Friday 5 Mangshir, 2071 |
Menu

कला

चिनियाँ ज्यान, नेपाली शान

  • आइतबार २२ बैशाख, २०७०
  • सुबोध गौतम
  • DISQUS_COMMENTS
(0 votes)
बेइजिङको सिजिङसाङ रोडस्थित सिआरआई भवनमा रहेको नेपाली विभागमा नेपाली भाषामा समाचार लेख्दै चिनियाँ पत्रकार हिमा। बेइजिङको सिजिङसाङ रोडस्थित सिआरआई भवनमा रहेको नेपाली विभागमा नेपाली भाषामा समाचार लेख्दै चिनियाँ पत्रकार हिमा। तस्बिर : सुबोध गौतम
बेइजिङ- हिमा सधैँझैँ शुक्रबार चाइनिज रेडियो इन्टरनेसनल (सिआरआई) अन्तर्गतको आफ्नो च्याम्बरमा नेपाली भाषामा समाचार लेखिरहेकी छिन्। हिमा नेपाली होइनन्। नेपाली भाषामा दख्खल यी युवतीको समाचार सम्पादक भने नेपाली युवक नै छन्। 'म हिमाले लेखेको समाचार सम्पादन गरिरहेको छु', काठमाडौ कालिमाटीका अजय श्रेष्ठले नागरिकसँग भने, 'उहाहरु समाचार लेख्नुहुन्छ, म सम्पादन गर्छु।'


दर्जन चिनियाँ पत्रकार नेपाली भाषामा समाचार लेख्ने, सुनाउनेमात्र गर्दैनन्, चिनियाँ नामसँग अर्थ मिल्दो नेपाली नामले नै चिनिन्छन्
पंक्तिकारले हिमालाई सोध्यो, 'तपाईंको नेपालमा घर कहा हो?' हत्तारिँदै उनले भनिन्, 'होइन–होइन, म नेपाली नै होइन, चिनियाँ हुँ। नेपालीमा समाचार लेख्ने भएकाले मेरो नाम 'चाङचिङ'बाट हिमा बनाएकी हुँ।'

हिमाजस्ता दर्जन चिनियाँ युवा–युवतीले चाइनिज रेडियो इन्टरनेसनल (सिआरआई) को नेपाली विभागमा पत्रकारिता गरिरहेका छन्। संस्थामा दुईजना मात्र नेपाली छन्। 'हामी सबैले नेपाली नाम राखेका छौं जुन चिनिया अर्थअनुसार बनाइएको छ', कुनै जमानामा रेडियो बेइजिङ भनेर चिनिने सिआरआईकी नेपाली विभाग प्रमुख वर्षाले भनिन, 'मेरो चिनिया नाम ‰याङ युई हो तर १४ वर्षदेखि वर्षा भनेर चिनिन्छु।'

उनले नेपालीमा पत्रकारिता गरेको १४ वर्ष भइसकेछ। वर्षाले नेपालबाट आएका माधवकुमार नेपाल धेरै नेताका अन्तर्वार्ता लिइसकेकी छन्। भाषा सिक्ने र जान्ने क्रममा उनी काठमाडौं पनि बसेकी छन्। 'नेपालीमा पत्रकारिता गर्ने हो भने नेपाली नामबाटै चिनिनुपर्छ,' उनले भनिन्।

त्यस्तै, च्याङमिन नामका चिनिया युवा पनि यहाका सक्रिय पत्रकार हुन्, तर सिआरआईको रेकर्डिङ स्टुडियोमा रहेका उनले नागरिककर्मीसग परिचय गर्दा आफ्नो नाम रवि भएको बताए। उनले झलनाथ खनालगायतका नेताको अन्तर्वार्ता रेकर्ड गरिसकेको सुनाए।

समाचार सम्पादक श्रेष्ठका अनुसार चिनिया युवा र युवती विश्वविद्यालयमा नेपाली भाषा पढ्दादेखि नै नाम परिवर्तन गर्ने गरेको बताउछन्। यहा कार्यरत अधिकांशले विश्वविद्यालयमा चार वर्ष नेपाली भाषा पढेका छन्।

नेपाली विभागकी अर्की पत्रकार लालिमाको वास्तविक नाम लिउसाङ हो जसको अर्थ हुन्छ– रातो पत्थर। उपप्रमुख छिन्– सुमेघा। यो नाम पनि चिनियाँ नाम लिउओनको अर्थसँग मिल्ने गरी राखिएको छ।

१४ पत्रकार अहिले काम गरिरहेका छन्। 'नेपाली विभागमा काम गर्ने सबैको नाम नेपाली छ', श्रेष्ठ भन्छन्, 'चिनिया नाम भए पनि उनीहरु अब नेपाली नामबाटै चिनिन्छन्।' यी १४ जना एकै च्याम्बरमा काम गर्छन्। 'कहिलेकाहीँ उहाहरु दुर्घटनामा मृत्यु भएकालाई पनि स्वर्गीय भए भनेर लेख्नुहुन्छ, म सम्पादन गर्दै सिकाउछु', उनले चिनिया साथीहरुसगको काम गर्दाको अनुभव सुनाउँदै भने, 'काम गर्दा बडो रमाइलो भइरहेको छ।' उनी दुई वर्षदेखि यहा काम गरिरहेका छन्।

यी पत्रकारले नेपाल र चीनका गतिविधि र घटनाक्रमको समाचार बनाइरहेका छन्। नेपाल र चीनसम्बन्धी व्यक्तिहरुको अन्तर्वार्ता लिइरहेका छन्। र, नेपाली भाषामा विभिन्न किसिमका चेतनामूलक कार्यक्रम पनि बनाइरहेका छन्। यस्ता कार्यक्रम काठमाडौंको मितेरी एफएममा बज्ने गरेको छ। साथै, अर्को एक एफएममा बजाउने तयारी भइरहेको वर्षाले जानकारी दिइन्।

समाचारमात्र नभई यिनीहरु 'मितेरी' नामक त्रैमासिक पत्रिका पनि प्रकाशित गरिरहेका छन। साथमा नेपाली समाचारसहितको अनलाइन पनि चलाइरहेका छन्।

बेइजिङको सिजिङसाङ रोडस्थित सिआरआई भवनमा नेपाल, भारत, पाकिस्तान, बंगलादेशलगायत विभिन्न मुलुकका गरी ६० भन्दा बढी भाषामा यस्ता कार्यक्रम बनिरहेका छन्। सिआरआईले विभिन्न भाषामा आफैँले तयार गरेका कार्यक्रम चीनका ८० भन्दा बढी अन्य चिनियाँ माध्यमलाई दिने गरेको छ।

'हामीले यी सबै देशबीचको सम्बन्धलाई प्रगाढ बनाउने उद्देश्यले यो अभियान थालेका हौं र यसले हामीबीच सूचना सम्प्रेषण गदार्का त्रुटिलाई पनि सम्बेाधन गर्छ,' सिआरआई साउथ एसिया सेन्टरका निर्देशक लुओ हङबिङले भने। सिआरआई पछिल्लोपटक चाइना इन्टरनेसनल ब्रोडकास्टिङ नेटवर्कअन्तर्गत राखिएको छ।

रत्‍नजीत र सरादेवी च्याम्पियन

काठमाडौं- साविक विजेता रत्‍नजीत तामाङले चौथो पुष्पलाल स्मृति राष्ट्रिय र्याशङकिङ ब्याडमिन्टन प्रतियोगितामा उपाधि रक्षा गरेका छन्। आर्मीका रत्नजीतले आइतबारको फाइनलमा त्रिपुरेश्वरस्थित राष्ट्रिय खेलकुद परिषदको कभर्ड हलमा आफ्नै क्लबका विकास श्रेष्ठलाई...

सिनेमाण्डुमा सहाराको 'इन्द्रेणी खोज्दै जाँदा'

सिनेमाण्डुमा सहाराको 'इन्द्रेणी खोज्दै जाँदा'

काठमाडौं– निर्देशक सहारा शर्माको फिल्म 'इन्द्रेणी खोज्दै जाँदा'ले अन्तरक्रियात्मक कार्यक्रममा सहभागिता जनाएको छ। बुधबार राजधानीको नेपाल भारत पुस्तकालयमा आयोजित सिनेमाण्डुमा 'इन्द्रेणी खोज्दै जाँदा' फिल्म समेत प्रदर्शन गरियो। फिल्म प्रदर्शनसहित फिल्म...

हार्न तयार भएर लेखिएको मन्त्रीको आत्मकथा

हार्न तयार भएर लेखिएको मन्त्रीको आत्मकथा

पोखरा-स्वास्थ्य तथा जनसंख्यमन्त्री खगराज अधिकारी संविधानसभाको दोस्रो चुनावमा प्रत्यक्ष उम्मेदवार बनेनन्। समानुपातिकतर्फ नाम भए पनि सभासद बन्न पाएनन्। मन्त्री भने बन्न पाए। तर भर्खरै भएको एमाले महाधिवेशनमा पनि चुनाव हारे।...

बिपीका फोटो प्रदर्शनी

बिपीका फोटो प्रदर्शनी

काठमाडौं – पहिलो जननिर्वाचित प्रधानमन्त्री बिपी कोइरालाको जन्म शताब्दीको अवसरमा तस्बिर प्रदर्शनी शनिबार नेपाल आर्ट काउन्सिलमा सुरु भएको छ।

बिदा भए रबिन विलियम्स

बिदा भए रबिन विलियम्स

क्यालिफोर्निया– अमेरिकी अभिनेता तथा कमेडियन रबिन विलियम्स सोमबार उत्तरी क्यालिफोर्नियास्थित आफ्नै निवासमा मृत्त फेला परेका छन्। ६३ वर्षे उनले आत्महत्या गरेको प्रारम्भिक अनुमान छ।

कानुनी उपचार खोज्छौं : सुरज—सहाना

कानुनी उपचार खोज्छौं : सुरज—सहाना

काठमाडौ- टेलिभिजन पर्सनालिटी सुरज गिरी र साहना बज्राचार्यले आफूहरुले 'जवानी नबिसाएको र जवानी नविर्सिएको' प्रष्टिकरण दिएका छन्। केही मिडियामा आफूहरु बारे आएको खबरले व्यक्तित्वमा क्षति पुर्‍याएको भन्दै कानुनी उपचार खोज्ने...

महजोडीले सातवर्षपछि पोखरा हँसाए

महजोडीले सातवर्षपछि पोखरा हँसाए

पोखरा-सात वर्षको अन्तरालमा मह (मदनकृष्ण श्रेष्ठ र हरिवंश आचार्य) जोडीले फेरि पोखरा हँसाएका छन्। टुबोर्ग महजात्रा हास्य महोत्सव लिएर आएका उनीहरुले शुक्रबारदेखि हँसाउन थालेका हुन्। महोत्सव सोमबारसम्म चल्नेछ।

मोदीको जीवनी निस्कियो

मोदीको जीवनी निस्कियो

काठमाडौं– भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको नेपाल भ्रमणले चर्चा कमाइरहेका बेला उनकै जीवनीमा केन्द्रित 'नरेन्द्र मोदी : राजनीतिका आधुनिक चाणक्य' शीर्षकको पुस्तक सार्वजनिक भएको छ। पाँचपोखरी प्रकाशन गृहले छापेको पुस्तकलाई अच्युत...