Monday 8 Mangshir, 2071 |
Menu

अर्थ

'रेमिटेन्सले आयातलाई भरथेग गर्दैन'

mynepal
(0 votes)
काठमाडौं- वैदेशिक रोजगारीमा गएका नेपालीले पठाएको सबैजसो पैसा (रेमिटेन्स) खर्च गर्दा पनि खाद्यान्न, निर्माण सामग्री, गाडी र विलासिताका सामान किन्न नपुग्ने भएको छ। रेमिटेन्स रकमले मात्र नपुगेर निर्यातबाट आर्जन भएकोमध्ये मासिक औसत २० अर्ब रुपैयाँ खाद्यान्न तथा विलासिताको सामान किन्न देश बाहिर जाने गरेको छ।


–खाद्यान्न र विलासिताका सामग्रीहरुको आयातमा उल्लेख्य वृद्धि –सुनचाँदी, इन्भर्टर, जेनेरेटरलगायत वस्तुको आयात बढ्यो
पेट्रोलियम पदार्थ आयातको खर्चसमेत जोड्ने हो भने देशबाट बाहिरिने रकमको आकार अझै ठूलो हुन्छ। कुल आयातमा पेट्रोलियम पदार्थको हिस्सा करिब १८ प्रतिशत छ। पेट्रोलियम पदार्थ खरिद गर्न निर्यातबापत भित्रिएको बाँकी रकम खर्च हुन्छ।

औद्योगिक वातावरण नभएर स्थानीय उत्पादन घटेको छ। रेमिटेन्स आम्दानी बढेर विलासिताका सामग्रीको मागमा व्यापाक वृद्धि भएको छ। लोडसेडिङका कारण ऊर्जा व्यवस्था मिलाउन पेट्रोलियमको माग बढेको छ। पछिल्लो समय लगानीका लागि सुनचाँदीमा पनि सर्वसाधारणको पैसा खर्च हुन थालेको छ। यसले गर्दा समग्र आयात बढेको हो।

'धान्न सक्नेभन्दा बढी आयातका कारण अवस्था झन्झन् खराब हुँदै गएको छ, तुरुन्तै केही योजना र कार्यक्रमहरु ल्याएन भने ऋण लिएर सामान किन्नुपर्ने अवस्था आइसकेको छ,' अर्थ मन्त्रालयका प्रमुख सल्लाहकार चिरञ्जीवी नेपालले शनिबार नागरिकसँग भने, 'आयात प्रतिस्थापन गर्न तत्कालै केही क्षेत्रहरुलाई आक्रमक रुपमा अगाडि नबढाई हुँदैन।'

चालु आर्थिक वर्षको पछिल्लो तथ्यांकअनुसार फागुनसम्म ३ सय ६० अर्ब ५६ करोड रुपैयाँको वस्तु तथा सेवा आयात भएको छ। यसमध्ये १८.८७ प्रतिशत अर्थात ६८ अर्ब ७ करोड रुपैयाँ पेट्रोलियम पदार्थ किन्न खर्च भएको हो।

नेपालका अनुसार ठूला र महŒवकांक्षी योजना नल्याई तत्काललाई आफूलाई पुग्नेसम्म विद्युत र कृषि उत्पादनमा वृद्धि गर्नुपर्छ। 'आफूलाई पुग्ने विद्युतमात्र उत्पादन भए पनि पेट्रोलियम पदार्थमा खर्च हुने रकम घट्थ्यो,' उनले भने, 'ऊर्जासँग सम्बन्धित सामग्रीहरु पनि आयात हुन छोड्थ्यो।' पछिल्लो तथ्यांक अनुसार लोडसेडिङका कारणमात्र करिब २० अर्ब रुपैयाँको इन्भर्टर र जेनेरेटर आयात भएका छन्।

जब कि रेमिटेन्स भने २ सय ६६ अर्ब ९० करोड रुपैयाँमात्र भित्रिएको छ। पेट्रोलियमलाई हटाउने हो भने फागुनमा वस्तु तथा सेव २ सय ९२ अर्ब ४९ करोड रुपैयाँको आयात भएको छ। राष्ट्र बैंकका अनुसार, गत वर्षदेखि हरेक महिना पेट्रोलियमको आयातमा उल्लेख्य वृद्धि भइरहेको छ।

राष्ट्र बैंकले सार्वजनिक गरेको गत आर्थिक वर्षको तथ्यांक हेर्ने हो भने पेट्रोलियम पदार्थबाहेकका सामग्री किन्न ३ सय १९ अर्ब ८३ करोड रुपैयाँ बाहिरिएको छ। जब कि रेमिटेन्स भने जम्मा ३ सय ५९ अर्ब ५५ करोड रुपैयाँ भित्रिएको छ। त्यो वर्ष देशमा ९२ अर्ब २५ करोड रुपैयाँ बराबरको पेट्रोलियम पदार्थ आयात भएको थियो। यो कुल आयातको १९.९८ प्रतिशत हो।

पछिल्लो समय चामलको आयात पनि बढेको छ। यो वर्षमात्र ६ अर्ब रुपैयाँको चामल आयात भइसकेको छ। दैनिक उपभोग्य सामग्री चामल, माछामासु, फलफूल, तरकारीको आयातमा पनि उल्लेख्य वृद्धि भएको छ।

'आयात प्रतिस्थापन गर्न व्यवसायिक कृषिमा तत्कालै लगानी बढाउनुपर्ने अवस्था छ,' उनले भने, 'तर, वातावरण नभएकाले निजी क्षेत्रले लगानी गर्न सकेको छैन।' उनले निजी क्षेत्रलाई लगानीको वातावरण दिएर कृषि उत्पादन वृद्धि गर्नु बताए। 'तत्कालै ठूला आयोजना र उद्योग सञ्चालन गर्न सकिने अवस्था छैन,' उनले भने, 'तर, कृषि क्षेत्रलाई सहुलियत दिएर कार्यक्रमहरु ल्याइए एक–डेढ वर्षमा उत्पादन वृद्धि भएर आयात प्रतिस्थापन गर्न सकिन्छ।'

स्थलगत अनुगमन : किसानको नाम भजाउँदै दुरुपयोग

कालीकोट- उच्च मूल्य कृषि परियोजनाले तयार पारेको प्रतिवेदनमा कालीकोटको पूजा मालिका कृषक महिला समूहलाई तरकारी खेती तथा पशुपालन भन्दै २० लाख रुपैयाँ उपलब्ध गराइएको छ। तर त्यो समूहले हालसम्म दुई...

सोनी एक्सपेरिया जेड सिरिज आए

सोनी एक्सपेरिया जेड सिरिज आए

काठमाडौं- सोनी मोबाइल कम्युनिकेसनले विश्वभर एकै साथ एक्सपेरिया जेड सिरिजका मोबाईल फोन सार्वजनिक गरेको छ। एक्सपेरिया जेडथि्र र एक्सपेरिया जेडथि्र कम्प्याक्ट नाम गरेका यी सेट वाटरप्रुफ र डस्ट प्रुफ छन्। 

चौधरीको लगानीमा मध्यमोदी हाइड्रो निर्माण सुरु

भुकताङ्ले (पर्वत)- मुलुकको अग्रणी औद्योगिक घराना चौधरी ग्रुपले पहिलोपटक जलविद्युतमा लगानी गरेको छ। ग्रुपको लगानीमा कास्की र पर्वत सिमानाको मोदीखोलामा निर्माण हुने मध्यमोदी जलविद्युत परियोजनाको निर्माण सुरु भएको छ। ग्रुपका...

सुविधा नघटाउन महिला उद्यमीको आग्रह

सुविधा नघटाउन महिला उद्यमीको आग्रह

काठमाडौं-महिला उद्यमीले औद्योगिक व्यवसाय ऐनको मस्यौदामा समेटिएका सुविधा नघटाईकन पास गर्न सरकारसँग अनुरोध गरेका छन्। महिला उद्यमीले दिएका सुझाव काँटछाँट गरेर मस्यौदा पास गर्न लागेको भन्दै उनीहरुले त्यसो नगर्न आग्रह...

दूध बेचेर मासिक तीन लाख

बाग्लुङ- धन कमाउन बिदेसिने चलन बढिरहँदा विदेशबाट फर्केका यहाँका एक स्थानीयले व्यावसायिक पशुपालन गरेर मासिक तीन लाख रुपैयाँ आम्दानी गरिरहेका छन्। बाग्लुङ नगरपालिका–११ का कृष्णप्रसाद पौडेलले विदेशमा भन्दा स्वदेशमै धेरै...

यस्तो छ सार्क अवधिको उडान व्यवस्थापन

यस्तो छ सार्क अवधिको उडान व्यवस्थापन

काठमाडौं- मुलुकको एकमात्र अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलले दक्षिण एसियाली क्षेत्रीय सहयोग संगठन (सार्क) शिखर सम्मेलन अवधिभरका लागि नयाँ उडान–अवतरण तालिका बनाएको छ। आन्तरिक वायुसेवा कम्पनी तथा नेपाल उडान गरिरहेका अन्तर्राष्ट्रिय वायुसेवा कम्पनीका...

पश्चिम सेती जलविद्युत आयोजना : बजार अध्ययनपछि मात्र अरु काम

पश्चिम सेती जलविद्युत आयोजना : बजार अध्ययनपछि मात्र अरु काम

काठमाडौं- पश्चिम सेती जलाशय आयोजना बनाउन अनुमति पाएको चिनियाँ थ्री गोर्जेजको सहायक कम्पनी सिडब्लुई इन्भेस्टमेन्ट कर्पोरेसनले नेपालको बिजुलीको बजार अध्ययन गरेपछि मात्र निर्माण प्रक्रिया अगाडि बढाउने भएको छ।

पञ्चेश्वर डिपिआर '६ महिनाभित्र'

पञ्चेश्वर डिपिआर '६ महिनाभित्र'

काठमाडौं— पञ्चेश्वर बहुउद्देश्यीय आयोजनाको 'विस्तृत आयोजना प्रतिवेदन' (डिपिआर) ६ महिनाभित्र पूरा गर्न नेपाल र भारत सहमत भएका छन्। भारतको नयाँदिल्लीमा मंगलबार र बुधबार बसेको 'पञ्चेश्वर विकास प्राधिकरण' सञ्चालक समिति बैठकमा...