Thursday 12 Bhadra, 2071 |
Menu

अर्थ

'रेमिटेन्सले आयातलाई भरथेग गर्दैन'

(0 votes)
काठमाडौं- वैदेशिक रोजगारीमा गएका नेपालीले पठाएको सबैजसो पैसा (रेमिटेन्स) खर्च गर्दा पनि खाद्यान्न, निर्माण सामग्री, गाडी र विलासिताका सामान किन्न नपुग्ने भएको छ। रेमिटेन्स रकमले मात्र नपुगेर निर्यातबाट आर्जन भएकोमध्ये मासिक औसत २० अर्ब रुपैयाँ खाद्यान्न तथा विलासिताको सामान किन्न देश बाहिर जाने गरेको छ।


–खाद्यान्न र विलासिताका सामग्रीहरुको आयातमा उल्लेख्य वृद्धि –सुनचाँदी, इन्भर्टर, जेनेरेटरलगायत वस्तुको आयात बढ्यो
पेट्रोलियम पदार्थ आयातको खर्चसमेत जोड्ने हो भने देशबाट बाहिरिने रकमको आकार अझै ठूलो हुन्छ। कुल आयातमा पेट्रोलियम पदार्थको हिस्सा करिब १८ प्रतिशत छ। पेट्रोलियम पदार्थ खरिद गर्न निर्यातबापत भित्रिएको बाँकी रकम खर्च हुन्छ।

औद्योगिक वातावरण नभएर स्थानीय उत्पादन घटेको छ। रेमिटेन्स आम्दानी बढेर विलासिताका सामग्रीको मागमा व्यापाक वृद्धि भएको छ। लोडसेडिङका कारण ऊर्जा व्यवस्था मिलाउन पेट्रोलियमको माग बढेको छ। पछिल्लो समय लगानीका लागि सुनचाँदीमा पनि सर्वसाधारणको पैसा खर्च हुन थालेको छ। यसले गर्दा समग्र आयात बढेको हो।

'धान्न सक्नेभन्दा बढी आयातका कारण अवस्था झन्झन् खराब हुँदै गएको छ, तुरुन्तै केही योजना र कार्यक्रमहरु ल्याएन भने ऋण लिएर सामान किन्नुपर्ने अवस्था आइसकेको छ,' अर्थ मन्त्रालयका प्रमुख सल्लाहकार चिरञ्जीवी नेपालले शनिबार नागरिकसँग भने, 'आयात प्रतिस्थापन गर्न तत्कालै केही क्षेत्रहरुलाई आक्रमक रुपमा अगाडि नबढाई हुँदैन।'

चालु आर्थिक वर्षको पछिल्लो तथ्यांकअनुसार फागुनसम्म ३ सय ६० अर्ब ५६ करोड रुपैयाँको वस्तु तथा सेवा आयात भएको छ। यसमध्ये १८.८७ प्रतिशत अर्थात ६८ अर्ब ७ करोड रुपैयाँ पेट्रोलियम पदार्थ किन्न खर्च भएको हो।

नेपालका अनुसार ठूला र महŒवकांक्षी योजना नल्याई तत्काललाई आफूलाई पुग्नेसम्म विद्युत र कृषि उत्पादनमा वृद्धि गर्नुपर्छ। 'आफूलाई पुग्ने विद्युतमात्र उत्पादन भए पनि पेट्रोलियम पदार्थमा खर्च हुने रकम घट्थ्यो,' उनले भने, 'ऊर्जासँग सम्बन्धित सामग्रीहरु पनि आयात हुन छोड्थ्यो।' पछिल्लो तथ्यांक अनुसार लोडसेडिङका कारणमात्र करिब २० अर्ब रुपैयाँको इन्भर्टर र जेनेरेटर आयात भएका छन्।

जब कि रेमिटेन्स भने २ सय ६६ अर्ब ९० करोड रुपैयाँमात्र भित्रिएको छ। पेट्रोलियमलाई हटाउने हो भने फागुनमा वस्तु तथा सेव २ सय ९२ अर्ब ४९ करोड रुपैयाँको आयात भएको छ। राष्ट्र बैंकका अनुसार, गत वर्षदेखि हरेक महिना पेट्रोलियमको आयातमा उल्लेख्य वृद्धि भइरहेको छ।

राष्ट्र बैंकले सार्वजनिक गरेको गत आर्थिक वर्षको तथ्यांक हेर्ने हो भने पेट्रोलियम पदार्थबाहेकका सामग्री किन्न ३ सय १९ अर्ब ८३ करोड रुपैयाँ बाहिरिएको छ। जब कि रेमिटेन्स भने जम्मा ३ सय ५९ अर्ब ५५ करोड रुपैयाँ भित्रिएको छ। त्यो वर्ष देशमा ९२ अर्ब २५ करोड रुपैयाँ बराबरको पेट्रोलियम पदार्थ आयात भएको थियो। यो कुल आयातको १९.९८ प्रतिशत हो।

पछिल्लो समय चामलको आयात पनि बढेको छ। यो वर्षमात्र ६ अर्ब रुपैयाँको चामल आयात भइसकेको छ। दैनिक उपभोग्य सामग्री चामल, माछामासु, फलफूल, तरकारीको आयातमा पनि उल्लेख्य वृद्धि भएको छ।

'आयात प्रतिस्थापन गर्न व्यवसायिक कृषिमा तत्कालै लगानी बढाउनुपर्ने अवस्था छ,' उनले भने, 'तर, वातावरण नभएकाले निजी क्षेत्रले लगानी गर्न सकेको छैन।' उनले निजी क्षेत्रलाई लगानीको वातावरण दिएर कृषि उत्पादन वृद्धि गर्नु बताए। 'तत्कालै ठूला आयोजना र उद्योग सञ्चालन गर्न सकिने अवस्था छैन,' उनले भने, 'तर, कृषि क्षेत्रलाई सहुलियत दिएर कार्यक्रमहरु ल्याइए एक–डेढ वर्षमा उत्पादन वृद्धि भएर आयात प्रतिस्थापन गर्न सकिन्छ।'
अवैध कामदार अर्को सातादेखि फर्काइँदै

अवैध कामदार अर्को सातादेखि फर्काइँदै

काठमाडौं-मलेसियामा अवैधानिक रूपमा बसिरहेका नेपाली कामदारलाई सरकारले आगामी सातादेखि स्वदेश फर्काउने भएको छ। अवैधानिक रूपमा मलेसियामा काम गरिरहेकाहरू कुनै पनि बेला पक्राउ पर्न सक्ने हुँदा नेपाली दूतावासले कोपरासी इमिग्रेसन मलेसिया बरहाड...

अधिकांश ट्याक्सीले उपभोक्ता ठग्छन्

अधिकांश ट्याक्सीले उपभोक्ता ठग्छन्

काठमाडौं-उपत्यकामा चल्ने अधिकांश ट्याक्सीले उपभोक्ता ठग्ने गरेको पाइएको छ। ट्याक्सी चालकले मिटर बिगार्ने र अर्थिङ गरेर पैसा बढाई उपभोक्ता ठगी गरेको पाइएको हो। नेपाल गुणस्तर तथा नापतौल विभागका अनुसार उपत्यकामा चल्ने...

निःशुल्क तालिमले उद्यमी

निःशुल्क तालिमले उद्यमी

पोखरा-तीनमहिने तालिमपछि रानीपौवाका अमित गुरुङले आफ्नै लगानीमा फर्निचर उद्योग खोले। त्यो उद्योगले उनीसहित १४ जनालाई रोजगारी दिएको छ। उनको उद्योगमा करिब ३० लाख रुपैयाँ लगानी भएको छ। नौ वर्ष जति...

सुरुङमार्गलाई २८ अर्ब ऋण

सुरुङमार्गलाई २८ अर्ब ऋण

काठमाडौं-काठमाडौं–हेटौंडा–कुलेखानी सुरुङमार्गका लागि तीन क्यानडाली कम्पनीले करिब २८ अर्ब रुपैयाँ (२८ करोड अमेरिकी डलर) ऋण लगानी गर्ने सहमति जनाएका छन्।

अर्ग्यानिक चियाको दोब्बर मूल्य

अर्ग्यानिक चियाको दोब्बर मूल्य

इलाम -  बहुसंख्यक किसानले प्रतिकिलो २५ रुपैयाँमा चियाको हरियो पत्ती बेचिरहँदा केहीले भने ६० रुपैयाँ हात पारिरहेका छन्। चियाको परिमाण उति नै भए पनि मूल्य दोब्बरभन्दा बढी हुनुको एउटै कारण...

दैवीप्रकोप पीडितलाई एनसेलको २० करोड

दैवीप्रकोप पीडितलाई एनसेलको २० करोड

काठमाडौं- एनसेलले देशका विभिन्न भागमा आएको प्राकृतिक विपत्तिबाट पीडित परिवारका लागि २० करोड रुपैयाँ सहयोग प्रदान गरेको छ। आफ्नो व्यावसायिक सामाजिक दायित्वअन्तर्गत एनसेलले राहत तथा उद्धारका लागि २० करोड रुपैयाँ...

मलेसियाले नेपालबाट घरेलु कामदार लिने

मलेसियाले नेपालबाट घरेलु कामदार लिने

काठमाडौं- नेपाली कामदारको मुख्य श्रम गन्तव्य मलेसियाले घरेलु व्यवस्थापनका लागि पनि नेपाली कामदार लैजाने भएको छ। अहिलेसम्म मलेसियाले निर्माण र उत्पादनमूलक क्षेत्रमा मात्र नेपाली कामदार लिँदै आएको। नेपाल भ्रमणमा रहेका...

५० करोड लगानीमा सांग्रिलाको रिसोर्ट

५० करोड लगानीमा सांग्रिलाको रिसोर्ट

पोखरा-मुलुकको होटल तथा रिसोर्ट सञ्चालक कम्पनी ‘सांग्रिला होटल एन्ड रिसोर्टले कास्कीको बेगनासमा आधा अर्ब रुपैयाँ लगानी गरी एउटा रिसोर्ट सञ्चालन गर्ने भएको छ। सांग्रिलाले हाल राजधानीमा पाँचतारे होटल सांग्रिला र...