Sunday 11 Magh, 2071 |
Menu

समाज

HUB

कक्षाकोठाले बालबालिकालाई मुटुरोगी बनाउला है

  • बुधबार १८ बैशाख, २०७०
  • दीपक दाहाल
  • DISQUS_COMMENTS
(0 votes)
काठमाडौं - नयाँ शैक्षिक सत्र सुरुसँगै आफ्ना छोराछोरीलाई भर्ना गर्ने विद्यालयको शुल्क र विद्यालय भवन हेर्दै हिँड्नु भएको छ भने एकपटक कक्षाकोठा पनि छिर्नुस्। घाम नलाग्ने तथा हावा नचल्ने कोठामा धेरै विद्यार्थी राखेर पठाउने गरिएको छ भने बेलैमा सचेत हुनुस्। 
त्यस्तो कक्षाकोठा तपाईंको छोराछोरीलाई मुटुरोगी बनाउने कारण बन्नसक्छ।
 विशेषज्ञका अनुसार बालबालिकामा हुने मुटुरोगको प्रमुख कारण विद्यालयका कक्षाकोठा तथा भीडभाड बन्ने गरेको छ। अधिकांश अभिभावकले राम्रो पढाइका लागि भन्दै भीडभाडयुक्त स्कुल रोज्ने र त्यस्ता स्कुलमा एउटै कोठामा धेरै विद्यार्थी कोचेर पढाइने भएकाले मुटुरोगको जोखिम बढिरहेको छ। 'भीडभाड तथा घाम नलाग्ने र हावा नछिर्ने कक्षाकोठा बाथ मुटुरोगको प्रमुख कारण हो,' वीर अस्पतालका बरिष्ठ मुटुरोग विशेषज्ञ डा. प्रकाशराज रेग्मीले भने, 'घरको कोठा पनि उज्यालो र हावा खेल्न सक्ने खालको हुनुपर्छ।'
कक्षाकोठा अध्यारो र चिसो भएमा बालबालिकामा घाँटीको संक्रमण देखिने र त्यसले बाथ ज्वरो गराउन सक्छ। पटक–पटक दोहोरिने बाथ ज्वरोले मुटुको भल्भ कमजोर बनाउँदै लैजान्छ। 'यस्तो अवस्थामा तत्काल बाथ मुटुरोग भएन भने पनि मुटु कमजोर भई भविष्यमा संक्रमण बढ्ने खतरा हुन्छ,' डा. रेग्मीले भने। चिकित्सकका अनुसार त्यस्ता कक्षाकोठामा संक्रमण दोहोरिने सम्भावना हुन्छ।  
गंगालाल हृदयरोग केन्द्रका कन्सलटेन्ट कार्डियोलोजिस्ट डा. यादवदेव भट्टले पनि बालबालिकाका लागि भीडभाडको वातावरण जोखिमयुक्त हुने बताए। 'घरमा पनि सानो कोठामा धेरै जना बसिन्छ र बालबालिकामा बारम्बार घाँटीको संक्रमण भइरहन्छ भने ख्याल गर्नुपर्छ। धेरै विद्यार्थी बस्ने कक्षकोठामा पनि जोखिम हुन्छ।'
धेरै अभिभावकले आफू सुहाउँदो शुल्क र विद्यालयका नतिजा हेरेर विद्यालय रोजे पनि बालबालिका पढ्ने कक्षाकोठा कस्तो छ भनेर हेर्ने गरेका छैनन्। चिकित्सकका अनुसार चिसो कक्षाकोठामा पढ्ने बालबालिकाको रोग प्रतिरोध क्षमता कमजोर हुने भएकोले व्याक्टेरियाले बारम्बार आक्रमण गर्छ।  सामान्यतः कक्षाकोठाको तापक्रम २२ देखि २४ डिग्री हुनु उपयुक्त मानिन्छ।
चिकित्सकका अनुसार बी हेमोलिेइटिक स्टेप्टोकोकस ए नामक कीटाणुको संक्रमणले बालबालिकामा घाँटी दुख्ने, ज्वरो आउने भएमा बाथज्वरो र बाथ मुटुरोग हुनसक्छ।  यस्तो ब्याक्टेरिया  भीडमा बस्दा एक जनाबाट अर्कोमा सर्नसक्छ।
सामुदायिक विकास प्रवर्तन केन्द्रका अध्यक्ष प्रकाशसिंह अधिकारीले प्राथमिक तहका बालबालिकालाई मापदण्ड अनुसार कक्षाकोठा व्यवस्था नगरिएको बताए। तराईका कतिपय जिल्लामा एउटै कोठामा १ सय ५० जनासम्म राखेर पढाउने गरेको पाइएको छ। उनले भने, 'एकै ठाउँमा धेरै साना बालबालिकालाई कोचेर पढाउनु एकातिर स्वास्थ्यको दृष्टिले जोखिम हो, अर्कोतिर त्यस्तो ठाउँमा गुणस्तरीय शिक्षण सिकाइ क्रियाकलाप सम्भव हुँदैन।' विज्ञहरूका अनुसार सरकारले  बालमैत्री विद्यालय राष्ट्रिय निर्देशिका जारी गरे पनि त्यसको कार्यान्वयन हुन सकेको छैन।
चिकित्सकका अनुभवमा धेरै अविभावकले बारम्बार घाँटीको संक्रमण भइरहँदा पनि सधैं भइरहने र एक सातामा निको हुने समस्या ठानेर हेलचक्रयाइँ गर्ने गरेका छन्। 'साधारण ज्वरो देखिए पनि मुटुलाई विस्तारै बिगारिदिने भएकोले स्कूल जाने उमेरका केटाकेटीले घाँटी दुखेमा र ज्वरो आउँदा लापरवाही गर्नु हुँदैन।' घाँटीको संक्रमणको समयमै उपचार गरेमा बाथ मुटुरोगको समस्या रोक्न सकिने रेग्मीको भनाइ छ।
विशेषगरी ३ देखि १५ वर्षको उमेरमा बारम्बर घाँटी दुखेमा घाँटी दुखेको एकदेखि चार सातापछि ज्वरो आउनसक्छ। ज्वरो आउँदा एकपछि अर्कोगरी हातखुट्टाका जोर्नी दुख्ने र सुन्निन सक्छ। यस्तो ज्वरोलाई बाथ ज्वरो भनिन्छ। बाथ ज्वरो भएका ५० प्रतिशतलाई मुटुरोगको जोखिम हुन्छ। विश्व स्वास्थ्य संगठनका अनुसार प्रति एक लाख बालबालिकामध्ये सय जना यस रोगबाट पीडित छन्। दश प्रतिशतको मृत्युको कारण यही समस्या हो। प्रतिष्ठानका अनुसार नेपालमा एक लाख बालबालिकामा प्रति वर्ष ३ सय देखि ५ सय जनासम्म यस रोगबाट पीडित हुने गरेका छन्। हाल नेपालमा ७५ हजार बाथ मुटुरोगी भएको अनुमान छ।
थारु युवाहरु सम्मानित

थारु युवाहरु सम्मानित

काठमाडौं- थारु कम्युनिटीले थारु युवाहरुलाई सम्मान गरेको छ। उसको पाँचौं वार्षिकोत्सवको अवसरमा विद्यार्थी राजनीतिज्ञ सीतारम चौधरी, युवा अभियन्ता तथा पत्रकार मदन चौधरी, युवा अभियन्ता गीता चौधरी, लेखक तथा कवि जागृति...

बालिका बलात्कार अभियोगमा बृद्ध पक्राउ

पाल्पा-पाल्पा प्रहरीले बालिका बलात्कार गरेको अभियोगमा एक वृद्धलाई हिरासतमा लिएको छ। जिल्लाको पश्चिम छहरा गाविसका ६० वर्षीय वृद्धलाई प्रहरीले नियन्त्रण गरी अनुसन्धान थालेको हो।

युनेस्कोको चेतावनी कोषले टेरेन

युनेस्कोको चेतावनी कोषले टेरेन

काठमाडौं- युनेस्कोले तेस्रो पटक बाटो बन्द गर्न चेतावनी दिए पनि पशुपति विश्व सम्पदा क्षेत्र हुँदै गुह्येश्वरी जाने बाटो चालु नै छ। विश्व सम्पदा क्षेत्र मासेर बाटो बनाएको भन्दै युनेस्कोले बन्द...

नाम फेरेर टेस्ट परीक्षा

काठमाडौं- सरकारले एसएलसी परीक्षाअगाडि लिइने टेस्ट परीक्षामा रोक लगाए पनि निजी शिक्षण संस्थाले नाम फेरेर टेस्ट परीक्षा लिएका छन्। शिक्षा विभागको निर्देशनविपरीत निजी विद्यालयले माघ ४ देखि नाम फेरेर एसएलसी...

कात्तिक र पुसमा धेरै अपराध

काठमाडौं- प्रहरीको अपराध अनुसन्धान विभागको विश्लेषणअनुसार १२ महिनामध्ये कात्तिक र पुस महिनामा सबैभन्दा धेरै अपराध हुने गरेको देखिएको छ। विभागले तीन वर्ष मुलुकभर भएका अपराध संख्या र महिनाको विश्लेषणका आधारमा...

नेपाली एमआरपीमा पल्किए बंगाली

नेपाली एमआरपीमा पल्किए बंगाली

विराटनगर- वैदेशिक रोजगार सिलसिलामा मलेसिया रहेका मोरङ, झुक्रिया–९ का डिल्लीराम धिताल दुई महिनाअघि आमाको किरिया गर्न गाउँ फर्के। काजकिरिया सकेर मलेसिया फर्कन पुरानो पासपोर्ट काम नलाग्ने भयो। उनी एमआरपी (मेसिन...

फेवा तालमा डुबेर प्याग्लाइडिङ चालकको मृत्यु

काठमाडौं- प्याराग्लाइडिङ उडाउने एक विदेशी महिलाको तालमा डुबेर मृत्यु भएको छ। आकाशमा घुम्नेक्रममा असुन्तलन गुमाउँदा दक्षिण कोरियाका ४६ वर्षीया महिला ह्वाङ युन गाकको मृत्यु भएको हो। उनी सिधै फेवा तालमा...

आगलागीबाट १० लाख क्षति

सुरुङ्गा- बिर्तामोड नगरपालिका–१ स्थित वाल्मीकि एजुकेसन फाउन्डेसन नजिकै अइतवार बिहान आगलागी भएको छ ।