Wednesday 14 Magh, 2071 |
Menu

समाज

HUB

जंगली छावालाई घरेलु ढोईको माया

  • शुक्रबार २१ असार, २०७०
  • रमेशकुमार पौडेल
  • DISQUS_COMMENTS
(0 votes)
जंगली छावा (दायाँ) र आफ्नो छावासँगै दूध चुसाउँदै चितवनकली। तस्बिर : नागरिक जंगली छावा (दायाँ) र आफ्नो छावासँगै दूध चुसाउँदै चितवनकली। तस्बिर : नागरिक

चितवन - अलपत्र बच्चालाई मान्छेले मात्र होइन, वन्यजन्तुले पनि उत्तिकै माया गर्दो रहेछ। चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज सौराहाको हात्तीसारमा अचेल रमाइलो दृश्य देखिन्छ। उद्धार गरेर ल्याइएको जंगली हात्तीको बच्चा (छावा)लाई घरेलु हात्तीले दूध चुसाउँछ। अन्य पोथी हात्ती सुँढले छावा सुमसुम्याउन तँछाडमछाड गर्छन्।
रौतहट वागमती किनारमा अलपत्र जंगली छावालाई पर्सा वन्यजन्तु आरक्षका अधिकारीले सौराहा ल्याएका हुन्। असार १७ गते दिउँसो त्यहाँ ल्याइएको छावाले असार १४ गते राति बच्चा जन्माएकी चितवनकलीको दूध चुस्न पाएको छ।
'सुरुमा यो छावा नजिक जान हिच्किचाउँथ्यो। अहिले त दूध चुसेको चुस्यै गरेर माउलाई हैरान बनाउन थालेको छ,' हात्तीसारका प्रमुख विचित्रकुमार चौधरीले भने। चितवनकलीले जन्माएको छावा पोथी हो। जंगली छावा भाले हो। जंगली छावा २० दिनअघि जन्मिएको हात्तीसारका कर्मचारीको अनुमान छ।
छावाले करिब एक वर्षसम्म आमाको दूध मात्र खान्छ। त्यसपछि बल्ल घाँस खान थाल्छ। 'दूध चुस्न पाएन भने छावा धेरै दिन बाँच्न सक्दैन,' केन्द्रका प्रमुख चौधरीले भने। भर्खर बच्चा जन्माएकी चितवनकलीको दूध चुस्न पाएको छावाले अरु पोथी हात्तीको पनि उत्तिकै माया पाएको छ। पोथी हात्ती ऐश्वर्यमाला छावा खेलाउन मरिहत्ते गर्छ।
'चितवनकलीसहित यहाँ ६ वटा पोथी हात्ती (ढोई) छन्। सुत्केरी चितवनकलीलाई त बच्चा मनपर्ने नै भयो। अरु पोथी पनि उत्तिकै हुरुक्क हुन्छन्। ऐश्वर्यामाला त झन् बच्चा खेलाउन सुत्केरीभन्दा पनि बढी मरिहत्ते गर्छे,' चौधरीले भने। दूध र माया पाएकाले जंगली छावा हृष्टपुष्ट हुँदै आएको छ। 
पटक–पटक दूध चुसेर हैरान गरेपछि छावालाई बाँधेर राख्नुपरेको छ। दुई छावाले दूध चुस्ने भएकाले हात्तीलाई पौष्टिक पदार्थ थप्न हात्तीसारका कर्मचारीलाई भ्याइनभ्याई छ। हात्तीले जुम्ल्याहा बच्चा प्रायः जन्माउँदैन। खोरसोरमा रहेको हात्ती प्रजनन् केन्द्रमा पाँच वर्षअघि एउटा ढोईले जुम्ल्याहा जन्माएको थियो। एउटा जन्माए पनि चितवनकलीलाई दुई बच्चा हुर्काउने जिम्मेवारी थपिएको छ।
'आफ्नो समूह र आमाबाट बिछोडिनु दुर्भाग्य हो। तर, यहाँ भर्खर बच्चा जन्माएको ढोई भएकाले उसलाई हुर्कन सहज हुने भयो,' चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जका प्रमुख संरक्षण अधिकृत कमलजंग कुँवरले भने। हात्ती समूहमा मिलेर बस्ने प्राणी हो। फरक समूहका ठूला भाले हात्ती एक अर्कामा घुलमिल हुन सक्दैनन्। तर, पोथी हात्तीमा यस्तो समस्या हुँदैन।

अख्तियारले करिब तेह्र हजार उजुरी फछर्यैट गर्‍यो

काठमाडौं- अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले गत आव २०७०७१ मा २२ हजार ६०२ उजुरी प्राप्त भएकामा १२ हजार ८९२ उजुरी फछ्र्योट गरेको छ। राष्ट्रपति रामवरण यादवसमक्ष आज आयोगका प्रमुख आयुक्त लोकमान...

भारतीय राजुदूत रेद्वारा १७ थान ह्विलचेयर वितरण

महोत्तरी- भारतको ६६औं गणतन्त्र दिवसको अवसर पारेर नेपाल भारत महिलामैत्री समाज परिवार महोत्तरीले १७ जना अपाङ्गलाई ह्विलचेयर वितरण गरेको छ। महोत्तरीको मटिहानीस्थित श्रीराम उच्च माविको प्राङ्गनमा आयोजना गरिएको मैत्रीपूर्ण शुभकामाना...

चालकको लापरबाहीले दुईको मृत्यु

इटहरी- एकपछि अर्को दुर्घटनाका अनिष्ट घटना बढीरहेका बेला पूर्व-पश्चिम राजमार्गअन्तर्गत सुनसरी रामधुनी भासी नगरपालिकामा मंगलबार दिउँसो भएको दुर्घटनामा एक बालकसहित दुई जनाको मृत्यु भएको छ। दुर्घटनामा दुई जना घाइते भएका...

अभिभावकविहीन बालकलाई सहयोग

भोजपुर- भोजपुरको याङपाङ–६ प्युठगाउँका बालकहरुलाई सहयोग जुट्न थालेको छ। नागरिकन्युजमा अभिभावकविहीन बनेका बालकको समाचार पढेर उनीहरुलाई देशविदेशबाट सहयोग जुट्न थालेको हो। बालकहरुलाई सहयोगका लागि प्रमुख जिल्ला अधिकारीको संरक्षकत्व रहने गरी...

बालिका बलात्कारीलाई २० वर्ष कैद

इलाम- बालिकालाई जबर्जस्ती करणी गरेको आरोपमा पक्राउ परेका चिसापानीका एक युवकलाई आज जिल्ला अदालत इलामले २० वर्ष कैद सजाय सुनाएको छ। जिल्ला न्यायाधीश प्रकाश ढुङ्गानाको इजलासले चिसापानी-५ का जङ्गे भनिने...

चोरी रोक्न अभियान

कोहलपुर- कोहलपुर नगरपालिकाभित्र बढ्दो चोरी रोक्न इलाका प्रहरी कार्यालय कोहलपुरले नियन्त्रण अभियान थालेको छ। प्रहरीले रातको समयमा बढ्दो चोरीविरुद्ध स्थानीय व्यापारी र नगरवासीलाई सचेत पार्ने, माइकिङ मार्फत सचेतनामुलक सूचना दिने...

रातो गुलाबको माग १५ प्रतिशतले बढ्यो

रातो गुलाबको माग १५ प्रतिशतले बढ्यो

ललितपुर- यस वर्ष पनि प्रणय दिवस (भ्यालेन्टाइन डे)का लागि भारतबाट प्रेमको प्रतीक मानिने रातो गुलाबको फूल करिब एक लाख ५० हजारवटा ल्याइने भएको छ। पछिल्लो समयमा नेपालमा पनि यस दिवसलाई...

घाटी रेटेर महिलाको हत्या

घाटी रेटेर महिलाको हत्या

सर्लाही– सर्लाही सदरमुकाम मलंगवामा मुस्लीम महिलालाई घाटी रेटेर हत्या गरिएको छ। मलंगवा–५ की ३० वर्षीया खुश्बुदा मिकरानिलाई आफ्नै घरमा घाटी रेटेर हत्या गरीएको अवस्थामा फेला परेको प्रहरी निरीक्षक विरेन्द्र ठाकुरले...