Sunday 13 Bhadra, 2072 |
Menu

कला

republica-header

ist-cc

चिनियाँ ज्यान, नेपाली शान

  • आइतबार २२ बैशाख, २०७०
  • सुबोध गौतम
  • DISQUS_COMMENTS
(0 votes)
बेइजिङको सिजिङसाङ रोडस्थित सिआरआई भवनमा रहेको नेपाली विभागमा नेपाली भाषामा समाचार लेख्दै चिनियाँ पत्रकार हिमा। बेइजिङको सिजिङसाङ रोडस्थित सिआरआई भवनमा रहेको नेपाली विभागमा नेपाली भाषामा समाचार लेख्दै चिनियाँ पत्रकार हिमा। तस्बिर : सुबोध गौतम
बेइजिङ- हिमा सधैँझैँ शुक्रबार चाइनिज रेडियो इन्टरनेसनल (सिआरआई) अन्तर्गतको आफ्नो च्याम्बरमा नेपाली भाषामा समाचार लेखिरहेकी छिन्। हिमा नेपाली होइनन्। नेपाली भाषामा दख्खल यी युवतीको समाचार सम्पादक भने नेपाली युवक नै छन्। 'म हिमाले लेखेको समाचार सम्पादन गरिरहेको छु', काठमाडौ कालिमाटीका अजय श्रेष्ठले नागरिकसँग भने, 'उहाहरु समाचार लेख्नुहुन्छ, म सम्पादन गर्छु।'


दर्जन चिनियाँ पत्रकार नेपाली भाषामा समाचार लेख्ने, सुनाउनेमात्र गर्दैनन्, चिनियाँ नामसँग अर्थ मिल्दो नेपाली नामले नै चिनिन्छन्
पंक्तिकारले हिमालाई सोध्यो, 'तपाईंको नेपालमा घर कहा हो?' हत्तारिँदै उनले भनिन्, 'होइन–होइन, म नेपाली नै होइन, चिनियाँ हुँ। नेपालीमा समाचार लेख्ने भएकाले मेरो नाम 'चाङचिङ'बाट हिमा बनाएकी हुँ।'

हिमाजस्ता दर्जन चिनियाँ युवा–युवतीले चाइनिज रेडियो इन्टरनेसनल (सिआरआई) को नेपाली विभागमा पत्रकारिता गरिरहेका छन्। संस्थामा दुईजना मात्र नेपाली छन्। 'हामी सबैले नेपाली नाम राखेका छौं जुन चिनिया अर्थअनुसार बनाइएको छ', कुनै जमानामा रेडियो बेइजिङ भनेर चिनिने सिआरआईकी नेपाली विभाग प्रमुख वर्षाले भनिन, 'मेरो चिनिया नाम ‰याङ युई हो तर १४ वर्षदेखि वर्षा भनेर चिनिन्छु।'

उनले नेपालीमा पत्रकारिता गरेको १४ वर्ष भइसकेछ। वर्षाले नेपालबाट आएका माधवकुमार नेपाल धेरै नेताका अन्तर्वार्ता लिइसकेकी छन्। भाषा सिक्ने र जान्ने क्रममा उनी काठमाडौं पनि बसेकी छन्। 'नेपालीमा पत्रकारिता गर्ने हो भने नेपाली नामबाटै चिनिनुपर्छ,' उनले भनिन्।

त्यस्तै, च्याङमिन नामका चिनिया युवा पनि यहाका सक्रिय पत्रकार हुन्, तर सिआरआईको रेकर्डिङ स्टुडियोमा रहेका उनले नागरिककर्मीसग परिचय गर्दा आफ्नो नाम रवि भएको बताए। उनले झलनाथ खनालगायतका नेताको अन्तर्वार्ता रेकर्ड गरिसकेको सुनाए।

समाचार सम्पादक श्रेष्ठका अनुसार चिनिया युवा र युवती विश्वविद्यालयमा नेपाली भाषा पढ्दादेखि नै नाम परिवर्तन गर्ने गरेको बताउछन्। यहा कार्यरत अधिकांशले विश्वविद्यालयमा चार वर्ष नेपाली भाषा पढेका छन्।

नेपाली विभागकी अर्की पत्रकार लालिमाको वास्तविक नाम लिउसाङ हो जसको अर्थ हुन्छ– रातो पत्थर। उपप्रमुख छिन्– सुमेघा। यो नाम पनि चिनियाँ नाम लिउओनको अर्थसँग मिल्ने गरी राखिएको छ।

१४ पत्रकार अहिले काम गरिरहेका छन्। 'नेपाली विभागमा काम गर्ने सबैको नाम नेपाली छ', श्रेष्ठ भन्छन्, 'चिनिया नाम भए पनि उनीहरु अब नेपाली नामबाटै चिनिन्छन्।' यी १४ जना एकै च्याम्बरमा काम गर्छन्। 'कहिलेकाहीँ उहाहरु दुर्घटनामा मृत्यु भएकालाई पनि स्वर्गीय भए भनेर लेख्नुहुन्छ, म सम्पादन गर्दै सिकाउछु', उनले चिनिया साथीहरुसगको काम गर्दाको अनुभव सुनाउँदै भने, 'काम गर्दा बडो रमाइलो भइरहेको छ।' उनी दुई वर्षदेखि यहा काम गरिरहेका छन्।

यी पत्रकारले नेपाल र चीनका गतिविधि र घटनाक्रमको समाचार बनाइरहेका छन्। नेपाल र चीनसम्बन्धी व्यक्तिहरुको अन्तर्वार्ता लिइरहेका छन्। र, नेपाली भाषामा विभिन्न किसिमका चेतनामूलक कार्यक्रम पनि बनाइरहेका छन्। यस्ता कार्यक्रम काठमाडौंको मितेरी एफएममा बज्ने गरेको छ। साथै, अर्को एक एफएममा बजाउने तयारी भइरहेको वर्षाले जानकारी दिइन्।

समाचारमात्र नभई यिनीहरु 'मितेरी' नामक त्रैमासिक पत्रिका पनि प्रकाशित गरिरहेका छन। साथमा नेपाली समाचारसहितको अनलाइन पनि चलाइरहेका छन्।

बेइजिङको सिजिङसाङ रोडस्थित सिआरआई भवनमा नेपाल, भारत, पाकिस्तान, बंगलादेशलगायत विभिन्न मुलुकका गरी ६० भन्दा बढी भाषामा यस्ता कार्यक्रम बनिरहेका छन्। सिआरआईले विभिन्न भाषामा आफैँले तयार गरेका कार्यक्रम चीनका ८० भन्दा बढी अन्य चिनियाँ माध्यमलाई दिने गरेको छ।

'हामीले यी सबै देशबीचको सम्बन्धलाई प्रगाढ बनाउने उद्देश्यले यो अभियान थालेका हौं र यसले हामीबीच सूचना सम्प्रेषण गदार्का त्रुटिलाई पनि सम्बेाधन गर्छ,' सिआरआई साउथ एसिया सेन्टरका निर्देशक लुओ हङबिङले भने। सिआरआई पछिल्लोपटक चाइना इन्टरनेसनल ब्रोडकास्टिङ नेटवर्कअन्तर्गत राखिएको छ।

प्रतिक्रिया

पचास वर्ष धकेलिए नारायण!

पचास वर्ष धकेलिए नारायण!

काठमाडौं– भूकम्पका कारण लेखक नारायण ढकालको नयाँ उपन्यास ‘वृषभ वध' विमोचन नगरीकनै बजारमा आएको छ। प्रकाशक फाइन प्रिन्टले विमोचनको तयारी गर्दै गर्दा भूकम्प आएको थियो। पाठकको मागका कारण पुस्तकलाई ढिलो...

सिनेमा हलमा दर्शक फर्कंदै

सिनेमा हलमा दर्शक फर्कंदै

काठमाडौं-महाभूकम्पको पराकम्पनले तर्साइरहे पनि सामान्य मर्मतसम्भारपछि केही सिनेमा हलहरु सुचारु हुन थालेका छन्। राजधानीका विश्वज्योति, गोपीकृष्ण मुभिज, पुष्पाञ्जली, क्युएफएक्स अन्तर्गतका जयनेपाल र कुमारी, बिग सिनेमा, राइजिङ मलस्थित क्युज सिनेमाज् लगायत...

परदेशिनेहरुका ‘जिम्दा सपना’

परदेशिनेहरुका ‘जिम्दा सपना’

काठमाडौं– राजधानीको कालिकास्थानस्थित सर्वनाम रंगमञ्चमा राज शाह लिखित–निर्देशित ‘जिम्दा सपना’ मञ्चन भइरहेको छ। नाटकले बोकेको कथाका कारण दर्शकहरुले यसलाई रुचाइरहेको निर्देशक राजले बताएका छन्। ‘हामीले भारी–भरकम कुनै विषय उठाएका छैनौँ,’...

‘अझै पनि' र ईशाको जम्काभेट

‘अझै पनि' र ईशाको जम्काभेट

काठमाडौं– नेपाली फिल्म ‘अझै पनि' युनिटले बलिउड अभिनेत्री ईशा देवललाई भेटेको छ। प्रचारप्रसारका लागि भ्रमणमा रहेको फिल्म टोलीले पोखराबाट फर्कने क्रममा कुरिनटारमा रहेकी ईशालाई सोमबार भेटेको हो। भेटमा ईशाले नेपाली...

मलिना बन्ने भो ‘झम्की'

मलिना बन्ने भो ‘झम्की'

काठमाडौं– पूर्व मिस नेपाल मलिना जोशी ‘ऋतु'पछि फेरि अर्को फिल्म ‘झुम्की'मा नायिका बन्ने भएकी छन्। सोमबार काठमाडौंको मण्डला थियटरमा निर्माण घोषणा भएको ‘झुम्की'बाट ‘ऋतु' फिल्मका एक निर्माता अपिल विष्ट निर्देशनमा...

सिम्पल र स्वीट 'जेरी'

सिम्पल र स्वीट 'जेरी'

यात्राले मान्छेलाई धेरै थोक सिकाउँछ। जेरीले पनि सिक्छ। मुस्ताङसम्म तन्किएको घुमफिरमा उसले थुप्रै हन्डर खान्छ र आफूलाई चिन्ने अवसर पाउँछ।मुस्ताङलाई फन्को लगाउने क्रममा जेरी (अनमोल केसी) र काठमाडौंकी किशोरी आकांक्षा...

रत्‍नजीत र सरादेवी च्याम्पियन

काठमाडौं- साविक विजेता रत्‍नजीत तामाङले चौथो पुष्पलाल स्मृति राष्ट्रिय र्याशङकिङ ब्याडमिन्टन प्रतियोगितामा उपाधि रक्षा गरेका छन्। आर्मीका रत्नजीतले आइतबारको फाइनलमा त्रिपुरेश्वरस्थित राष्ट्रिय खेलकुद परिषदको कभर्ड हलमा आफ्नै क्लबका विकास श्रेष्ठलाई...

सिनेमाण्डुमा सहाराको 'इन्द्रेणी खोज्दै जाँदा'

सिनेमाण्डुमा सहाराको 'इन्द्रेणी खोज्दै जाँदा'

काठमाडौं– निर्देशक सहारा शर्माको फिल्म 'इन्द्रेणी खोज्दै जाँदा'ले अन्तरक्रियात्मक कार्यक्रममा सहभागिता जनाएको छ। बुधबार राजधानीको नेपाल भारत पुस्तकालयमा आयोजित सिनेमाण्डुमा 'इन्द्रेणी खोज्दै जाँदा' फिल्म समेत प्रदर्शन गरियो। फिल्म प्रदर्शनसहित फिल्म...