Thursday 8 Shrawn, 2071 |
Menu

समाज

१६ जिल्लाका दुर्गममा महावीरको बेतारे सञ्जाल

  • बिहीबार २० असार, २०७०
  • दिलीप पौडेल
  • DISQUS_COMMENTS
(0 votes)
बाग्लुङ - सुगम ठाउँमा इन्टरनेट सेवा दिँदै आएका नेपाल टेलिकम, एनसेल, युटिएललगायत कम्पनीको आँखा दुर्गम क्षेत्रमा अझै पर्न सकेको छैन। एसियाको प्रतिष्ठित म्यागासेसे पुरस्कार विजेता महावीर पुन भने १२ वर्षदेखि दुर्गम बस्तीमा सूचना–प्रविधि भिœयाउन तल्लीन छन्।
जन्मथलो म्याग्दीको दुर्गम नागीस्थित हिमाञ्चल माविमा २०५८ सालदेखि उनले सुरु गरेको वायरलेस इन्टरनेट (बेतारे सञ्जाल) अहिले मुलुकका १६ जिल्लामा विस्तार भएको छ। म्याग्दी, पर्वत, बाग्लुङ, कास्की, स्याङ्जा, तनहुँ, नवलपरासी, लमजुङ, गोरखा, नुवाकोट, धादिङ, मकवानपुर, सिन्धुपलान्चोक, दोलखा, झापालगायत १६ जिल्लामा बेतारे सञ्जाल विस्तार भइसकेको छ। '१६ जिल्लाका १ सय ६० दुर्गम बस्तीमा 'वायरलेस इन्टरनेट'को सेवा पुगिसकेको छ,' पुनले भने, 'दुर्गम जिल्लामा अझै सेवा विस्तार गर्ने योजना छ।'
उनी पछिल्लोपटक चीनसँग सीमा जोडिएको गोरखाको उत्तरी दुर्गम गाविस सामागाउँ, बिगी, प्रो गाविसमा काम गरिरहेका छन्। रुकुम, रोल्पा र डोल्पामा पनि यो सेवा विस्तार गर्ने उनको तयारी छ। 'पश्चिमका दुर्गम जिल्लाका बासिन्दाले आग्रह गरेका छन्,' उनले भने, 'राज्यले नीतिगत रूपमा सहयोग पुर्या्ए दुर्गम ठाउँमा सजिलै सूचना–प्रविधिको विकास गर्न सकिन्थ्यो।'
पुनका अनुसार १६ जिल्लाका १ सय ६० गाउँमा यो सेवा पुगेको छ। प्रविधि प्रयोग गरेर दुर्गम भेगमा शिक्षा र स्वास्थ्यमा परिवर्तन ल्याउने उद्देश्य रहेको उनले बताए। 'हरेक गाउँका विद्यालयमा कम्प्युटरसहितको शिक्षा दिलाउने यसको उद्देश्य हो,' पुनले भने, 'शिक्षालाई प्रविधिसँग जोडेर आधुनिकीकरण गर्न जरुरी छ।'
सूचनाको पहुँचबाट टाढा रहेका ग्रामीण क्षेत्रमा इन्टरनेट सेवासँगै इ–एजुकेसन, इ–कम्युनिकेसन, इ–मेडिसिन, इ–कमर्स, इ–टुरिजम्, क्रेडिट कार्ड, ट्रान्जेक्सन सिस्टमलगायत सुविधा प्राप्त भएको छ। दुर्गम क्षेत्रका स्थानीयलाई उनले टेलिमेडिसिनको माध्यमबाट उपचार व्यवस्था मिलाएका छन्। म्याग्दी, पर्वतलगायत जिल्लाका १३ स्वास्थ्य संस्थामा टेलिमेडिसिन सेन्टरको माध्यमबाट चिकित्सकसँग परामर्शको व्यवस्था मिलाइएको छ। 
१६ जिल्लाका ५० विद्यालयमा यो प्रविधि प्रयोग गरेर पठनपाठनको व्यवस्था मिलाएको उनले बताए। शैक्षिक संस्थामा वायरलेस इन्टरनेट जडान भएर प्रयोगमा ल्याउन पाउँदा विद्यार्र्थी उत्साही छन्। बेतारे सञ्जालले शैक्षिक गुणस्तर बढाउन सघाउ पुर्यामएको गलकोट उच्चमावि बाग्लुडका प्राचार्य देवेन्द्र खत्रीले बताए। 'ग्रामीण क्षेत्रका विद्यार्थीले सूचना प्रविधिको प्रयोग गरेका छन्,' प्राचार्य खत्रीले भने, 'यो प्रविधि निकै भरपर्दो छ।'
अमेरिकाको आकर्षक सेवासुविधा छाडेर पुनले स्वदेशकै दुर्गम गाउँमा निःशुल्क सेवा प्रदान गर्दै आएका छन्। उनले स्थानीयको सहभागिता देशविदेशमा काम गर्ने नेपालीसँग आफैं सहयोग संकलन गर्दै सेवा विस्तार गरिरहेका छन्। 'आवश्यक सामग्री स्थानीय समुदायबाटै जुटाउने गरेको छु,' उनले भने, 'व्यक्तिगत रूपमा सहयोग जुटाएर अन्य काम गर्दै आएको छु।'
सूचना प्रविधिको क्षेत्रमा पुर्या एको योगदानको कदर गर्दै उनलाई सन् २००७ मा म्यागासेसे पुरस्कार प्रदान गरिएको थियो। विश्वले पत्याए पनि नेपाल सरकारले आफ्नो काममा नसघाएकोमा उनले दुःख व्यक्त गरे। उनले जापान, अमेरिका, हङकङ, बेलायतमा बस्ने नेपालीबाट सहयोग जुटाउँदै आएका छन्। उनले वायरलेस इन्टरनेटसँगै पर्यटन प्रवर्द्धनमा पनि सक्रियता बढाएका छन्।

कतारमा ठगिएका युवाले मेनपावरबाट क्षतिपूर्ति लिए

खोटाङ– तोकिएको काम र दाम नपाएपछि कतारबाट फर्किएका तीन नेपालीले मेनपावरबाट क्षतीपूर्ति लिएका छन्। गाडीमा स्टीकर टाँस्ने कामका लागि मासिक एक हजार दुई सय पारिश्रमिक पाउने शर्तमा कतार पुगेका खोटाङको...

वर्षाले पृथ्वीराजमार्ग अवरुद्ध, ३५ घर जोखिममा

गजुरी (धादिङ)- वर्षाका कारण पृथ्वीराजमार्गको ठाउँठाउँमा आज यातायात अवरुद्ध भएको छ। वर्षापछि सडकमाथिबाट आएको पहिरोले पृथ्वीराजमार्गअन्तर्गत बैरेनी गाविसको मछेडीखोलामा बाढी आई बालुवा माटोसहितको लेदो आएर सडक अवरुद्ध भएको बैरेनी प्रहरी...

सिंहदरवारबाट धर्नाकारी गिफ्तार

 काठमाडौँ- विभिन्न माग राखी सिंहदरबार नजिकै धर्ना बसेका धर्नाकारीलाई प्रहरीले आज गिरफ्तार गरेको छ। आव २०७१/०७२ को बजेटमा दलित समुदायको जातीय विभेद तथा छुवाछूतको मुद्दालाई सरकारले बेवास्ता गरेको भन्दै विरोधमा...

बलात्कार भएको उजुरी गर्नेलाई नै जेल !

भक्तपुर- जिल्ला अदालतल भक्तपुरले बलात्कारसम्बन्धी एक मुद्दामा जाहेरीवालालाई नै जेल सजाय सुनाएको छ। अदालतले जाहेरीवाला सुन्तली (नाम परिवर्तन) लाई एक महिना जेल र रु एक हजार जरिवाना गर्ने फैसला सुनाएको...

अश्लील एसएमएस पठाउने पक्राउ

विराटनगर- अश्लील एसएमएस पठाउने एक व्यक्ति यहाँमा पक्राउमा परेका छन्। विराटनगर–५ बस्ने ३१ वर्षीय चन्द्रकुमार मण्डललाई पक्राउ गरिएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय मोरङले जनाएको छ।

विषादी सेवनले दुई बालकको मृत्यु

बैतडी– अन्नवालीमा प्रयोग हुने विषादी सेवनबाट दुई बालकको मृत्यु भएको छ। महाकाली–८ पुडेलाका त्रिलोकसिंह साउदका ५ वर्षीय छोरा पंकज र २ वर्षीया छोरी कलावतीको मृत्यु भएको प्रहरीले जनाएको छ।

मारिएको ११ वर्षपछि परिवारलाई शव-अवशेष

मारिएको ११ वर्षपछि परिवारलाई शव-अवशेष

जनकपुर- एघार वर्षअघि जनकपुरबाट बेपत्ता पारी सुरक्षाकर्मीद्वारा हत्या गरिएका पाँच युवाका शवको अवशेष सरकारले बुधबार परिवारलाई बुझाएको छ। प्रहरीले २०६० असोज २१ गते जनकपुर नगरपालिका–४ बाट नियन्त्रणमा लिई बेपत्ता पारेका...

मनपरी दोहनले सयौं बिघा बाँझै

मनपरी दोहनले सयौं बिघा बाँझै

झापा- निर्माण सामग्री निकाल्न जथाभावी खोला खोतल्दाको दुष्परिणाम झापाका विभिन्न ठाउँमा भयावह रुपले देखापर्न थालेको छ। स्थानीयले वर्षौंदेखि औंल्याउँदै आएको सम्भावित जोखिमलाई सरकारी निकायले वास्ता नगर्दा एकैपटक धेरैथरी समस्या देखिन...