Friday 22 Falgun, 2071 |
Menu

समाज

HUB

जंगली छावालाई घरेलु ढोईको माया

  • शुक्रबार २१ असार, २०७०
  • रमेशकुमार पौडेल
  • DISQUS_COMMENTS
(0 votes)
जंगली छावा (दायाँ) र आफ्नो छावासँगै दूध चुसाउँदै चितवनकली। तस्बिर : नागरिक जंगली छावा (दायाँ) र आफ्नो छावासँगै दूध चुसाउँदै चितवनकली। तस्बिर : नागरिक

चितवन - अलपत्र बच्चालाई मान्छेले मात्र होइन, वन्यजन्तुले पनि उत्तिकै माया गर्दो रहेछ। चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज सौराहाको हात्तीसारमा अचेल रमाइलो दृश्य देखिन्छ। उद्धार गरेर ल्याइएको जंगली हात्तीको बच्चा (छावा)लाई घरेलु हात्तीले दूध चुसाउँछ। अन्य पोथी हात्ती सुँढले छावा सुमसुम्याउन तँछाडमछाड गर्छन्।
रौतहट वागमती किनारमा अलपत्र जंगली छावालाई पर्सा वन्यजन्तु आरक्षका अधिकारीले सौराहा ल्याएका हुन्। असार १७ गते दिउँसो त्यहाँ ल्याइएको छावाले असार १४ गते राति बच्चा जन्माएकी चितवनकलीको दूध चुस्न पाएको छ।
'सुरुमा यो छावा नजिक जान हिच्किचाउँथ्यो। अहिले त दूध चुसेको चुस्यै गरेर माउलाई हैरान बनाउन थालेको छ,' हात्तीसारका प्रमुख विचित्रकुमार चौधरीले भने। चितवनकलीले जन्माएको छावा पोथी हो। जंगली छावा भाले हो। जंगली छावा २० दिनअघि जन्मिएको हात्तीसारका कर्मचारीको अनुमान छ।
छावाले करिब एक वर्षसम्म आमाको दूध मात्र खान्छ। त्यसपछि बल्ल घाँस खान थाल्छ। 'दूध चुस्न पाएन भने छावा धेरै दिन बाँच्न सक्दैन,' केन्द्रका प्रमुख चौधरीले भने। भर्खर बच्चा जन्माएकी चितवनकलीको दूध चुस्न पाएको छावाले अरु पोथी हात्तीको पनि उत्तिकै माया पाएको छ। पोथी हात्ती ऐश्वर्यमाला छावा खेलाउन मरिहत्ते गर्छ।
'चितवनकलीसहित यहाँ ६ वटा पोथी हात्ती (ढोई) छन्। सुत्केरी चितवनकलीलाई त बच्चा मनपर्ने नै भयो। अरु पोथी पनि उत्तिकै हुरुक्क हुन्छन्। ऐश्वर्यामाला त झन् बच्चा खेलाउन सुत्केरीभन्दा पनि बढी मरिहत्ते गर्छे,' चौधरीले भने। दूध र माया पाएकाले जंगली छावा हृष्टपुष्ट हुँदै आएको छ। 
पटक–पटक दूध चुसेर हैरान गरेपछि छावालाई बाँधेर राख्नुपरेको छ। दुई छावाले दूध चुस्ने भएकाले हात्तीलाई पौष्टिक पदार्थ थप्न हात्तीसारका कर्मचारीलाई भ्याइनभ्याई छ। हात्तीले जुम्ल्याहा बच्चा प्रायः जन्माउँदैन। खोरसोरमा रहेको हात्ती प्रजनन् केन्द्रमा पाँच वर्षअघि एउटा ढोईले जुम्ल्याहा जन्माएको थियो। एउटा जन्माए पनि चितवनकलीलाई दुई बच्चा हुर्काउने जिम्मेवारी थपिएको छ।
'आफ्नो समूह र आमाबाट बिछोडिनु दुर्भाग्य हो। तर, यहाँ भर्खर बच्चा जन्माएको ढोई भएकाले उसलाई हुर्कन सहज हुने भयो,' चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जका प्रमुख संरक्षण अधिकृत कमलजंग कुँवरले भने। हात्ती समूहमा मिलेर बस्ने प्राणी हो। फरक समूहका ठूला भाले हात्ती एक अर्कामा घुलमिल हुन सक्दैनन्। तर, पोथी हात्तीमा यस्तो समस्या हुँदैन।

'घटेको भाडादर कार्यान्वयन गराउन खुद्रा पैसा बाधक'

काठमाडौँ-सरकारले तोकेको नयाँ भाडादर कार्यान्वयन गराउनका लागि 'खुद्रा पैसा' बाधक भएको यातायात व्यवस्था विभागले जनाएको छ। उपत्यका बाहिर निश्चित रुपैयाँमा भाडादर कायम गर्दा कार्यान्वयनमा समस्या नभएपनि उपत्यकामा भने खुद्रा पैसाका...

बिरामी श्रीमतीलाई ह्याक्सो ब्लेडले काटी हत्या गर्ने पक्राउ

काठमाडौं– काभ्रे जिल्ला बाल्देफेदी ८ घर भई काठमाडौ–१८ भुरुङखेल बस्ने ४२ वर्षिया सानोकान्छी तामाङको हत्याको अभियोगमा प्रहरीको अपराध महाशाखा हनुमानढोकाको टोलीले उनका श्रीमान् ३५ वर्षीय वाङ्गेल तामाङलाई पक्राउ गरेको छ।

सरकारी कार्यालयमा पानी चुहियो

मुस्ताङ—लामो समयसम्म हिउँ र पानी परेपछि माटोबाट बनाइएका मुस्ताङका सरकारी कार्यालयमा पानी चुहिने समस्याले अधिकांश सरकारी कार्यालयका कर्मचारी समस्यामा परेका छन्।

होलीले लियो तीन जनाको ज्यान, एक गम्भीर

चितवन-होली खेलेर रमाइलो गर्दै फर्कने क्रममा चितवनमा तीन जनाको ज्यान गएको छ। एकजनाको मुग्लीन नजिकै सिमलधारामा र अन्य दुई जनाको सौराहास्थित बद्रेनीमा ज्यान गएको हो।

डुल्दैडुल्दै होली

डुल्दैडुल्दै होली

काठमाडौं-डल्लुका सुरज महर्जन बिहीबार अनुहार सुनौलो रङ पोतेर बसन्तपुरको होली पर्वमा झुमे। उनका साथीहरुको समूह केही पर बजेको कन्सर्टको गीतमा मस्त झुमिरहेका थिए। उनी बिहान घरमा विशेष परिकार खाएपछि दिनभर...

होलीमा ७ सय चालक कारबाहीमा

होलीमा ७ सय चालक कारबाहीमा

काठमाडौं-होली पर्वमा उपत्यकालाई दुर्घटनारहित बनाउन विशेष ट्राफिक सुरक्षा लागु गरेको महानगरीय ट्राफिक प्रहरी महाशाखाले ७ सय ८ सवारी चालकलाई कारबाही गरेको छ। उपत्यकाका सबैजसो सवारी रुटलाई समेटेर ५३ स्थानमा ट्राफिक...

काठमाडौं–बनारस बस सेवा सुरु

काठमाडौं–बनारस बस सेवा सुरु

काठमाडौं– नेपाल र भारतबीच यातायात सम्झौताअनुसार काठमाडौं–बनारस मैत्री बस सेवा सुरु भएको छ। काठमाडौं–बनारसको मैत्री बस सेवाको नेपालका तर्फबाट भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्री विमलेन्द्र निधि र भारतीय राजदूत रणजित...

भव्य र सभ्य बन्दै होली, विगतमा भन्दा सुरक्षा व्यवस्था प्रभावकारी

काठमाडौँ-विगतका वर्षमा भन्दा यस वर्षको होली भव्य र सभ्य बन्दै गएको छ । होली संस्कृतिका नाममा विकृतिको क्रम बढीरहँदा होलीप्रति नै वितृष्णाभाव उत्पन्न हुनथालेको अवस्थामा राजधानीमा यस वर्षको होलीको वातावरणमा...