Friday 8 Jestha, 2072 |
Menu

समाज

जंगली छावालाई घरेलु ढोईको माया

  • शुक्रबार २१ असार, २०७०
  • रमेशकुमार पौडेल
  • DISQUS_COMMENTS
(0 votes)
जंगली छावा (दायाँ) र आफ्नो छावासँगै दूध चुसाउँदै चितवनकली। तस्बिर : नागरिक जंगली छावा (दायाँ) र आफ्नो छावासँगै दूध चुसाउँदै चितवनकली। तस्बिर : नागरिक

चितवन - अलपत्र बच्चालाई मान्छेले मात्र होइन, वन्यजन्तुले पनि उत्तिकै माया गर्दो रहेछ। चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज सौराहाको हात्तीसारमा अचेल रमाइलो दृश्य देखिन्छ। उद्धार गरेर ल्याइएको जंगली हात्तीको बच्चा (छावा)लाई घरेलु हात्तीले दूध चुसाउँछ। अन्य पोथी हात्ती सुँढले छावा सुमसुम्याउन तँछाडमछाड गर्छन्।
रौतहट वागमती किनारमा अलपत्र जंगली छावालाई पर्सा वन्यजन्तु आरक्षका अधिकारीले सौराहा ल्याएका हुन्। असार १७ गते दिउँसो त्यहाँ ल्याइएको छावाले असार १४ गते राति बच्चा जन्माएकी चितवनकलीको दूध चुस्न पाएको छ।
'सुरुमा यो छावा नजिक जान हिच्किचाउँथ्यो। अहिले त दूध चुसेको चुस्यै गरेर माउलाई हैरान बनाउन थालेको छ,' हात्तीसारका प्रमुख विचित्रकुमार चौधरीले भने। चितवनकलीले जन्माएको छावा पोथी हो। जंगली छावा भाले हो। जंगली छावा २० दिनअघि जन्मिएको हात्तीसारका कर्मचारीको अनुमान छ।
छावाले करिब एक वर्षसम्म आमाको दूध मात्र खान्छ। त्यसपछि बल्ल घाँस खान थाल्छ। 'दूध चुस्न पाएन भने छावा धेरै दिन बाँच्न सक्दैन,' केन्द्रका प्रमुख चौधरीले भने। भर्खर बच्चा जन्माएकी चितवनकलीको दूध चुस्न पाएको छावाले अरु पोथी हात्तीको पनि उत्तिकै माया पाएको छ। पोथी हात्ती ऐश्वर्यमाला छावा खेलाउन मरिहत्ते गर्छ।
'चितवनकलीसहित यहाँ ६ वटा पोथी हात्ती (ढोई) छन्। सुत्केरी चितवनकलीलाई त बच्चा मनपर्ने नै भयो। अरु पोथी पनि उत्तिकै हुरुक्क हुन्छन्। ऐश्वर्यामाला त झन् बच्चा खेलाउन सुत्केरीभन्दा पनि बढी मरिहत्ते गर्छे,' चौधरीले भने। दूध र माया पाएकाले जंगली छावा हृष्टपुष्ट हुँदै आएको छ। 
पटक–पटक दूध चुसेर हैरान गरेपछि छावालाई बाँधेर राख्नुपरेको छ। दुई छावाले दूध चुस्ने भएकाले हात्तीलाई पौष्टिक पदार्थ थप्न हात्तीसारका कर्मचारीलाई भ्याइनभ्याई छ। हात्तीले जुम्ल्याहा बच्चा प्रायः जन्माउँदैन। खोरसोरमा रहेको हात्ती प्रजनन् केन्द्रमा पाँच वर्षअघि एउटा ढोईले जुम्ल्याहा जन्माएको थियो। एउटा जन्माए पनि चितवनकलीलाई दुई बच्चा हुर्काउने जिम्मेवारी थपिएको छ।
'आफ्नो समूह र आमाबाट बिछोडिनु दुर्भाग्य हो। तर, यहाँ भर्खर बच्चा जन्माएको ढोई भएकाले उसलाई हुर्कन सहज हुने भयो,' चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जका प्रमुख संरक्षण अधिकृत कमलजंग कुँवरले भने। हात्ती समूहमा मिलेर बस्ने प्राणी हो। फरक समूहका ठूला भाले हात्ती एक अर्कामा घुलमिल हुन सक्दैनन्। तर, पोथी हात्तीमा यस्तो समस्या हुँदैन।

'भीरमा लाश देखिन्छ, निकाल्न सकिँदैन'

गोरखाबजार- वैशाख १२ मा गएको विनाशकारी भूकम्पमा परी गोरखाको विभिन्न भीरमा ज्यान गुमाएकाको शव अझै निकाल्न सकिएको छैन।

कक्षा ११ र १२ को परीक्षा विद्यार्थीमैत्री, ‘समस्या भए कलेजलाई खबर गर्नू’

कक्षा ११ र १२ को परीक्षा विद्यार्थीमैत्री, ‘समस्या भए कलेजलाई खबर गर्नू’

काठमाडौं-सिन्धुपाल्चोक सिम्पालकाभ्रेका राजन खत्री व्यवस्थापन विषय पढेर कुशल व्यवस्थापक बन्ने सपनासहित काठमाडौं आए। सिनामंगलस्थित बुद्धेश्वरी उच्च माविमा भर्ना भए । कक्षा ११ राम्रैसँग पास गरे । अनि वैशाख २० गतेदेखि...

भूकम्प त्रास फैलाउनेहरू प्रहरी निगरानीमा

भूकम्प त्रास फैलाउनेहरू प्रहरी निगरानीमा

काठमाडौं- ठूलो भूकम्प आउने भविष्यवाणी गर्दा ज्योतिष ओजराज लोहनी प्रहरीको फन्दामा परे । भूगर्भविदहरूले नै भूकम्प आउने-नआउने पूर्वानुमान गर्न नसकिने स्वीकार गरिरहेका बेला लोहनीले एक टेलिभिजन अन्तर्वार्ता क्रममा ठूलो भूकम्प...

अस्थायी केन्द्रमा रमाउँदै विद्यार्थी

अस्थायी केन्द्रमा रमाउँदै विद्यार्थी

देवीटार (काभ्रे)-वैशाख १२ को विनाशकारी भूकम्प र निरन्तर परकम्पले देवीटार–७, लामाटोलको देवीस्थान निमाविका चारवटा कक्षाकोठा पूर्ण क्षतिग्रस्त भए । यसै वर्षदेखि मावि तहसम्म स्वीकृति पाएको विद्यालयका बाँकी कक्षाकोठा पनि आंशिक...

घरभाडा मासिक छ रुपैयाँ !

काठमाडौं- उपत्यकाका असन, पाटन लगायतका व्यापारिक क्षेत्रमा घरको भाडा कति होला ? ५० हजारदेखि १ लाखसम्म । हाम्रो अनुमान यही हुन्छ । चल्तीको दर पनि यही हाराहारी छ ।

अठासी हजार विद्यार्थीको पढाइ अन्योलमा

अठासी हजार विद्यार्थीको पढाइ अन्योलमा

सिन्धुपाल्चोक- महाभूकम्पबाट सर्वाधिक क्षतिग्रस्त सिन्धुपाल्चोकका सबै शैक्षिक संस्था ध्वस्त भएकाले तत्काल विद्यालय सञ्चालन गर्न नसकिने देखिएको छ । जिल्ला शिक्षा कार्यालय तथा शिक्षक राहत वितरणलगायत काममा अल्झिनुपर्दा महाभूकम्पपछि विद्यालय सञ्चालनबारे...

आरुघाटका भूकम्प पीडित भन्छन्- 'घरटहरा बनाउँ कि त्रिपालमै बसौँ'

आरुघाट (गोरखा)- आरुचनौटे गाविस आरुघाटका किरणकुमार चौहान भूकम्पले पक्की घर भत्किएपछि अब नयाँ घर टहरा बनाउने, नबनाउने भन्ने चिन्तामा छन्। भूकम्पले भत्काएको उनको घर गोरखा र धादिङको सीमाना भएर बन्ने...

अमेरिकी इन्जिनियरबाट दुई हजार भवन जाँच

काठमाडौँ- ग्लोबल फेयरनेस इनिसियटिभ एन्ड ब्रिक क्लिन ग्रुप नेपालले सहरी विकास मन्त्रालयको सहकार्य र अमेरिकी इन्जिनियरको सक्रियतामा दुई हजार भवनको प्राविधिक परीक्षण गरेको छ।