Friday 14 Jestha, 2073 |
Menu

नागरिक शनिबार

republica-headerdiscount-subscribe1

istl

पात्रसँग सोमरस

(0 votes)
राजन मुकारुङ, 'दमिनी भीर' का उपन्यासकार राजन मुकारुङ, 'दमिनी भीर' का उपन्यासकार
लेखनका लागि सबभन्दा पहिले कुनै विषयले छुनुपर्छ। त्यसपछि विषयमाथि दुईतीन दिन रन्थनिन्छु। लेखनको विषय कसरी समाउने, कस्तो शैली बनाउने, त्यसमै अभ्यास गर्छु। एउटा विषयमा धेरै शैली बन्न सक्छन्। आफंैलाई मन परेको शैलीबाट लेख्न सुरु गर्छु। 

पात्रहरूले बोलेका अन्तरसंवादलाई म राम्ररी सुन्छु। पात्रले वाक्यमा बोलेको लयात्मकतालाई समाउँछु। पात्रले त अनन्त बोल्छ, बोलेको वाक्यमध्ये मन छुने लिन्छु।

  
nepali-patro-may
'लक्षी र धौले कान्छा सधैंजसो बाझिरहन्थे। 'मार्दिन्छु त्यो मूर्दारलाई'– झगडा क्रममा धौले कान्छाले भनेको त्यही शब्दले मलाई छोयो। यसैबाट प्रभावित भएर 'दमिनी भीर' लेखेको हुँ।'
मानिसले समाजमा दिनहुँ भोगिरहेका विषय नै हुन् मेरा लेख्ने विषय। मानौं लोग्नेस्वास्नी झगडा गर्दैछन्। ती दुईले कुनै विषय उठाएर झगडा गरेका हुन्छन्। त्यसमध्ये कुन कुराले समाजलाई फाइदा पुग्छत्यही विषयलाई फराकिलो बनाउन घोत्लिन्छु। समाजलाई फाइदा पुग्ने विषय छान्छु। मैले प्रायः सीमान्तकृतउत्पीडनमा परेका वर्गसमुदायलैंगिक क्षेत्रका क्रियाकलापमाथि ध्यान दिइरहेको हुन्छु। उनीहरूबीचको घटनाक्रमले मलाई चाँडो छुन्छ। 

लेख्नलाई समय तालिका बनाउने बानी छैन। साथीभाइसँग भेटिन्छ। कुनै बेला जाँडपानी खाइन्छ। एक दिन खाएपछि तीन चार दिन असर पुग्छ। ह्याङमा भने म लेख्नै सक्दिन। एकदमै फ्रेस मुडमा लेख्न बस्छु।  

लेख्ने बेला एक सहयोगी पनि चाहिन्छ। चुरोट निभेमा आगो ल्याइदिनुपर्छ। सकियो भने अर्को प्याकेट ल्याउन पसल जाने सहयोगी चाहिन्छ। लेख्ने बेला मेरो छेउ कोही बोल्न पाउँदैनन्। चुरोट नखाई लेख्न सक्दिन। चुरोटलाइटरखैनी र पानी छेउमा हुन्छन्। त्यति भयो भने अर्को मान्छे चाहिँदैन। टेलिभिजनमोबाइल सबै बन्द हुन्छन्। छेउछाउ कोही आउन पाउँदैनन्। लेख्न थालेपछि बिहानको खाना खाँदिन। दिनमा १० घन्टा लगातार लेखेको छु। 

 पहिले कविता हातले उतार्थें। पछि मैले दुई वटा कृति कम्प्युटरमै लेखें। 'हेत्छाकुप्पार 'दमिनी भीरल्यापटपमै लेखेको थिएँ। हातले लेख्दा मन नपरेको गोलो लगाइन्छ। कम्प्युटरमा डिलिट गरिन्छ। हातैले लेखेको फाइदा हुँदो रहेछ। लेख्ने बेला मन नपरेको शब्द पछि मन पर्न सक्छ। त्यसलाई सुधार पनि गर्न सकिन्छ। कम्प्युटरमा डिलिट गरेको कुन शब्द हो पत्तै हुँदैन। एकपटक तीन हजार पाँच सय शब्द लेखेर मन नपरेकाले डिलिट गरेको छु। मलाई चित्त नबुझे तुरुन्त फालिदिने बानी छ। 

 कतिपय घटनाक्रम धेरैले गलत भनिराखेको विषय पनि मेरा लागि सही विषय हुनसक्छ। यो गलतै हो तआफैं प्रश्न गर्छु। मैले उसलाई धेरै सही देखेको हुन्छु। त्यसलाई सही बनाउन पनि लेखिएको हुन्छ। तरत्यो बेला नियोजित ढंगले लेखिन्छ। कहिले आममानिसका लागि लेखिन्छ। 

अमेरिकामा बस्ने र नेपालमा बस्ने दुवै मान्छे हुन्। त्यहाँ बस्नेको मनोविज्ञानभाषासंस्कृतिपहिचान फरक छ। यस्ता कुराबाट म उत्तेजित हुन्छ। साहित्यकारका बीचमा कहिलेकाहीँ म फरक पनि हुन्छु। 

'दमिनी भीरधेरै वाक्य लेखेपछि आएको शब्द हो। यो उपन्यास लेख्न मलाई एउटै वाक्यले छोएको थियो। त्यसको लागि चार महिना रन्थनिएँ। 'दमिनी भीरको शैलीको लागि लक्षी र धौले कान्छा पात्र सधैंजसो बाझिरहन्थे। त्यही झगडाको बेला धौले कान्छाले 'मार्दिन्छु त्यो मूर्दारलाईभन्यो। त्यो शब्दले मलाई छोयो। त्यही वाक्यबाट प्रभावित भएर उपन्यास लेखेको थिएँ।  

लेखेपछि एकैपटक सक्ने बानी छैन। लेख्ने क्रममा नयाँ पात्र थपिन सक्छ। फेरि त्यो पात्र समाजमा छ कि छैन म खोज्न हिँड्छु। समाजमा भएका वास्तविक पात्रलाई लेख्छु। उनीहरूसँग खेल्नेखानेउठबस गर्ने गर्छु। पात्रका मनका कुरा भन्न लगाउन 'दमिनी भीर'मा रक्सी खुवाएको छु। उनीहरूका कथा लेख्न अगाडि नै जानकारी दिन्छु। नाम परिवर्तन गरेर लेख्छु भनेर अनुमति लिन्छु। 

प्रस्तुति :  भाषा शर्मा

Leave a comment

काठमाडौंको बदलिँदो अनुहार

काठमाडौंको बदलिँदो अनुहार

करिब ६ दशकदेखि काठमाडौंको बदलिँदो अनुहार हेरिरहेको छु। विसं २००७ को क्रान्ति र त्यसले ल्याएका परिवर्तन पनि सम्झेको छु। यस्ता परिवर्तन सबै नकारात्मक छैनन्। आजकाल मोबाइलको प्रयोग व्यापक छ। धेरै...

पूर्वाधारमा स्वदेशी लगानी सम्भव

२०६२/०६३को जनआन्दोलनपछि समावेशी आर्थिक विकासको मुद्दा हुनुपर्ने बहसले प्राथमिकता पाएको छ। मुलुकको समावेशी आर्थिक विकासका लागि राज्यले प्राथमिकता तोक्नुपर्छ। पूर्वाधार क्षेत्रको विकासबाट मात्रै यो सम्भव छ।

बच्चाहरूसँगै पढ्छु, बच्चाजस्तै भइदिन्छु

बच्चाहरूसँगै पढ्छु, बच्चाजस्तै भइदिन्छु

प्रकाशोन्मुख उपन्यास 'द लोल्यान्ड' की लेखक झुम्पा लाहिरी बंगाली मूलकी अमेरिकी आख्यानकार हुन्। कथा संग्रह 'इन्टरप्रेटर अफ् मलाडिज' का लागि सन् २००० को पुलित्जर पुरस्कार जितेकी उनको 'नेमसेक' उपन्यास पनि...

‘आइती र खोखेडा'

‘आइती र खोखेडा'

माम्बारे खोलाको पानी हरियो छ। यहाँ माछा गजब पाइन्छ, विशेषगरी साल्मन। ओसाकामा मलाई कामिनागा सानले ख्वाएका थिए। मिठो मानीमानी सकेपछि थाहा भयो, त्यो त काँचै रहेछ।कोकोदामा माछा मार्ने तरिका रमाइलो...

घाइते बसहरु

घाइते बसहरु

म जाँदो थिएँ पोखरा। बस थियो माउन्टेन ओभरल्यान्ड। बिहानको आठ बजे कलंकीमा टिप्यो बसले मलाई। झोला र मलाई सिटमा बसालेर हान्नियो त्यो पश्चिमतिर।धनगढीबाट आएको बस भेटियो थानकोटमा। धनगढीलाई पछ्याउँदै आयो...

अझै आएन 'वसन्त'

अझै आएन 'वसन्त'

भर्खर जनमत संग्रह सकिएको। बहुदलले हारेको बेला। जनताको बोली लाटिएको समय। मनपरि बोल्न पाइँदैनथ्यो। 'वसन्त' खोज्न रंगकर्मी अशेष मल्लले एउटा जुक्ति निकाले 'सडक नाटक'। प्रजातन्त्रका लागि जनता एकताबद्ध गर्ने माध्यम–...

रुकमांगदको बयान

रुकमांगदको बयान

तत्कालीन प्रधानसेनापति सिंहप्रताप शाह 'रिटायर्ड' हुनुअघि बिदामा थिए। उनकै पहलमा रुकमांगद कटवाल तालिमका लागि हङकङ जाँदै थिए। अवसर दिएकोमा धन्यवाद भन्न कटवाल शाहको घर गए। '२००७ सालपछिकै शक्तिशाली' कहलिन्थे सिंहप्रताप।...

आनन्दको झिल्को जोगाउने कला

आनन्दको झिल्को जोगाउने कला

– कुनै बेला क्षयरोग, मलेरिया, जन्डिस, हेपाटाइटिसजस्ता रोग संसारको ठूलो समस्या थियो। मृत्युको कारण थियो। चिकित्सा विज्ञानले यी रोगको समाधान निकाल्यो। समाजको आधुनिकीकरणसँगै रोगले रूप बदलेको छ।