16 Falgun, 2071 |
Menu

अर्थ

HUB

'रेमिटेन्सले आयातलाई भरथेग गर्दैन'

(0 votes)
काठमाडौं- वैदेशिक रोजगारीमा गएका नेपालीले पठाएको सबैजसो पैसा (रेमिटेन्स) खर्च गर्दा पनि खाद्यान्न, निर्माण सामग्री, गाडी र विलासिताका सामान किन्न नपुग्ने भएको छ। रेमिटेन्स रकमले मात्र नपुगेर निर्यातबाट आर्जन भएकोमध्ये मासिक औसत २० अर्ब रुपैयाँ खाद्यान्न तथा विलासिताको सामान किन्न देश बाहिर जाने गरेको छ।


–खाद्यान्न र विलासिताका सामग्रीहरुको आयातमा उल्लेख्य वृद्धि –सुनचाँदी, इन्भर्टर, जेनेरेटरलगायत वस्तुको आयात बढ्यो
पेट्रोलियम पदार्थ आयातको खर्चसमेत जोड्ने हो भने देशबाट बाहिरिने रकमको आकार अझै ठूलो हुन्छ। कुल आयातमा पेट्रोलियम पदार्थको हिस्सा करिब १८ प्रतिशत छ। पेट्रोलियम पदार्थ खरिद गर्न निर्यातबापत भित्रिएको बाँकी रकम खर्च हुन्छ।

औद्योगिक वातावरण नभएर स्थानीय उत्पादन घटेको छ। रेमिटेन्स आम्दानी बढेर विलासिताका सामग्रीको मागमा व्यापाक वृद्धि भएको छ। लोडसेडिङका कारण ऊर्जा व्यवस्था मिलाउन पेट्रोलियमको माग बढेको छ। पछिल्लो समय लगानीका लागि सुनचाँदीमा पनि सर्वसाधारणको पैसा खर्च हुन थालेको छ। यसले गर्दा समग्र आयात बढेको हो।

'धान्न सक्नेभन्दा बढी आयातका कारण अवस्था झन्झन् खराब हुँदै गएको छ, तुरुन्तै केही योजना र कार्यक्रमहरु ल्याएन भने ऋण लिएर सामान किन्नुपर्ने अवस्था आइसकेको छ,' अर्थ मन्त्रालयका प्रमुख सल्लाहकार चिरञ्जीवी नेपालले शनिबार नागरिकसँग भने, 'आयात प्रतिस्थापन गर्न तत्कालै केही क्षेत्रहरुलाई आक्रमक रुपमा अगाडि नबढाई हुँदैन।'

चालु आर्थिक वर्षको पछिल्लो तथ्यांकअनुसार फागुनसम्म ३ सय ६० अर्ब ५६ करोड रुपैयाँको वस्तु तथा सेवा आयात भएको छ। यसमध्ये १८.८७ प्रतिशत अर्थात ६८ अर्ब ७ करोड रुपैयाँ पेट्रोलियम पदार्थ किन्न खर्च भएको हो।

नेपालका अनुसार ठूला र महŒवकांक्षी योजना नल्याई तत्काललाई आफूलाई पुग्नेसम्म विद्युत र कृषि उत्पादनमा वृद्धि गर्नुपर्छ। 'आफूलाई पुग्ने विद्युतमात्र उत्पादन भए पनि पेट्रोलियम पदार्थमा खर्च हुने रकम घट्थ्यो,' उनले भने, 'ऊर्जासँग सम्बन्धित सामग्रीहरु पनि आयात हुन छोड्थ्यो।' पछिल्लो तथ्यांक अनुसार लोडसेडिङका कारणमात्र करिब २० अर्ब रुपैयाँको इन्भर्टर र जेनेरेटर आयात भएका छन्।

जब कि रेमिटेन्स भने २ सय ६६ अर्ब ९० करोड रुपैयाँमात्र भित्रिएको छ। पेट्रोलियमलाई हटाउने हो भने फागुनमा वस्तु तथा सेव २ सय ९२ अर्ब ४९ करोड रुपैयाँको आयात भएको छ। राष्ट्र बैंकका अनुसार, गत वर्षदेखि हरेक महिना पेट्रोलियमको आयातमा उल्लेख्य वृद्धि भइरहेको छ।

राष्ट्र बैंकले सार्वजनिक गरेको गत आर्थिक वर्षको तथ्यांक हेर्ने हो भने पेट्रोलियम पदार्थबाहेकका सामग्री किन्न ३ सय १९ अर्ब ८३ करोड रुपैयाँ बाहिरिएको छ। जब कि रेमिटेन्स भने जम्मा ३ सय ५९ अर्ब ५५ करोड रुपैयाँ भित्रिएको छ। त्यो वर्ष देशमा ९२ अर्ब २५ करोड रुपैयाँ बराबरको पेट्रोलियम पदार्थ आयात भएको थियो। यो कुल आयातको १९.९८ प्रतिशत हो।

पछिल्लो समय चामलको आयात पनि बढेको छ। यो वर्षमात्र ६ अर्ब रुपैयाँको चामल आयात भइसकेको छ। दैनिक उपभोग्य सामग्री चामल, माछामासु, फलफूल, तरकारीको आयातमा पनि उल्लेख्य वृद्धि भएको छ।

'आयात प्रतिस्थापन गर्न व्यवसायिक कृषिमा तत्कालै लगानी बढाउनुपर्ने अवस्था छ,' उनले भने, 'तर, वातावरण नभएकाले निजी क्षेत्रले लगानी गर्न सकेको छैन।' उनले निजी क्षेत्रलाई लगानीको वातावरण दिएर कृषि उत्पादन वृद्धि गर्नु बताए। 'तत्कालै ठूला आयोजना र उद्योग सञ्चालन गर्न सकिने अवस्था छैन,' उनले भने, 'तर, कृषि क्षेत्रलाई सहुलियत दिएर कार्यक्रमहरु ल्याइए एक–डेढ वर्षमा उत्पादन वृद्धि भएर आयात प्रतिस्थापन गर्न सकिन्छ।'
माथिल्लो कर्णाली ड्यामसाइटमा तनाब

माथिल्लो कर्णाली ड्यामसाइटमा तनाब

दैलेख-माथिल्लो कर्णाली जलविद्युत आयोजना निर्माणस्थलमा आयोजनाविरोधी दलका कार्यकर्ता र स्थानीयबीच तनाब भएको छ। भारतीय निर्माण कम्पनी जिएमआर र सरकारबीच भएको आयोजना विकास सम्झौता (पिडिए) बारे प्रभावित क्षेत्रमा लगानी बोर्डले बिहीबार...

तीन महिनापछि विमानस्थलमा नयाँ राडार

तीन महिनापछि विमानस्थलमा नयाँ राडार

काठमाडौं-त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलले उडान–अवतरण गर्ने सम्पूर्ण जहाजलाई आफ्नो सञ्जाल (नेटवर्क) भित्र समेट्न जडान गरिरहेको नयाँ राडार तीन महिनापछि सञ्चालनमा आउने भएको छ। नयाँ राडार जडानपछि उडान सुरक्षा थप प्रभावकारी हुने...

सिएको उपस्थितिबिना ६ खर्बभन्दा बढी खर्च भइरहेको छ

सिएको उपस्थितिबिना ६ खर्बभन्दा बढी खर्च भइरहेको छ

पहिलो नेपाली चार्टर्ड एकाउन्टेन्ट भएको करिब ५० वर्ष भएको छ। हालसम्म करिब एक हजारको संख्यामा नेपाली चार्टर्ड एकाउन्टेन्ट भइसकेका छन्। १५ वर्ष पहिलेसम्म पनि विदेशमा गएर यो कोर्स अध्ययन गर्नुपर्ने...

अलैँची उत्पादन ओरालो, मूल्य उकालो

अलैँची उत्पादन ओरालो, मूल्य उकालो

भोजपुर-भोजपुरको उत्तरी क्षेत्र दोभाने–७ का कृषक वीरबल राईले सोचेजति अलैँची उत्पादन भएन, मूल्य यस्तरी अकासिएला भन्ने पनि उनलाई लागेको थिएन्।

कागजपत्र नपुगेपछि निगमको दिल्ली उडान रोकियो

कागजपत्र नपुगेपछि निगमको दिल्ली उडान रोकियो

काठमाडौं-सेवा बन्द गरेको तीन वर्ष तीन महिनापछि नेपाल वायुसेवा निगमले बुधबारबाट भारतको नयाँदिल्ली उडान पुनः सुरु गर्न गरेको तयारी अन्तिममा पूरा हुन सकेन। भारतले आवश्यक कागजात नपुगेको भन्दै उडान सञ्चालन...

विकास खर्च फेरि पनि न्यून

विकास खर्च फेरि पनि न्यून

काठमाडौं-बन्द हडताल नभएको र आर्थिक परिसूचकहरु सबै सकारात्मक भए पनि चालु आर्थिक वर्षको पहिलो ६ महिनामा विकासको गति भने अघिल्ला वर्षहरुभन्दा फरक हुन सकेको छैन।यो अवधिमा (साउन–पुस) आन्तरिक र बाह्य...

उखु मूल्य निर्धारणमा उद्योगीको भाँजो

उखु मूल्य निर्धारणमा उद्योगीको भाँजो

काठमाडौं- मूल्य निर्धारण नभए पनि उखु पाइने भएपछि पछिल्लो चिनी उद्योगीले मूल्य तोक्न ढिलासुस्ती गर्न थालेका छन्। जति ढिला गर्योन आफूलाई उति धेरै फाइदा हुने भएकाले उद्योगीले अनेक बखेडा झिकेर...

दूधकोसीमा अन्तर्राष्ट्रिय परामर्शदाता चाँडै

दूधकोसीमा अन्तर्राष्ट्रिय परामर्शदाता चाँडै

खोटाङ-तीन सय मेगावाट दूधकोसी जलाशययुक्त जलविद्युत आयोजनाको सम्भाव्यता अध्ययन स्तरोन्नतिका लागि अन्तर्राष्ट्रिय परामर्शदाता छनोट प्रक्रिया सुरु भएको छ। खोटाङ र ओखलढुंगाको रँभुवास्थित दूधकोसीमा बाँध बाँधेर बिजुली निकाल्ने आयोजनाको सम्भाव्यता अध्ययन...