19 Ashad, 2072 |
Menu

समाज

ist-cc

कक्षाकोठाले बालबालिकालाई मुटुरोगी बनाउला है

  • बुधबार १८ बैशाख, २०७०
  • दीपक दाहाल
  • DISQUS_COMMENTS
(0 votes)
काठमाडौं - नयाँ शैक्षिक सत्र सुरुसँगै आफ्ना छोराछोरीलाई भर्ना गर्ने विद्यालयको शुल्क र विद्यालय भवन हेर्दै हिँड्नु भएको छ भने एकपटक कक्षाकोठा पनि छिर्नुस्। घाम नलाग्ने तथा हावा नचल्ने कोठामा धेरै विद्यार्थी राखेर पठाउने गरिएको छ भने बेलैमा सचेत हुनुस्। 
त्यस्तो कक्षाकोठा तपाईंको छोराछोरीलाई मुटुरोगी बनाउने कारण बन्नसक्छ।
 विशेषज्ञका अनुसार बालबालिकामा हुने मुटुरोगको प्रमुख कारण विद्यालयका कक्षाकोठा तथा भीडभाड बन्ने गरेको छ। अधिकांश अभिभावकले राम्रो पढाइका लागि भन्दै भीडभाडयुक्त स्कुल रोज्ने र त्यस्ता स्कुलमा एउटै कोठामा धेरै विद्यार्थी कोचेर पढाइने भएकाले मुटुरोगको जोखिम बढिरहेको छ। 'भीडभाड तथा घाम नलाग्ने र हावा नछिर्ने कक्षाकोठा बाथ मुटुरोगको प्रमुख कारण हो,' वीर अस्पतालका बरिष्ठ मुटुरोग विशेषज्ञ डा. प्रकाशराज रेग्मीले भने, 'घरको कोठा पनि उज्यालो र हावा खेल्न सक्ने खालको हुनुपर्छ।'
कक्षाकोठा अध्यारो र चिसो भएमा बालबालिकामा घाँटीको संक्रमण देखिने र त्यसले बाथ ज्वरो गराउन सक्छ। पटक–पटक दोहोरिने बाथ ज्वरोले मुटुको भल्भ कमजोर बनाउँदै लैजान्छ। 'यस्तो अवस्थामा तत्काल बाथ मुटुरोग भएन भने पनि मुटु कमजोर भई भविष्यमा संक्रमण बढ्ने खतरा हुन्छ,' डा. रेग्मीले भने। चिकित्सकका अनुसार त्यस्ता कक्षाकोठामा संक्रमण दोहोरिने सम्भावना हुन्छ।  
गंगालाल हृदयरोग केन्द्रका कन्सलटेन्ट कार्डियोलोजिस्ट डा. यादवदेव भट्टले पनि बालबालिकाका लागि भीडभाडको वातावरण जोखिमयुक्त हुने बताए। 'घरमा पनि सानो कोठामा धेरै जना बसिन्छ र बालबालिकामा बारम्बार घाँटीको संक्रमण भइरहन्छ भने ख्याल गर्नुपर्छ। धेरै विद्यार्थी बस्ने कक्षकोठामा पनि जोखिम हुन्छ।'
धेरै अभिभावकले आफू सुहाउँदो शुल्क र विद्यालयका नतिजा हेरेर विद्यालय रोजे पनि बालबालिका पढ्ने कक्षाकोठा कस्तो छ भनेर हेर्ने गरेका छैनन्। चिकित्सकका अनुसार चिसो कक्षाकोठामा पढ्ने बालबालिकाको रोग प्रतिरोध क्षमता कमजोर हुने भएकोले व्याक्टेरियाले बारम्बार आक्रमण गर्छ।  सामान्यतः कक्षाकोठाको तापक्रम २२ देखि २४ डिग्री हुनु उपयुक्त मानिन्छ।
चिकित्सकका अनुसार बी हेमोलिेइटिक स्टेप्टोकोकस ए नामक कीटाणुको संक्रमणले बालबालिकामा घाँटी दुख्ने, ज्वरो आउने भएमा बाथज्वरो र बाथ मुटुरोग हुनसक्छ।  यस्तो ब्याक्टेरिया  भीडमा बस्दा एक जनाबाट अर्कोमा सर्नसक्छ।
सामुदायिक विकास प्रवर्तन केन्द्रका अध्यक्ष प्रकाशसिंह अधिकारीले प्राथमिक तहका बालबालिकालाई मापदण्ड अनुसार कक्षाकोठा व्यवस्था नगरिएको बताए। तराईका कतिपय जिल्लामा एउटै कोठामा १ सय ५० जनासम्म राखेर पढाउने गरेको पाइएको छ। उनले भने, 'एकै ठाउँमा धेरै साना बालबालिकालाई कोचेर पढाउनु एकातिर स्वास्थ्यको दृष्टिले जोखिम हो, अर्कोतिर त्यस्तो ठाउँमा गुणस्तरीय शिक्षण सिकाइ क्रियाकलाप सम्भव हुँदैन।' विज्ञहरूका अनुसार सरकारले  बालमैत्री विद्यालय राष्ट्रिय निर्देशिका जारी गरे पनि त्यसको कार्यान्वयन हुन सकेको छैन।
चिकित्सकका अनुभवमा धेरै अविभावकले बारम्बार घाँटीको संक्रमण भइरहँदा पनि सधैं भइरहने र एक सातामा निको हुने समस्या ठानेर हेलचक्रयाइँ गर्ने गरेका छन्। 'साधारण ज्वरो देखिए पनि मुटुलाई विस्तारै बिगारिदिने भएकोले स्कूल जाने उमेरका केटाकेटीले घाँटी दुखेमा र ज्वरो आउँदा लापरवाही गर्नु हुँदैन।' घाँटीको संक्रमणको समयमै उपचार गरेमा बाथ मुटुरोगको समस्या रोक्न सकिने रेग्मीको भनाइ छ।
विशेषगरी ३ देखि १५ वर्षको उमेरमा बारम्बर घाँटी दुखेमा घाँटी दुखेको एकदेखि चार सातापछि ज्वरो आउनसक्छ। ज्वरो आउँदा एकपछि अर्कोगरी हातखुट्टाका जोर्नी दुख्ने र सुन्निन सक्छ। यस्तो ज्वरोलाई बाथ ज्वरो भनिन्छ। बाथ ज्वरो भएका ५० प्रतिशतलाई मुटुरोगको जोखिम हुन्छ। विश्व स्वास्थ्य संगठनका अनुसार प्रति एक लाख बालबालिकामध्ये सय जना यस रोगबाट पीडित छन्। दश प्रतिशतको मृत्युको कारण यही समस्या हो। प्रतिष्ठानका अनुसार नेपालमा एक लाख बालबालिकामा प्रति वर्ष ३ सय देखि ५ सय जनासम्म यस रोगबाट पीडित हुने गरेका छन्। हाल नेपालमा ७५ हजार बाथ मुटुरोगी भएको अनुमान छ।

भरतपुर नगरपालिका कार्यसम्पादनमा अग्रपंक्तिमा

चितवन–दुई वर्षअघि आर्थिक वर्ष ०६९/७० मा तत्कालिन भरतपुर नगरपालिकाको वार्षिक आन्तरिक आय आठ करोड रुपैयाँ थियो। पाँच गाविस गाभेर उपमहानगरपालिको भएको भतपुरको आन्तरिक आय अहिले अर्थात आर्थिक वर्ष ०७१/७२ मा...

फिस्टेल उमाविका विद्यार्थीलार्इ शान्तिदूत प्रशिक्षण

पोखरा- प्रहरी प्रधान कार्यालय अपराध अनुसन्धान विभाग नक्साल काठमाडौँको आयोजनामा स्थानीय फिस्टेल उमाविमा सञ्चालित एकदिने प्रहरी नागरिक हातेपालो शान्तिदूत प्रशिक्षण कार्यक्रम आज सम्पन्न भयो ।

ग्रान्डी अस्पतालमा सघन उपचार कार्यशाला

ग्रान्डी अस्पतालमा सघन उपचार कार्यशाला

काठमाडौं– ग्रान्डी अन्तरराष्ट्रिय अस्पतालले शनिबार सघन उपचार तथा नर्सिङ केयर बिषयक कार्यशाला सम्पन्न गरेको छ। ग्रान्डी अस्पताल सघन उपचार विभागका क्लिनिकल संयोजक डा. सुवास आचार्यले संयोजन गरेको उक्त कार्यशालामा आईसीयूका...

हचुवाका भरमा १४ गाउँ सारिंदै

चितवन–पहाड खस्ने त्रास रहेको भन्दै जिल्ला विपद व्यवस्थापन समितिले चितवनको पहाडी भेगका १४ गाउँका करिव २ सय घर सार्ने हचुवामै निर्णय गरेको छ।वर्षा सुरु भएपछि भूकम्पले असर गरेका पहाडी क्षेत्रबाट...

राहदानी छपाइमा अनियमितता आशंका, सतर्कता केन्द्रद्वारा छानबिन सुरु

काठमाडौं- परराष्ट्र मन्त्रालयले बिना प्रतिस्पर्धा पुरानै कम्पनीलाई थप २५ लाख प्रति राहदानी छपाइ तथा पर्सनलाइजेसन गर्न दिने प्रक्रिया अघि बढाएपछि राष्ट्रिय सर्तकता केन्द्रले छानबिन सुरु गरेको छ।

श्रीमानद्वारा श्रीमतीको हत्या

गुल्मी–पल्लिकोट गाविसमा श्रीमानले श्रीमतीको हत्या गरेका छन्। पल्लीकोट– ३ की ४५ वर्षीया भिमकला सन्यासीलाई श्रीमान ५६ वर्षीय खिमबहादुर सन्यासीले बाँसको चिरपट प्रहार गरी हत्या गरेका छन्।

प्राविधिक एसएलसी उत्तीर्णलाई तीनवर्षे डिप्लोमा

काठमाडौं-प्राविधिक शिक्षा तथा व्यावसायिक तालिम परिषद (सिटिइभिटी) ले प्राविधिक विषय लिएर यस वर्ष एसएलसी पास भएका विद्यार्थीका लागि तीनवर्षे डिप्लोमा अध्यापन व्यवस्था मिलाएको छ।

पहाड फोर्दै गाँउ गाँउमा एक्स्काभेटर

सिन्धुली–आर्थिक वर्ष सकिनै लाग्दा सिन्धुलीका महाभारत क्षेत्रका गाँउ गाँउमा पहाड फोर्नका लागि एक्स्काभेटर पुगेको छ। आर्थिक वर्ष सकिन केही दिनमात्र बाँकी रहँदा विकासे काम देखाउन गाँउगाँउमा एक्स्काभेटर पुर्‍याइएको हो। गत...