Friday 18 Ashad, 2072 |
Menu

समाज

ist-cc

१६ जिल्लाका दुर्गममा महावीरको बेतारे सञ्जाल

  • बिहीबार २० असार, २०७०
  • दिलीप पौडेल
  • DISQUS_COMMENTS
(0 votes)
बाग्लुङ - सुगम ठाउँमा इन्टरनेट सेवा दिँदै आएका नेपाल टेलिकम, एनसेल, युटिएललगायत कम्पनीको आँखा दुर्गम क्षेत्रमा अझै पर्न सकेको छैन। एसियाको प्रतिष्ठित म्यागासेसे पुरस्कार विजेता महावीर पुन भने १२ वर्षदेखि दुर्गम बस्तीमा सूचना–प्रविधि भिœयाउन तल्लीन छन्।
जन्मथलो म्याग्दीको दुर्गम नागीस्थित हिमाञ्चल माविमा २०५८ सालदेखि उनले सुरु गरेको वायरलेस इन्टरनेट (बेतारे सञ्जाल) अहिले मुलुकका १६ जिल्लामा विस्तार भएको छ। म्याग्दी, पर्वत, बाग्लुङ, कास्की, स्याङ्जा, तनहुँ, नवलपरासी, लमजुङ, गोरखा, नुवाकोट, धादिङ, मकवानपुर, सिन्धुपलान्चोक, दोलखा, झापालगायत १६ जिल्लामा बेतारे सञ्जाल विस्तार भइसकेको छ। '१६ जिल्लाका १ सय ६० दुर्गम बस्तीमा 'वायरलेस इन्टरनेट'को सेवा पुगिसकेको छ,' पुनले भने, 'दुर्गम जिल्लामा अझै सेवा विस्तार गर्ने योजना छ।'
उनी पछिल्लोपटक चीनसँग सीमा जोडिएको गोरखाको उत्तरी दुर्गम गाविस सामागाउँ, बिगी, प्रो गाविसमा काम गरिरहेका छन्। रुकुम, रोल्पा र डोल्पामा पनि यो सेवा विस्तार गर्ने उनको तयारी छ। 'पश्चिमका दुर्गम जिल्लाका बासिन्दाले आग्रह गरेका छन्,' उनले भने, 'राज्यले नीतिगत रूपमा सहयोग पुर्या्ए दुर्गम ठाउँमा सजिलै सूचना–प्रविधिको विकास गर्न सकिन्थ्यो।'
पुनका अनुसार १६ जिल्लाका १ सय ६० गाउँमा यो सेवा पुगेको छ। प्रविधि प्रयोग गरेर दुर्गम भेगमा शिक्षा र स्वास्थ्यमा परिवर्तन ल्याउने उद्देश्य रहेको उनले बताए। 'हरेक गाउँका विद्यालयमा कम्प्युटरसहितको शिक्षा दिलाउने यसको उद्देश्य हो,' पुनले भने, 'शिक्षालाई प्रविधिसँग जोडेर आधुनिकीकरण गर्न जरुरी छ।'
सूचनाको पहुँचबाट टाढा रहेका ग्रामीण क्षेत्रमा इन्टरनेट सेवासँगै इ–एजुकेसन, इ–कम्युनिकेसन, इ–मेडिसिन, इ–कमर्स, इ–टुरिजम्, क्रेडिट कार्ड, ट्रान्जेक्सन सिस्टमलगायत सुविधा प्राप्त भएको छ। दुर्गम क्षेत्रका स्थानीयलाई उनले टेलिमेडिसिनको माध्यमबाट उपचार व्यवस्था मिलाएका छन्। म्याग्दी, पर्वतलगायत जिल्लाका १३ स्वास्थ्य संस्थामा टेलिमेडिसिन सेन्टरको माध्यमबाट चिकित्सकसँग परामर्शको व्यवस्था मिलाइएको छ। 
१६ जिल्लाका ५० विद्यालयमा यो प्रविधि प्रयोग गरेर पठनपाठनको व्यवस्था मिलाएको उनले बताए। शैक्षिक संस्थामा वायरलेस इन्टरनेट जडान भएर प्रयोगमा ल्याउन पाउँदा विद्यार्र्थी उत्साही छन्। बेतारे सञ्जालले शैक्षिक गुणस्तर बढाउन सघाउ पुर्यामएको गलकोट उच्चमावि बाग्लुडका प्राचार्य देवेन्द्र खत्रीले बताए। 'ग्रामीण क्षेत्रका विद्यार्थीले सूचना प्रविधिको प्रयोग गरेका छन्,' प्राचार्य खत्रीले भने, 'यो प्रविधि निकै भरपर्दो छ।'
अमेरिकाको आकर्षक सेवासुविधा छाडेर पुनले स्वदेशकै दुर्गम गाउँमा निःशुल्क सेवा प्रदान गर्दै आएका छन्। उनले स्थानीयको सहभागिता देशविदेशमा काम गर्ने नेपालीसँग आफैं सहयोग संकलन गर्दै सेवा विस्तार गरिरहेका छन्। 'आवश्यक सामग्री स्थानीय समुदायबाटै जुटाउने गरेको छु,' उनले भने, 'व्यक्तिगत रूपमा सहयोग जुटाएर अन्य काम गर्दै आएको छु।'
सूचना प्रविधिको क्षेत्रमा पुर्या एको योगदानको कदर गर्दै उनलाई सन् २००७ मा म्यागासेसे पुरस्कार प्रदान गरिएको थियो। विश्वले पत्याए पनि नेपाल सरकारले आफ्नो काममा नसघाएकोमा उनले दुःख व्यक्त गरे। उनले जापान, अमेरिका, हङकङ, बेलायतमा बस्ने नेपालीबाट सहयोग जुटाउँदै आएका छन्। उनले वायरलेस इन्टरनेटसँगै पर्यटन प्रवर्द्धनमा पनि सक्रियता बढाएका छन्।

काठमाडौं खतराको सूचीमा परेन

काठमाडौं— युनेस्कोले काठमाडौंलाई विश्व सम्पदा क्षेत्रको खतरा सूचीमा नराख्ने भएको छ। युनेस्को विश्व सम्पदा समितिको जर्मनीको बोन सहरमा आइतबार सुरु ३९ औं बैठकले काठमाडौंलाई खतरा सूचीमा नराख्ने निर्णय गरेको हो।

भवन बनाउँदै राधाकृष्ण सत्संगी

काठमाडौं— राजधानीको नक्सालस्थित नन्दी रात्रि माध्यमिक विद्यालयमा खटिएका दर्जनौं कामदार सबै डकर्मी होइनन् तर दिनहुँ उनीहरु डकर्मीभन्दा कम्ती काम गर्दैनन्। उनीहरुमा सीप पनि डकर्मीको भन्दा कम छैन।

इक्यान शैक्षिक मेला शुरु

काठमाडौं– भृकुटीमण्डपमा बिहीबारदेखि नवौं इक्यान शैक्षिक मेला शुरु भएको छ। मेलाको एक समारोहका बीच शिक्षामन्त्री चित्रलेखा यादवले उद्घाटन गरिन्।

यातायातका कर्मचारी 'घुस'सहित पक्राउ

बुटवल-अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगको टोलीले यातायात व्यवस्था कार्यालय बुटवलका एक कर्मचारीलाई आज घुस लिँदालिँदै पक्राउ गरेको छ।

डब्लुएफपीले फिर्ता पठाएको दाल गोदाममा राख्ने पक्राउ

चितवन–विश्व खाद्य कार्यक्रम (डब्लुएफपी)ले खान अयोग्य ठानेर बीरगञ्ज फिर्ता पठाएको दाल चितवनमा भण्डारण गरेर राख्नेलाई प्रहरीले समाएको छ।

कालिकोटमा ७५ प्रतिशत धान रोपाईं

कालिकोट– अरसारको दोस्रो सातादेखि जिल्लामा किसानले धमाधम रोपार्इं गरिरहेका छन्। दिनमा घाम लाग्ने र राति पानी पर्ने गरे पछि किसान रोपाईमा व्यस्त भएका हुन। जिल्लाको पूर्वि क्षेत्रमा जिल्लाकै सबै भन्दा...

अधिकार पाउनासाथ सशस्त्रले युवाहरुलाई निर्घात कुट्यो

पाँचथर—सशस्त्र प्रहरी बलले जंगी र मुलुकी कानुन प्रयोग गर्न पाउने अधिकार पाएको भोलिपल्ट बुधबार फिदिममा युवाहरुलाई निर्घात कुटपिट गरेको छ। सशस्त्र प्रहरी बल हिमशिखर गुल्म फिदिममा सशस्त्र प्रहरी जवानहरुले तीन...

बिहीबार विहानै दुईवटा परकम्प

काठमाडौं– गत बैखाश १२ गते गएको महाभूकम्पको परकम्पन जाने क्रम रोकिएको छैन। बिहीबार विहान ७ बजेर ४ मिनेट जाँदा सिन्धुपाल्चोकलाई केन्द्रविन्दु बनाएर ५ रेक्टरस्केलको परकम्पन भएको राष्ट्रिय भूकम्प मापन केन्द्रले...