Sunday 5 Ashwin, 2071 |
Menu

अर्थ

softworica

'रेमिटेन्सले आयातलाई भरथेग गर्दैन'

(0 votes)
काठमाडौं- वैदेशिक रोजगारीमा गएका नेपालीले पठाएको सबैजसो पैसा (रेमिटेन्स) खर्च गर्दा पनि खाद्यान्न, निर्माण सामग्री, गाडी र विलासिताका सामान किन्न नपुग्ने भएको छ। रेमिटेन्स रकमले मात्र नपुगेर निर्यातबाट आर्जन भएकोमध्ये मासिक औसत २० अर्ब रुपैयाँ खाद्यान्न तथा विलासिताको सामान किन्न देश बाहिर जाने गरेको छ।


–खाद्यान्न र विलासिताका सामग्रीहरुको आयातमा उल्लेख्य वृद्धि –सुनचाँदी, इन्भर्टर, जेनेरेटरलगायत वस्तुको आयात बढ्यो
पेट्रोलियम पदार्थ आयातको खर्चसमेत जोड्ने हो भने देशबाट बाहिरिने रकमको आकार अझै ठूलो हुन्छ। कुल आयातमा पेट्रोलियम पदार्थको हिस्सा करिब १८ प्रतिशत छ। पेट्रोलियम पदार्थ खरिद गर्न निर्यातबापत भित्रिएको बाँकी रकम खर्च हुन्छ।

औद्योगिक वातावरण नभएर स्थानीय उत्पादन घटेको छ। रेमिटेन्स आम्दानी बढेर विलासिताका सामग्रीको मागमा व्यापाक वृद्धि भएको छ। लोडसेडिङका कारण ऊर्जा व्यवस्था मिलाउन पेट्रोलियमको माग बढेको छ। पछिल्लो समय लगानीका लागि सुनचाँदीमा पनि सर्वसाधारणको पैसा खर्च हुन थालेको छ। यसले गर्दा समग्र आयात बढेको हो।

'धान्न सक्नेभन्दा बढी आयातका कारण अवस्था झन्झन् खराब हुँदै गएको छ, तुरुन्तै केही योजना र कार्यक्रमहरु ल्याएन भने ऋण लिएर सामान किन्नुपर्ने अवस्था आइसकेको छ,' अर्थ मन्त्रालयका प्रमुख सल्लाहकार चिरञ्जीवी नेपालले शनिबार नागरिकसँग भने, 'आयात प्रतिस्थापन गर्न तत्कालै केही क्षेत्रहरुलाई आक्रमक रुपमा अगाडि नबढाई हुँदैन।'

चालु आर्थिक वर्षको पछिल्लो तथ्यांकअनुसार फागुनसम्म ३ सय ६० अर्ब ५६ करोड रुपैयाँको वस्तु तथा सेवा आयात भएको छ। यसमध्ये १८.८७ प्रतिशत अर्थात ६८ अर्ब ७ करोड रुपैयाँ पेट्रोलियम पदार्थ किन्न खर्च भएको हो।

नेपालका अनुसार ठूला र महŒवकांक्षी योजना नल्याई तत्काललाई आफूलाई पुग्नेसम्म विद्युत र कृषि उत्पादनमा वृद्धि गर्नुपर्छ। 'आफूलाई पुग्ने विद्युतमात्र उत्पादन भए पनि पेट्रोलियम पदार्थमा खर्च हुने रकम घट्थ्यो,' उनले भने, 'ऊर्जासँग सम्बन्धित सामग्रीहरु पनि आयात हुन छोड्थ्यो।' पछिल्लो तथ्यांक अनुसार लोडसेडिङका कारणमात्र करिब २० अर्ब रुपैयाँको इन्भर्टर र जेनेरेटर आयात भएका छन्।

जब कि रेमिटेन्स भने २ सय ६६ अर्ब ९० करोड रुपैयाँमात्र भित्रिएको छ। पेट्रोलियमलाई हटाउने हो भने फागुनमा वस्तु तथा सेव २ सय ९२ अर्ब ४९ करोड रुपैयाँको आयात भएको छ। राष्ट्र बैंकका अनुसार, गत वर्षदेखि हरेक महिना पेट्रोलियमको आयातमा उल्लेख्य वृद्धि भइरहेको छ।

राष्ट्र बैंकले सार्वजनिक गरेको गत आर्थिक वर्षको तथ्यांक हेर्ने हो भने पेट्रोलियम पदार्थबाहेकका सामग्री किन्न ३ सय १९ अर्ब ८३ करोड रुपैयाँ बाहिरिएको छ। जब कि रेमिटेन्स भने जम्मा ३ सय ५९ अर्ब ५५ करोड रुपैयाँ भित्रिएको छ। त्यो वर्ष देशमा ९२ अर्ब २५ करोड रुपैयाँ बराबरको पेट्रोलियम पदार्थ आयात भएको थियो। यो कुल आयातको १९.९८ प्रतिशत हो।

पछिल्लो समय चामलको आयात पनि बढेको छ। यो वर्षमात्र ६ अर्ब रुपैयाँको चामल आयात भइसकेको छ। दैनिक उपभोग्य सामग्री चामल, माछामासु, फलफूल, तरकारीको आयातमा पनि उल्लेख्य वृद्धि भएको छ।

'आयात प्रतिस्थापन गर्न व्यवसायिक कृषिमा तत्कालै लगानी बढाउनुपर्ने अवस्था छ,' उनले भने, 'तर, वातावरण नभएकाले निजी क्षेत्रले लगानी गर्न सकेको छैन।' उनले निजी क्षेत्रलाई लगानीको वातावरण दिएर कृषि उत्पादन वृद्धि गर्नु बताए। 'तत्कालै ठूला आयोजना र उद्योग सञ्चालन गर्न सकिने अवस्था छैन,' उनले भने, 'तर, कृषि क्षेत्रलाई सहुलियत दिएर कार्यक्रमहरु ल्याइए एक–डेढ वर्षमा उत्पादन वृद्धि भएर आयात प्रतिस्थापन गर्न सकिन्छ।'
‘क्यु ४० आयोजना आवश्यक छैन'

‘क्यु ४० आयोजना आवश्यक छैन'

मोतिलाल दुगड नेपालका प्रतिष्ठित औद्योगिक घराना दुगड ब्रदर्स एन्ड सन्सका अध्यक्ष हुन्। पेय उद्योगदेखि अन्य व्यापारमा लामो समयदेखि लागेका दुगड पछिल्लो ८ वर्षदेखि हाइड्रो पावरमा पनि लागिपरेका छन्। पान हिमालय...

सात वर्षमा कर्णालीको बिजुली

सात वर्षमा कर्णालीको बिजुली

काठमाडौं– लगानी बोर्ड र ९ सय मेगावाटको माथिल्लो कर्णाली जलविद्युत आयोजनाको प्रवर्द्धक भारतीय जिएमआर इनर्जी कम्पनीबीच शुक्रबार आयोजना विकास सम्झौता (पिडिए) मा हस्ताक्षर भएको छ। सम्झौताअनुसार जिएमआरले दुई वर्षमा आर्थिक व्यवस्थापन...

महिला उद्यमी २० प्रतिशत पुराउने योजना छ

महिला उद्यमी २० प्रतिशत पुराउने योजना छ

लक्ष्मी समुहका निरञ्जन श्रेष्ठ तीन साताअघि मात्र नेपाली युवा उद्यमी मञ्चको अध्यक्ष भएका हुन्। युवाहरुलाई उद्यमी बनाएर विकासको खाका कोर्ने सकिन्छ भन्ने मान्यता राखेका श्रेष्ठले अध्यक्ष भैसकेपछि विभिन्न योजना बनाएका...

क्यान्डी क्रसका मालिक पनि हैरान

क्यान्डी क्रसका मालिक पनि हैरान

मुम्बई— धेरै मान्छेहरु फेसबुकमा क्यान्डी क्रस सागा गेमको अन्धाधुन्द रिक्वेस्टबाट हैरान छन्। तपाइँलाई थाहा छ? विश्वमै लोकप्रिय यो गेमका मालिक फरक कारणले आजित छन्।

हेलो हेलोमै सकिन्छ पैसा

हेलो हेलोमै सकिन्छ पैसा

काठमाडौं- बागलुङका दिपेन्द्र पौडेल मंगलबार काठमाडौं आएर आफ्ना साथी प्रकाश शर्मालाई फोन गर्न खोजे। पटकपटक प्रयास गर्दा पनि सम्पर्क हुन सकेन। बल्लतल्ल फोन लाग्यो। तैपनि प्रस्ट कुराकानी हुन पाएन।प्रकाशले पानीपोखरी...

तरकारी मूल्य दोब्बर

तरकारी मूल्य दोब्बर

काठमाडौं- दुई दिनको अन्तरालमै कालीमाटीमा केही तरकारीको भाउ दोब्बर भएको छ। किसान र उपभोक्ता अधिकारकर्मी यसलाई त्यहाँका कर्मचारी र बिचौलिया 'मिलेमतोको नतिजा' भन्छन्।

मुस्ताङको स्याउ नपाक्दै बिक्री

मुस्ताङको स्याउ नपाक्दै बिक्री

बाग्लुङ-मुस्ताङको स्याउ किसानले नपाक्दै बिक्री गरेका छन्। कृषि प्राविधिकले असोजको पहिलो साताबाट टिप्न सुझाए पनि किसानले पहिल्यै टिपेर बेचेका हुन्। काँचैमा बेच्दा स्वाद कमजोर हुने भए पनि किसानले पहिल्यै बेचेको...

गोदावरी भिलेज रिसोर्ट पुनः सञ्चालन

गोदावरी भिलेज रिसोर्ट पुनः सञ्चालन

काठमाडौं-व्यवस्थापन र मजदुरबीच झन्डै तीन महिना लामो विवादपछि ललितपुरस्थित गोदावरी भिलेज रिसोर्ट पुनः सञ्चालनमा आएको छ। मजदुरले राखेका मागमध्ये तीनवटा पूरा गर्न व्यवस्थापन सहमत भएपछि रिसोर्ट खुलेको हो।