वर्यामाला त झन् बच्चा खेलाउन सुत्केरीभन्दा पनि बढी मरिहत्ते गर्छे,' चौधरीले भने। दूध र माया पाएकाले जंगली छावा हृष्टपुष्ट हुँदै आएको छ। 
पटक–पटक दूध चुसेर हैरान गरेपछि छावालाई बाँधेर राख्नुपरेको छ। दुई छावाले दूध चुस्ने भएकाले हात्तीलाई पौष्टिक पदार्थ थप्न हात्तीसारका कर्मचारीलाई भ्याइनभ्याई छ। हात्तीले जुम्ल्याहा बच्चा प्रायः जन्माउँदैन। खोरसोरमा रहेको हात्ती प्रजनन् केन्द्रमा पाँच वर्षअघि एउटा ढोईले जुम्ल्याहा जन्माएको थियो। एउटा जन्माए पनि चितवनकलीलाई दुई बच्चा हुर्काउने जिम्मेवारी थपिएको छ।
'आफ्नो समूह र आमाबाट बिछोडिनु दुर्भाग्य हो। तर, यहाँ भर्खर बच्चा जन्माएको ढोई भएकाले उसलाई हुर्कन सहज हुने भयो,' चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जका प्रमुख संरक्षण अधिकृत कमलजंग कुँवरले भने। हात्ती समूहमा मिलेर बस्ने प्राणी हो। फरक समूहका ठूला भाले हात्ती एक अर्कामा घुलमिल हुन सक्दैनन्। तर, पोथी हात्तीमा यस्तो समस्या हुँदैन।

प्रतिक्रिया

अभिभावकले शिक्षक कुटेपछि विद्यालय बन्द

बैतडी- अभिभावकले बिद्यालयमा कार्यरत शिक्षक कुटेपछि बिद्यालय बन्द भएको छ। बिजयपुर उच्च मावि रोडीदेवल–७ तितावैमा कार्यरत शिक्षक जगदिश चन्द र हरिसिंह घटाललाई कुटपिट गरी अन्य शिक्षकहरुलाई गाली गलौच गरेको भन्दै...

करेन्ट लागेर आमा छोराको मृत्यु

पर्सा— बीरगंज उपमहानगरपालिका–९ रामटोलमा फलामको पाइपले बिजुलीको तारमा छुन जाँदा करेन्ट लागेर आमा छोराको मृत्यु भएको छ। शुक्रबार करेन्ट लागेर ४० बर्षीया आमा सुनितादेवी सुल्तन मिया र १७ बर्षीय छोरा...

प्रत्यक्षदर्शी भन्छन्- 'लखेटी-लेखटी मारे'

प्रत्यक्षदर्शी भन्छन्- 'लखेटी-लेखटी मारे'

टीकापुर (कैलाली)- सोमबार, भदौ ७, २०७२टीकापुर नगरपालिका–६ शंकरपुरस्थित टायलले छाएको एकतले घरको आँगनमै थिइन् सीता बर्मा। भाग्दै एक जना बर्दीधारी उनको दक्षिणतिरको ढोकाबाट भित्र छिरे। उनी बाहिरबाट ढोका तानेर लगाइदिँदै...

शाखा अधिकृतको परीक्षफल प्रकाशित (उत्तीर्णको सूचि सहित)

काठमाडौं—लोकसेवा आयोगले शुक्रबार शाखा अधिकृतको लिखित परीक्षाको परीक्षाफल प्रकाशित गरेको छ। न्याय, परराष्ट्र, प्रशासन, लेखा परीक्षण र व्यवस्थापिका संसद समूहतर्फ शाखा अधिकृतको परीक्षाफल प्रकाशित गरेको हो।

मलेसियाबाट सुन र टिभी ल्याउने विमानस्थलमा पक्राउ परे

काठमाडौं—मलेसियाबाट ल्याएको झन्डै आधा केजी सुन र ३२ इञ्चको एलइडी ७ थान टिभी ल्याउने तथा ती सामान बुझ्ने ९ जनालाई प्रहरीले बिहीबार पक्राउ गरेको छ। वैदेशिक रोजगारीबाट फर्र्किंदा नेपाल एयरलाइन्सको...

निषेधाज्ञा हट्यो, नेपालगञ्ज सामान्य बन्दै

निषेधाज्ञा हट्यो, नेपालगञ्ज सामान्य बन्दै

नेपालगन्ज— बन्दकर्ता आफैँले बजार र सवारी साधन चल्न दिएपछि बाँकेको जनजीवन सामान्य अवस्थामै फर्किएको छ। स्थानीय प्रशासनले शुक्रबार बिहान ११ बजेदेखि नेपालगन्जको निषेधाज्ञा समेत हटाएको छ।

घरलाई टेको, संस्कृतिलाई काँध

घरलाई टेको, संस्कृतिलाई काँध

भक्तपुर- वैशाख १२ को भूकम्पपछि भक्तपुरका थुप्रै भौतिक संरचना अझैसम्म काठको टेकोले धानेको छ। सम्पदा अडाइएका यिनै टेको अगाडि बिहीबार परम्परागत नाचगानमा रमाउँदै गरेका कलाकारको हाउभाउले भक्तपुरको सिंगो संस्कृति धानेको...

पहिरोमा पुरिएर नुवाकोटमा ६ जनाको मृत्यु

नुवाकोट- जिल्लाको गोर्स्याङ र सामरीमा गएराति अविरल वर्षासँगै खसेको पहिरोले घर पुरिँदा ६ जनाको मृत्यु भएको छ भने ६ जना घाइते भएका छन्। गोर्स्याङ २ काभ्रे र सामरी ७ झार्लाङमा...