Friday 14 Jestha, 2073 |
Menu

समाज

republica-headerdiscount-subscribe1

istl

कक्षाकोठाले बालबालिकालाई मुटुरोगी बनाउला है

  • बुधबार १८ बैशाख, २०७०
  • दीपक दाहाल
  • Be the first to comment!
(0 votes)
काठमाडौं - नयाँ शैक्षिक सत्र सुरुसँगै आफ्ना छोराछोरीलाई भर्ना गर्ने विद्यालयको शुल्क र विद्यालय भवन हेर्दै हिँड्नु भएको छ भने एकपटक कक्षाकोठा पनि छिर्नुस्। घाम नलाग्ने तथा हावा नचल्ने कोठामा धेरै विद्यार्थी राखेर पठाउने गरिएको छ भने बेलैमा सचेत हुनुस्। 
nepali-patro-may
त्यस्तो कक्षाकोठा तपाईंको छोराछोरीलाई मुटुरोगी बनाउने कारण बन्नसक्छ।
 विशेषज्ञका अनुसार बालबालिकामा हुने मुटुरोगको प्रमुख कारण विद्यालयका कक्षाकोठा तथा भीडभाड बन्ने गरेको छ। अधिकांश अभिभावकले राम्रो पढाइका लागि भन्दै भीडभाडयुक्त स्कुल रोज्ने र त्यस्ता स्कुलमा एउटै कोठामा धेरै विद्यार्थी कोचेर पढाइने भएकाले मुटुरोगको जोखिम बढिरहेको छ। 'भीडभाड तथा घाम नलाग्ने र हावा नछिर्ने कक्षाकोठा बाथ मुटुरोगको प्रमुख कारण हो,' वीर अस्पतालका बरिष्ठ मुटुरोग विशेषज्ञ डा. प्रकाशराज रेग्मीले भने, 'घरको कोठा पनि उज्यालो र हावा खेल्न सक्ने खालको हुनुपर्छ।'
कक्षाकोठा अध्यारो र चिसो भएमा बालबालिकामा घाँटीको संक्रमण देखिने र त्यसले बाथ ज्वरो गराउन सक्छ। पटक–पटक दोहोरिने बाथ ज्वरोले मुटुको भल्भ कमजोर बनाउँदै लैजान्छ। 'यस्तो अवस्थामा तत्काल बाथ मुटुरोग भएन भने पनि मुटु कमजोर भई भविष्यमा संक्रमण बढ्ने खतरा हुन्छ,' डा. रेग्मीले भने। चिकित्सकका अनुसार त्यस्ता कक्षाकोठामा संक्रमण दोहोरिने सम्भावना हुन्छ।  
गंगालाल हृदयरोग केन्द्रका कन्सलटेन्ट कार्डियोलोजिस्ट डा. यादवदेव भट्टले पनि बालबालिकाका लागि भीडभाडको वातावरण जोखिमयुक्त हुने बताए। 'घरमा पनि सानो कोठामा धेरै जना बसिन्छ र बालबालिकामा बारम्बार घाँटीको संक्रमण भइरहन्छ भने ख्याल गर्नुपर्छ। धेरै विद्यार्थी बस्ने कक्षकोठामा पनि जोखिम हुन्छ।'
धेरै अभिभावकले आफू सुहाउँदो शुल्क र विद्यालयका नतिजा हेरेर विद्यालय रोजे पनि बालबालिका पढ्ने कक्षाकोठा कस्तो छ भनेर हेर्ने गरेका छैनन्। चिकित्सकका अनुसार चिसो कक्षाकोठामा पढ्ने बालबालिकाको रोग प्रतिरोध क्षमता कमजोर हुने भएकोले व्याक्टेरियाले बारम्बार आक्रमण गर्छ।  सामान्यतः कक्षाकोठाको तापक्रम २२ देखि २४ डिग्री हुनु उपयुक्त मानिन्छ।
चिकित्सकका अनुसार बी हेमोलिेइटिक स्टेप्टोकोकस ए नामक कीटाणुको संक्रमणले बालबालिकामा घाँटी दुख्ने, ज्वरो आउने भएमा बाथज्वरो र बाथ मुटुरोग हुनसक्छ।  यस्तो ब्याक्टेरिया  भीडमा बस्दा एक जनाबाट अर्कोमा सर्नसक्छ।
सामुदायिक विकास प्रवर्तन केन्द्रका अध्यक्ष प्रकाशसिंह अधिकारीले प्राथमिक तहका बालबालिकालाई मापदण्ड अनुसार कक्षाकोठा व्यवस्था नगरिएको बताए। तराईका कतिपय जिल्लामा एउटै कोठामा १ सय ५० जनासम्म राखेर पढाउने गरेको पाइएको छ। उनले भने, 'एकै ठाउँमा धेरै साना बालबालिकालाई कोचेर पढाउनु एकातिर स्वास्थ्यको दृष्टिले जोखिम हो, अर्कोतिर त्यस्तो ठाउँमा गुणस्तरीय शिक्षण सिकाइ क्रियाकलाप सम्भव हुँदैन।' विज्ञहरूका अनुसार सरकारले  बालमैत्री विद्यालय राष्ट्रिय निर्देशिका जारी गरे पनि त्यसको कार्यान्वयन हुन सकेको छैन।
चिकित्सकका अनुभवमा धेरै अविभावकले बारम्बार घाँटीको संक्रमण भइरहँदा पनि सधैं भइरहने र एक सातामा निको हुने समस्या ठानेर हेलचक्रयाइँ गर्ने गरेका छन्। 'साधारण ज्वरो देखिए पनि मुटुलाई विस्तारै बिगारिदिने भएकोले स्कूल जाने उमेरका केटाकेटीले घाँटी दुखेमा र ज्वरो आउँदा लापरवाही गर्नु हुँदैन।' घाँटीको संक्रमणको समयमै उपचार गरेमा बाथ मुटुरोगको समस्या रोक्न सकिने रेग्मीको भनाइ छ।
विशेषगरी ३ देखि १५ वर्षको उमेरमा बारम्बर घाँटी दुखेमा घाँटी दुखेको एकदेखि चार सातापछि ज्वरो आउनसक्छ। ज्वरो आउँदा एकपछि अर्कोगरी हातखुट्टाका जोर्नी दुख्ने र सुन्निन सक्छ। यस्तो ज्वरोलाई बाथ ज्वरो भनिन्छ। बाथ ज्वरो भएका ५० प्रतिशतलाई मुटुरोगको जोखिम हुन्छ। विश्व स्वास्थ्य संगठनका अनुसार प्रति एक लाख बालबालिकामध्ये सय जना यस रोगबाट पीडित छन्। दश प्रतिशतको मृत्युको कारण यही समस्या हो। प्रतिष्ठानका अनुसार नेपालमा एक लाख बालबालिकामा प्रति वर्ष ३ सय देखि ५ सय जनासम्म यस रोगबाट पीडित हुने गरेका छन्। हाल नेपालमा ७५ हजार बाथ मुटुरोगी भएको अनुमान छ।

प्रतिक्रिया

ब्यापारी केडियाको अपहरणपछि तीन जिल्लामा 'हाइअलर्ट'

रौतहट- वीरगञ्जका खाद्य व्यापारी सुरेश केडियाको अपहरण भएलगतै तीन जिल्लाको सुरक्षा व्यवस्था कडा पारिएको छ। बिहीबार बेलुकी साढे ६ बजे बाराको बरियारपुरबाट विरगञ्ज जाने क्रममा पसहा पुल नजिक अपराधिक समूहले...

पाँच वर्षमा सिन्धु पुनर्निर्माण सक्ने प्रतिवद्धता

सिन्धुपाल्चोक- सरोकारवालाले भूकम्पबाट क्षतिग्रस्त सिन्धुपाल्चोक पुननिर्माण आगामी पाँच वर्षभित्र सम्पन्न गर्ने प्रतिवद्धता जनाएका छन्। पुनर्निर्माणमा सघाउने ११बुँदे चौतारा घोषणापत्र जारी गर्दै उनीहरूले तीन वर्षमा व्यक्तिगत आवास र पाँच वर्षभित्र सरकारी,...

भिरबाट लडेर वृद्धको मृत्यु, शव भिरमै अड्कियो

ताप्लेजुङ–ताप्लेजुङको निघुरादिनमा भिरबाट लडेर एक वृद्धको ज्यान गएको छ।

पति विदेशमा, पत्नी भगाउन छोराछोरीको हत्या

बागलुङ— गत वैशाख १४ गते आगलागीमा परी मृत्यु भएका भनिएका जिल्लाको बोहोरागाउँ–७ सानोजिरीका दुई बालबालिकाको हत्या भएको प्रहरी अनुसन्धानबाट पुष्टि भएको छ।

मनीषाको शव टिचिङ ल्याइयो, पोस्टमार्टम गरिँदै

मनीषाको शव टिचिङ ल्याइयो, पोस्टमार्टम गरिँदै

काठमाडौं— बुधबार राति रहस्यमय रुपमा मृत भेटिएकी राष्ट्रिय फुटबल खेलाडी विमल घर्तीकी बहिनी मनीषाको शव पोष्टमार्टमका लागि त्रिवि शिक्षण अस्पताल, महाराजगञ्ज ल्याइएको छ। चिकित्सकले शुक्रबार दिउसो उनको शव पोष्टमार्टम गर्ने...

चार वर्षमा २७ किलोमिटर

काठमाडौं- काठमाडौं महानगरपालिकाले आफ्नो कार्यक्षेत्रमा जम्मा २७ किलोमिटर सडक विस्तार गरेको छ। महानगरपालिकाले गर्नुपर्ने सडक विस्तार भने सय किलोमिटरभन्दा बढी छ। त्यही २७ किलोमिटर सडक विस्तार गरी कालोपत्रे गर्न पनि...

'अस्पतालको लापरबाहीले बालिका अपांग'

भक्तपुर- निको हुँदैछ भन्दाभन्दै पाँच वर्षीया बालिकालाई अपांग बनाइदिएको आरोप लगाएर बिहीबार भक्तपुर, गठ्ठाघरस्थित नागरिक अस्पतालमा प्रदर्शन भएको छ। निको हुन लाग्यो भन्दै भ्रममा पारी बालिका निसु खंगको एउटा खुट्टा...

आठ सय कैदी रिहा गरिँदै

काठमाडौं- सरकारले गणतन्त्र दिवस २०७३ का अवसरमा आठ सयभन्दा बढी कैदीलाई बाँकी सजाय मिनाह गरिदिने भएको छ। कारागार व्यवस्था विभागले कारागार ऐनअनुसार देशभरका कारागारबाट सिफारिस आएका कैदीको सूची माफी–मिनाहका लागि...