Monday 8 Mangshir, 2071 |
Menu

समाज

कक्षाकोठाले बालबालिकालाई मुटुरोगी बनाउला है

  • बुधबार १८ बैशाख, २०७०
  • दीपक दाहाल
  • DISQUS_COMMENTS
mynepal
(0 votes)
काठमाडौं - नयाँ शैक्षिक सत्र सुरुसँगै आफ्ना छोराछोरीलाई भर्ना गर्ने विद्यालयको शुल्क र विद्यालय भवन हेर्दै हिँड्नु भएको छ भने एकपटक कक्षाकोठा पनि छिर्नुस्। घाम नलाग्ने तथा हावा नचल्ने कोठामा धेरै विद्यार्थी राखेर पठाउने गरिएको छ भने बेलैमा सचेत हुनुस्। 
त्यस्तो कक्षाकोठा तपाईंको छोराछोरीलाई मुटुरोगी बनाउने कारण बन्नसक्छ।
 विशेषज्ञका अनुसार बालबालिकामा हुने मुटुरोगको प्रमुख कारण विद्यालयका कक्षाकोठा तथा भीडभाड बन्ने गरेको छ। अधिकांश अभिभावकले राम्रो पढाइका लागि भन्दै भीडभाडयुक्त स्कुल रोज्ने र त्यस्ता स्कुलमा एउटै कोठामा धेरै विद्यार्थी कोचेर पढाइने भएकाले मुटुरोगको जोखिम बढिरहेको छ। 'भीडभाड तथा घाम नलाग्ने र हावा नछिर्ने कक्षाकोठा बाथ मुटुरोगको प्रमुख कारण हो,' वीर अस्पतालका बरिष्ठ मुटुरोग विशेषज्ञ डा. प्रकाशराज रेग्मीले भने, 'घरको कोठा पनि उज्यालो र हावा खेल्न सक्ने खालको हुनुपर्छ।'
कक्षाकोठा अध्यारो र चिसो भएमा बालबालिकामा घाँटीको संक्रमण देखिने र त्यसले बाथ ज्वरो गराउन सक्छ। पटक–पटक दोहोरिने बाथ ज्वरोले मुटुको भल्भ कमजोर बनाउँदै लैजान्छ। 'यस्तो अवस्थामा तत्काल बाथ मुटुरोग भएन भने पनि मुटु कमजोर भई भविष्यमा संक्रमण बढ्ने खतरा हुन्छ,' डा. रेग्मीले भने। चिकित्सकका अनुसार त्यस्ता कक्षाकोठामा संक्रमण दोहोरिने सम्भावना हुन्छ।  
गंगालाल हृदयरोग केन्द्रका कन्सलटेन्ट कार्डियोलोजिस्ट डा. यादवदेव भट्टले पनि बालबालिकाका लागि भीडभाडको वातावरण जोखिमयुक्त हुने बताए। 'घरमा पनि सानो कोठामा धेरै जना बसिन्छ र बालबालिकामा बारम्बार घाँटीको संक्रमण भइरहन्छ भने ख्याल गर्नुपर्छ। धेरै विद्यार्थी बस्ने कक्षकोठामा पनि जोखिम हुन्छ।'
धेरै अभिभावकले आफू सुहाउँदो शुल्क र विद्यालयका नतिजा हेरेर विद्यालय रोजे पनि बालबालिका पढ्ने कक्षाकोठा कस्तो छ भनेर हेर्ने गरेका छैनन्। चिकित्सकका अनुसार चिसो कक्षाकोठामा पढ्ने बालबालिकाको रोग प्रतिरोध क्षमता कमजोर हुने भएकोले व्याक्टेरियाले बारम्बार आक्रमण गर्छ।  सामान्यतः कक्षाकोठाको तापक्रम २२ देखि २४ डिग्री हुनु उपयुक्त मानिन्छ।
चिकित्सकका अनुसार बी हेमोलिेइटिक स्टेप्टोकोकस ए नामक कीटाणुको संक्रमणले बालबालिकामा घाँटी दुख्ने, ज्वरो आउने भएमा बाथज्वरो र बाथ मुटुरोग हुनसक्छ।  यस्तो ब्याक्टेरिया  भीडमा बस्दा एक जनाबाट अर्कोमा सर्नसक्छ।
सामुदायिक विकास प्रवर्तन केन्द्रका अध्यक्ष प्रकाशसिंह अधिकारीले प्राथमिक तहका बालबालिकालाई मापदण्ड अनुसार कक्षाकोठा व्यवस्था नगरिएको बताए। तराईका कतिपय जिल्लामा एउटै कोठामा १ सय ५० जनासम्म राखेर पढाउने गरेको पाइएको छ। उनले भने, 'एकै ठाउँमा धेरै साना बालबालिकालाई कोचेर पढाउनु एकातिर स्वास्थ्यको दृष्टिले जोखिम हो, अर्कोतिर त्यस्तो ठाउँमा गुणस्तरीय शिक्षण सिकाइ क्रियाकलाप सम्भव हुँदैन।' विज्ञहरूका अनुसार सरकारले  बालमैत्री विद्यालय राष्ट्रिय निर्देशिका जारी गरे पनि त्यसको कार्यान्वयन हुन सकेको छैन।
चिकित्सकका अनुभवमा धेरै अविभावकले बारम्बार घाँटीको संक्रमण भइरहँदा पनि सधैं भइरहने र एक सातामा निको हुने समस्या ठानेर हेलचक्रयाइँ गर्ने गरेका छन्। 'साधारण ज्वरो देखिए पनि मुटुलाई विस्तारै बिगारिदिने भएकोले स्कूल जाने उमेरका केटाकेटीले घाँटी दुखेमा र ज्वरो आउँदा लापरवाही गर्नु हुँदैन।' घाँटीको संक्रमणको समयमै उपचार गरेमा बाथ मुटुरोगको समस्या रोक्न सकिने रेग्मीको भनाइ छ।
विशेषगरी ३ देखि १५ वर्षको उमेरमा बारम्बर घाँटी दुखेमा घाँटी दुखेको एकदेखि चार सातापछि ज्वरो आउनसक्छ। ज्वरो आउँदा एकपछि अर्कोगरी हातखुट्टाका जोर्नी दुख्ने र सुन्निन सक्छ। यस्तो ज्वरोलाई बाथ ज्वरो भनिन्छ। बाथ ज्वरो भएका ५० प्रतिशतलाई मुटुरोगको जोखिम हुन्छ। विश्व स्वास्थ्य संगठनका अनुसार प्रति एक लाख बालबालिकामध्ये सय जना यस रोगबाट पीडित छन्। दश प्रतिशतको मृत्युको कारण यही समस्या हो। प्रतिष्ठानका अनुसार नेपालमा एक लाख बालबालिकामा प्रति वर्ष ३ सय देखि ५ सय जनासम्म यस रोगबाट पीडित हुने गरेका छन्। हाल नेपालमा ७५ हजार बाथ मुटुरोगी भएको अनुमान छ।

राष्ट्रबैंक चाँदीको सिक्का निकाल्दै

काठमाडौँ- नेपाल राष्ट्रबैंकले चाँदीको सिक्का निकाल्न सुरु गरेको छ। अठारौँ सार्क शिखर सम्मेलनका अवसरमा निकालिएको सिक्कामा अगाडि सार्कको प्रतीक चिह्न र पछाडि गौतम बुद्ध र मायादेवीको चित्र अङ्कित हुनेछ ।

सडकमा फोहोर फाल्ने १८० लाई कारबाही

काठमाडौं– सार्क सम्मेलनका लागि सफा गरिएका सडकमा फोहोर फाल्ने १ सय ८० व्यक्ति तथा संघसंस्थालाई काठमाडौं महानगरपालिकाले कारबाही गरेको छ। घरअगाडि फोहोर फाल्नेलाई रोक्न महानगरपालिकाले स्थलगत कारबाही थालेको हो।

गढीमाईमा पशुबलि व्यवस्थित गर्न अन्तरिम आदेश

काठमाडौं– सर्वोच्च अदालतले गढीमाई मेलामा हुने पशुबलिलाई व्यवस्थित गर्न विद्यमान कानुनहरूलाई कार्यान्वयन गर्न जिल्ला विकास समिति बारा र गाउँ विकास समिति बरियारपुरको नाममा अन्तरिम आदेश जारी गरेको छ।

चार वर्षीया बालिका बलात्कृत

धनगढी– कैलालीका पाण्डौन १ की चार वर्षीया बालिका गाउँकै एक युवकबाट बलात्कृत भएकी छिन्। पीडित बालिकालाई सेती अञ्चल अस्पतालमा भर्ना गरिएको छ भने अभियुक्तलाई पनि पक्राउ गरिएको प्रहरीले जनाएको छ। बालिकालाई...

ज्वेलरी सञ्चालकबाट बहुमुल्य पत्थर लुट्ने पक्राउ

काठमाडौं— न्युरोड स्थित जेम्स एण्ड ज्वलेर्सका सञ्चालक नन्दलाल कोइरालालाई मंसिर ६ गते भोटेबहालमा धारिलो हतियार प्रयोग गरी घाइते बनाएर २४ लाख बराबरको बहुमुल्य पत्थर तथा ५० हजार नगद लुटी फरार...

नक्कली भारु १ लाख ४१ हजार सहित २ जना पक्राउ

नक्कली भारु १ लाख ४१ हजार सहित २ जना पक्राउ

काठमाडौं— नक्कली भारतीय रूपैयाँ कारोबार गर्ने दुई व्यक्तिलाई प्रहरीले पक्राउ गरेको छ। प्रहरीको केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरोले कामाडौं महानगरपालिका, महाँकाल-७ घर भइ बिष्णु बुढानिलकण्ठ-४ बस्ने अनिल भन्ने दिनेश कोइराला र विराटनगर...

बंगलादेशमा चिकित्सा अध्ययन : तनाबै तनाबमा नेपाली विद्यार्थी

बंगलादेशमा चिकित्सा अध्ययन : तनाबै तनाबमा नेपाली विद्यार्थी

ढाका- 'तपाईं कुन लेभल अध्ययनरत?''खोइ, थर्ड हो या फोर्थ, था'छैन।' नागरिककर्मीको सोधाइमा बडियापट्टी, सिरहाका श्याम यादवले दिएको जवाफ हो यो। ढाकास्थित बडीधाराको नेपाली दूतावासमा भेटिएका अल्लारे यादव गहिरो तनाबमा देखिन्थे।...

धमाधम बन्द हुँदै भारतका नेपाली अखबार

सिलिगुढी- अलग राज्य माग गर्दै लामो समयदेखि संघर्षरत गोर्खाली नागरिकको आवाज बनेर उदाएका नेपाली भाषाका अखबार धमाधम बन्द हुँदैछन्। १५ लाखभन्दा बढी नेपालीभाषीको बसोबास रहेको दार्जिलिङमा नेपाली अखबार नै संकटमा...