5 Poush, 2071 |
Menu

समाज

जंगली छावालाई घरेलु ढोईको माया

  • शुक्रबार २१ असार, २०७०
  • रमेशकुमार पौडेल
  • DISQUS_COMMENTS
(0 votes)
जंगली छावा (दायाँ) र आफ्नो छावासँगै दूध चुसाउँदै चितवनकली। तस्बिर : नागरिक जंगली छावा (दायाँ) र आफ्नो छावासँगै दूध चुसाउँदै चितवनकली। तस्बिर : नागरिक

चितवन - अलपत्र बच्चालाई मान्छेले मात्र होइन, वन्यजन्तुले पनि उत्तिकै माया गर्दो रहेछ। चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज सौराहाको हात्तीसारमा अचेल रमाइलो दृश्य देखिन्छ। उद्धार गरेर ल्याइएको जंगली हात्तीको बच्चा (छावा)लाई घरेलु हात्तीले दूध चुसाउँछ। अन्य पोथी हात्ती सुँढले छावा सुमसुम्याउन तँछाडमछाड गर्छन्।
रौतहट वागमती किनारमा अलपत्र जंगली छावालाई पर्सा वन्यजन्तु आरक्षका अधिकारीले सौराहा ल्याएका हुन्। असार १७ गते दिउँसो त्यहाँ ल्याइएको छावाले असार १४ गते राति बच्चा जन्माएकी चितवनकलीको दूध चुस्न पाएको छ।
'सुरुमा यो छावा नजिक जान हिच्किचाउँथ्यो। अहिले त दूध चुसेको चुस्यै गरेर माउलाई हैरान बनाउन थालेको छ,' हात्तीसारका प्रमुख विचित्रकुमार चौधरीले भने। चितवनकलीले जन्माएको छावा पोथी हो। जंगली छावा भाले हो। जंगली छावा २० दिनअघि जन्मिएको हात्तीसारका कर्मचारीको अनुमान छ।
छावाले करिब एक वर्षसम्म आमाको दूध मात्र खान्छ। त्यसपछि बल्ल घाँस खान थाल्छ। 'दूध चुस्न पाएन भने छावा धेरै दिन बाँच्न सक्दैन,' केन्द्रका प्रमुख चौधरीले भने। भर्खर बच्चा जन्माएकी चितवनकलीको दूध चुस्न पाएको छावाले अरु पोथी हात्तीको पनि उत्तिकै माया पाएको छ। पोथी हात्ती ऐश्वर्यमाला छावा खेलाउन मरिहत्ते गर्छ।
'चितवनकलीसहित यहाँ ६ वटा पोथी हात्ती (ढोई) छन्। सुत्केरी चितवनकलीलाई त बच्चा मनपर्ने नै भयो। अरु पोथी पनि उत्तिकै हुरुक्क हुन्छन्। ऐश्वर्यामाला त झन् बच्चा खेलाउन सुत्केरीभन्दा पनि बढी मरिहत्ते गर्छे,' चौधरीले भने। दूध र माया पाएकाले जंगली छावा हृष्टपुष्ट हुँदै आएको छ। 
पटक–पटक दूध चुसेर हैरान गरेपछि छावालाई बाँधेर राख्नुपरेको छ। दुई छावाले दूध चुस्ने भएकाले हात्तीलाई पौष्टिक पदार्थ थप्न हात्तीसारका कर्मचारीलाई भ्याइनभ्याई छ। हात्तीले जुम्ल्याहा बच्चा प्रायः जन्माउँदैन। खोरसोरमा रहेको हात्ती प्रजनन् केन्द्रमा पाँच वर्षअघि एउटा ढोईले जुम्ल्याहा जन्माएको थियो। एउटा जन्माए पनि चितवनकलीलाई दुई बच्चा हुर्काउने जिम्मेवारी थपिएको छ।
'आफ्नो समूह र आमाबाट बिछोडिनु दुर्भाग्य हो। तर, यहाँ भर्खर बच्चा जन्माएको ढोई भएकाले उसलाई हुर्कन सहज हुने भयो,' चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जका प्रमुख संरक्षण अधिकृत कमलजंग कुँवरले भने। हात्ती समूहमा मिलेर बस्ने प्राणी हो। फरक समूहका ठूला भाले हात्ती एक अर्कामा घुलमिल हुन सक्दैनन्। तर, पोथी हात्तीमा यस्तो समस्या हुँदैन।
गन्तव्य नपुर्‍याई झारिन्छन् यात्रु

गन्तव्य नपुर्‍याई झारिन्छन् यात्रु

जुम्ला-बसले गन्तव्य नपुर्या्ई बीच बाटोमै छाडिदिँदा कर्णाली राजमार्गका यात्रुले सास्ती बेहोर्नुपरेको छ। सुर्खेत, नेपालगन्जबाट आएका बस खर्चै नउठ्ने भन्दै उपल्लो भेग जाने यात्रुलाई बाटोमै ओह्रालेर सिजाक्षेत्र तथा मुगुबाट झरेका यात्रु...

जाजरकोट बस दुर्घटना: राहतका लागि प्रधानमन्त्रीलाई ज्ञापन

जाजरकोट-जाजरकोट बस दुर्घटनाका पीडित परिवारले महिना दिन बितिसक्दा पनि राहत नपाएको भन्दै प्रधानमन्त्रीलाई ज्ञापनपत्र पठाएका छन्। पाँच दिनभित्र माग पूरा नभए कडा आन्दोलन गर्ने चेतावनी पनि उनीहरुले दिएका छन्।

‘रेडक्रसलाई छुट्टै कानुन आवश्यक'

काठमाडौं– अन्तर्राष्ट्रिय सामाजिक संस्था रेडक्रस देशकै प्रतिष्ठित अंग बनेकाले यसलाई छुट्टै कानुन बनाएर स्वतन्त्र निकायका रुपमा अगाडि बढाउनुपर्ने धारणा सभासदले राखेका छन्।

कैलाश सत्यार्थी भन्छन्- ‘करुणालाई विश्वव्यापीकरण गरौं’

कैलाश सत्यार्थी भन्छन्- ‘करुणालाई विश्वव्यापीकरण गरौं’

काठमाडौं-जब म काठमाडौंको धर्तीमा उत्रिएँ, विमानस्थलदेखि यो स्कुलसम्म आकाशका चम्किला ताराहरु जमिनमा उत्रिएर मुस्कुराउँदै थपडी बजाइरहेका थिए। ओस्लो (नर्वे) मा शान्तिका लागि नोबेल पुरस्कार ग्रहण गर्दा मलाई धेरैले पटक–पटक सोधेका...

सुदुरपश्चिममा ४० भन्दा बढी शिक्षकले राजीनामा दिए

धनगढी–कैलाली जिल्ला शिक्षा कार्यालयमा शुक्रवार एकै दिन दुई जना राहात कोटाका शिक्षकले राजीनामा दिए। दुवै जनाको राजिनामा स्विकृत समेत भयो। उनीहरुले अध्ययन गर्नुपर्ने र घराइसी कामलाई राजीनामा पत्रमा राजीनामा दिनुको...

बाँधमा खसेर मृत्यु

काठमाडौं-गोकर्णेश्वर नगरपालिका¬ मन्दिर नजिकै बनाइएको बाँधमा खसेर आज एक जना स्थानीय वासीन्दाले ज्यान गुमाएका छन्। गोकर्णेश्वर मन्दिर नजिकै रहेको उक्त बाँधमाथिको पुल तर्ने क्रममा स्थानीय शिव गिरीको लडेर मृत्यु भएको...

सत्यार्थी बाग्मती सफाइ अभियानमा जाने

काठमाडौं-नोबल शान्तिपुरस्कार विजेता कैलाश सत्यार्थी बाग्मती सफाइ अभियानमा सहभागी हुने भएका छन्। नेपाल भ्रमणमा रहेका सत्यार्थी शनिवार बिहान टेक पुलनजिकै रहेको विष्णुमती र बाग्मतीको दोभानमा सहभागी हुने छन्। हरेक शनिबार...

अख्तियारको डरले २७ शिक्षकले दिए राजीनामा

पुस- अख्तियारले सामुदायिक विद्यालयका शिक्षक तथा कर्मचारीको शैक्षिक योग्यताको प्रमाणपत्र तथा अध्यापन अनुमति पत्रको छानबिन सुरु गरेपछि रुपन्देहीका शिक्षकहरुले धमाधम राजीनामा दिन थालेका छन्।