Tuesday 31 Bhadra, 2071 |
Menu

नागरिक शनिबार

केदारनाथको शिर डोलेश्वर

  • ५ श्रावण, २०७०
  • राजु नेपाल
  • DISQUS_COMMENTS
(0 votes)
केदारनाथको शिर डोलेश्वर
डोलेश्वर महादेव भक्तपुरको सिपाडोल गाविसमा पर्छ। काठमाडौंबाट अरनिको राजमार्गमा करिब १५ किमि गएपछि भक्तपुरको जगाती भन्ने ठाउँ आउँछ, त्यहाँबाट करिब ४ किमि दक्षिण पूर्वमा डोलेश्वर मन्दिर छ। बाटो सानो र कच्ची हुँदा साना सवारी साधनलाई बर्सात्मा अलि गाह्रो हुनसक्छ। समग्रमा त्यहाँसम्म पुग्न त्यति गाह्रो छैन। सार्वजनिक सवारी साधनबाट जाँदा भने जगातीको केदारनाथ चोकबाट हिँड्नुपर्छ।
काठमाडौंका देवालय, शिवालयको धेरै प्रचार भइसक्दा पनि प्राचीन र अत्यन्त पवित्र डोलेश्वर पुण्य भूमिबारे धेरैलाई थाहा थिएन। यसो हुनुमा पनि कारण छ, किंवदन्तीअनुसार महाभारतको युद्धपछि पाण्डवहरू स्वर्ग जान लाग्दा केदारनाथको दर्शन गर्न गए, तर भगवानले आफ्ना सन्तान नाश गरेर आएका भनी उनीहरूलाई दर्शन दिन चाहनुभएन। भगवानले त्यसपछि राँगो रूप धारण गरी त्यहाँबाट भाग्न खोज्दा भीमले पुच्छर समाते, शिर भने उछिट्टियो। कलियुगमा गएर त्यो शिरबारे जानकारी हुने विश्वास भएअनुसार अहिले पत्ता लागेको मानिन्छ। त्यो शिर नै डोलेश्वर भएको मान्यता छ। त्यसैले यसलाई भारतको उत्तराखण्डस्थित केदारनाथजीको शिरोभाग पनि भनिन्छ। 
हालै भारतको उत्तराखण्डमा बाढीले धेरै भाग र मठ मन्दिर विनाश गर्दा पनि केदारनाथ मन्दिरलाई केहि भएन। जबसम्म भगवानको शिरको मन्दिरलाई केही हुन्न तबसम्म केदारनाथ मन्दिरलाई केही नहुने विश्वास लिइएको छ। यसै कारण पनि केदारनाथको पूजा नियमित नहुँदासम्म भक्तपुरको यही मन्दिरमा केदारनाथका मुख्य पुजारीको अनुरोधमा केदारनाथको नियमित पूजा भइरहेको छ। 
२००९ को अगस्टमा केदारनाथ पीठका मुख्य पुजारी श्री १००८ जगत गुरु भीमाशंकरले मन्दिरको मुख्य द्वारमा रहेको शिलालेख अनावरण गरी यो मन्दिर नै केदारनाथको शिर भएको पुष्टि गर्नुभएको थियो। त्यही बेला उहाँले मन्दिरमा रुद्राभिषेक पूजा सुरु गर्नुभएको थियो।
गुम्बज शैलीमा बनेको डोलेश्वर मन्दिर आकर्षक छ। यसलाई विमलेश्वर र सिपारे महादेव पनि भनिन्छ। मन्दिरभित्र सादा ठूलो शिवलिंग छ। छेउछाउमा धारा, घन्ट र अन्य कलात्मक वस्तु छन्। शिवरात्रि र बालाचतुर्दशीका अवसरमा यहाँ श्रद्धालुको भीड लाग्छ। साउन महिनाभर डोलेश्वरमा जल चढाउन भक्तहरूको घुइँचो हुन्छ। 
मन्दिरबाहिर फूलपाती र खाजा बेच्ने स–साना पसल छन्। मन्दिर परिसरमा धारा, भजन घर आदि छन्। धेरै भौतिक पूर्वाधारका काम हुन बाँकी छ। सरकारी र निजी स्तरमा गुरु योजनाअनुसार काम सुरु भइरहेको छ। 
अरनिको राजमार्गको केदारनाथ चोकबाट मन्दिरसम्म पुग्ने बाटो त्यति राम्रो नहुनु, ठाउँ–ठाउँमा दुई वटा सवारी सधान पास हुन गाह्रो हुनु, मन्दिरसम्म सार्वजनिक सवारी साधन नचल्नु अनि वरपर भौतिक पूर्वाधार विकासमा कमीले तीर्थयात्रीलाई असुविधा पुग्ने देखिन्छ। मन्दिरबारे जति प्रचार हुँदै जान्छ त्यति नै तीर्थयात्री संख्या बढ्ने भएकाले चाँडै पूर्वाधार विकासमा जोड दिन जरुरी देखिन्छ।
क्रिसमसमा रमाइलो

क्रिसमसमा रमाइलो

विश्वमा मनाइने क्रिसमस हामीले पनि रमाइलो गर्दै मनायौं। त्यस दिन फरक हाँसो, जाँगर, स्फुर्ति र जिज्ञासा थियो। कार्यक्रममा एकपछि अर्को गर्दै स्वागत गीत, आइ.एम.लिटिल स्टार, जिङ्गलबेल, वाकावाका र नेपाली नृत्य...

सलाम गुलजार साहब!

सलाम गुलजार साहब!

'कुनै पनि सम्बन्ध तत्काल अन्त्य हुँदैन, न त यो मर्छ। यो फरक अर्थमा बद्लिन्छ मात्र।'गुलजार यसै भन्थे, सम्बन्धका बारेमा।गुलजारको अनेकसित अनेक सम्बन्ध छन्, ती सम्बन्धको आ–आफ्नै अर्थ छ। नायिका मीनाकुमारीसितको...

बहादुर लेखक

बहादुर लेखक

नामको पछाडि 'बहादुर' सुनेकै भरमा मानिसहरू ठान्दा रहेछन्– उनी नेपाली हुन्, पुरुष हुन्। भारतीय मूलकी अमेरिकी लेखक/समीक्षक गायत्रा बहादुर भने न त नेपाली हुन्, न त पुरुष। उनले नेपालको नाममात्र...

हराउँदै छ भजन

हराउँदै छ भजन

काठमाडौं- भक्तपुर च्याखाप्याखुका ८५ वर्षीय नारायणभक्त कायपाखु भजनमा भिज्न थालेको आठ दशक भइसक्यो। सानोमा बाजेको काखमा बसेर कृष्णपाटीमा पहिलोपटक भजन सुन्न आएको उनलाई अझै याद छ। मंगलबार साँझ कृष्णपाटीमै भजन...

महँगो डेरा

महँगो डेरा

यस्तो डेरा जहाँ आकर्षक सजावट, फर्निचर, भाँडावर्तन र सिरक/डसनालगायत आधारभूत सुविधा होस्। डेरावालले लाउने कपडा र पकाउने खाद्यान्न मात्र लगे पुगोस्। यस्तो आरामदायी डेरा पनि पाइन्छ, काठमाडौंमा।

कालु हमालको सपना

केरा बगैंचा। बगैंचाभित्र कटेज। आँगनमा लोकल कुखुरा। भुर्रभुर्र चरा। रूखमा टाँगिएका उखान तुक्का। डुंगा पोखरी। पौडी पोखरीहरू। बीचमा रेस्टुरेन्ट। क्याम्पिङ साइट। बीच भलिबल कोर्ट। छेउमा रानी कुलो। किनारमा बालुवा।

‘फिल्मफेयर'मा प्रेमध्वजलाई ‘वान्समोर’

बलिउडको चर्चित ‘फिल्म फेयर अवार्ड'ले जहिल्यै गायक प्रेमध्वज प्रधानलाई अतीतको याद दिलाउँछ। गत जनवरीमा यो समारोहको ५९ औं संस्करण हेर्न टेलिभिजनअगाडि बस्दा पनि उनको आँखामा सन् १९७० मा सम्पन्न १४...

राजनीतिमा रंग

राजनीतिमा रंग

अभिनेत्री रेखा थापा निकै अड्कलेर कुरा गर्छिन्। सोचेर जवाफ दिन्छिन्। सकेसम्म कुरा छोट्याउने प्रयत्न गर्छिन्।यो उनको पुरानो बानी भने होइन।राजनीतिमा लागेपछि उनको स्वभाव बदलिएको छ। फिल्मको कुनै मोडले भूमिकामा आएको...