Sunday 6 Baishak, 2072 |
Menu

समाज

sagoon

जंगली छावालाई घरेलु ढोईको माया

  • शुक्रबार २१ असार, २०७०
  • रमेशकुमार पौडेल
  • DISQUS_COMMENTS
(0 votes)
जंगली छावा (दायाँ) र आफ्नो छावासँगै दूध चुसाउँदै चितवनकली। तस्बिर : नागरिक जंगली छावा (दायाँ) र आफ्नो छावासँगै दूध चुसाउँदै चितवनकली। तस्बिर : नागरिक

चितवन - अलपत्र बच्चालाई मान्छेले मात्र होइन, वन्यजन्तुले पनि उत्तिकै माया गर्दो रहेछ। चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज सौराहाको हात्तीसारमा अचेल रमाइलो दृश्य देखिन्छ। उद्धार गरेर ल्याइएको जंगली हात्तीको बच्चा (छावा)लाई घरेलु हात्तीले दूध चुसाउँछ। अन्य पोथी हात्ती सुँढले छावा सुमसुम्याउन तँछाडमछाड गर्छन्।
रौतहट वागमती किनारमा अलपत्र जंगली छावालाई पर्सा वन्यजन्तु आरक्षका अधिकारीले सौराहा ल्याएका हुन्। असार १७ गते दिउँसो त्यहाँ ल्याइएको छावाले असार १४ गते राति बच्चा जन्माएकी चितवनकलीको दूध चुस्न पाएको छ।
'सुरुमा यो छावा नजिक जान हिच्किचाउँथ्यो। अहिले त दूध चुसेको चुस्यै गरेर माउलाई हैरान बनाउन थालेको छ,' हात्तीसारका प्रमुख विचित्रकुमार चौधरीले भने। चितवनकलीले जन्माएको छावा पोथी हो। जंगली छावा भाले हो। जंगली छावा २० दिनअघि जन्मिएको हात्तीसारका कर्मचारीको अनुमान छ।
छावाले करिब एक वर्षसम्म आमाको दूध मात्र खान्छ। त्यसपछि बल्ल घाँस खान थाल्छ। 'दूध चुस्न पाएन भने छावा धेरै दिन बाँच्न सक्दैन,' केन्द्रका प्रमुख चौधरीले भने। भर्खर बच्चा जन्माएकी चितवनकलीको दूध चुस्न पाएको छावाले अरु पोथी हात्तीको पनि उत्तिकै माया पाएको छ। पोथी हात्ती ऐश्वर्यमाला छावा खेलाउन मरिहत्ते गर्छ।
'चितवनकलीसहित यहाँ ६ वटा पोथी हात्ती (ढोई) छन्। सुत्केरी चितवनकलीलाई त बच्चा मनपर्ने नै भयो। अरु पोथी पनि उत्तिकै हुरुक्क हुन्छन्। ऐश्वर्यामाला त झन् बच्चा खेलाउन सुत्केरीभन्दा पनि बढी मरिहत्ते गर्छे,' चौधरीले भने। दूध र माया पाएकाले जंगली छावा हृष्टपुष्ट हुँदै आएको छ। 
पटक–पटक दूध चुसेर हैरान गरेपछि छावालाई बाँधेर राख्नुपरेको छ। दुई छावाले दूध चुस्ने भएकाले हात्तीलाई पौष्टिक पदार्थ थप्न हात्तीसारका कर्मचारीलाई भ्याइनभ्याई छ। हात्तीले जुम्ल्याहा बच्चा प्रायः जन्माउँदैन। खोरसोरमा रहेको हात्ती प्रजनन् केन्द्रमा पाँच वर्षअघि एउटा ढोईले जुम्ल्याहा जन्माएको थियो। एउटा जन्माए पनि चितवनकलीलाई दुई बच्चा हुर्काउने जिम्मेवारी थपिएको छ।
'आफ्नो समूह र आमाबाट बिछोडिनु दुर्भाग्य हो। तर, यहाँ भर्खर बच्चा जन्माएको ढोई भएकाले उसलाई हुर्कन सहज हुने भयो,' चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जका प्रमुख संरक्षण अधिकृत कमलजंग कुँवरले भने। हात्ती समूहमा मिलेर बस्ने प्राणी हो। फरक समूहका ठूला भाले हात्ती एक अर्कामा घुलमिल हुन सक्दैनन्। तर, पोथी हात्तीमा यस्तो समस्या हुँदैन।

एउटै रुखमा पासो लगाएर तीन बालिकाद्वारा आत्महत्या

भीमदत्तनगर-बझाङको सुर्मा गाविसमा एउटै रुखमा पासो लगाएर तीन बालिकाले सामूहिक आत्महत्या गरेका छन् ।बझाङको सुर्मा गाविस–५ का १४ वर्षीया जुनतारा पुजारा, १४ वर्षीया रेखा पुजारा र १५ वर्षीया कविता बोहराले...

रेडियो नेपालका अधिकृत विरुद्ध मुद्दा दायर

काठमाडौं–नक्कली शैक्षिक योग्यता प्रमाणपत्र पेश गरेर सरकारी सेवमा प्रवेश गरेको भन्दै रेडियो नेपालमा कार्यरत प्रसाशकीय अधिकृत सुरेश कुमार बज्राचार्य विरुद्ध अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले विशेष अदालत काठमाडौंमा मुद्दा दायर गरेको...

अवरोध पुर्याउनेलाई कारवाही हुने

दैलेख–स्थानीयले विभिन्न बहानमा राष्ट्रिय गौरवको मध्यपहाडी राजमार्ग निर्माणमा अवरोध पुर्‍याउन थालेपछि स्थानीय प्रशासनले सर्वपक्षीय भेला बोलाएर त्यस्ता व्यक्तिलाई कारवाही गर्ने निर्णय गरेको छ।

चाबहिलमा मिनी ट्रकले ठक्कर दिँदा युवतीको मृत्यु

काठमाडौं— राजधानीको चाबहिलमा मिनी ट्रकले ठक्कर दिँदा पशुपति क्याम्पसकी छात्रा बालकुमारी दाहाल, २१ को मृत्यु भएको छ।

सिमामा गोठालाले नेपालीका ३ शव भेट्टाए, हिमपातले मृत्यु

पाँचथर— भारतीय बजारबाट सामान लिएर फकर्ने क्रममा पाँचथरको चारहाते भन्ने ठाँउमा तीन जनाएको ज्यान गएको छ। हिमपात र हावाहुरीसँगै परेको असिनापानीका कारण उनीहरुको ज्यान गएको प्रहरीले प्रारम्भिक अनुमान गरेको छ।

दस वर्षदेखि ओछ्यानमै

दस वर्षदेखि ओछ्यानमै

खोटाङ— झट्ट हेर्दा ठीकठाक देखिन्छन्, सिमपानी–३ का २८ वर्षीय शम्भु तामाङ। तर, काखीमा घुस्रिएका दुई वैशाखीले उनको शारीरिक अपांगताको प्रमाण दिइरहेछन् । कम्मरमुनिको भाग चल्दैन । दुवै खुट्टा सुकेर झिना...

बिरामीले अस्पतालको झ्यालबाट हामफाल्दा...

काठमाडौं– सहिद गंगालाल राष्ट्रिय हृदय केन्द्रमा मुटुको उपचार गराइरहेका एक बिरामीको झ्यालबाट हामफाल्दा मृत्यु भएको छ । सिन्धुपाल्चोक चौतारा नगरपालिका–३ का ४५ वर्षीय सुरजमान श्रेष्ठ शनिबार अस्पतालको झ्यालबाट हाम फालेका...

घरैपिच्छे बोर्डिङ स्कुल

घरैपिच्छे बोर्डिङ स्कुल

दोलखा— दोलखाको सदरमुकाम चरिकोटको मुख्य बजार क्षेत्र स्थित कांग्रेसको जिल्ला कार्यालय बाट मिलिजुली चोक निस्केर अगाडी बढेपछि भेटनरी चोक झर्ने गौडा पुगेपछि सडकको माथिल्लो भागमा लहरै तिन ओटा बोर्डिङ स्कुल...