10 Shrawn, 2071 |
Menu

अर्थ

'रेमिटेन्सले आयातलाई भरथेग गर्दैन'

(0 votes)
काठमाडौं- वैदेशिक रोजगारीमा गएका नेपालीले पठाएको सबैजसो पैसा (रेमिटेन्स) खर्च गर्दा पनि खाद्यान्न, निर्माण सामग्री, गाडी र विलासिताका सामान किन्न नपुग्ने भएको छ। रेमिटेन्स रकमले मात्र नपुगेर निर्यातबाट आर्जन भएकोमध्ये मासिक औसत २० अर्ब रुपैयाँ खाद्यान्न तथा विलासिताको सामान किन्न देश बाहिर जाने गरेको छ।


–खाद्यान्न र विलासिताका सामग्रीहरुको आयातमा उल्लेख्य वृद्धि –सुनचाँदी, इन्भर्टर, जेनेरेटरलगायत वस्तुको आयात बढ्यो
पेट्रोलियम पदार्थ आयातको खर्चसमेत जोड्ने हो भने देशबाट बाहिरिने रकमको आकार अझै ठूलो हुन्छ। कुल आयातमा पेट्रोलियम पदार्थको हिस्सा करिब १८ प्रतिशत छ। पेट्रोलियम पदार्थ खरिद गर्न निर्यातबापत भित्रिएको बाँकी रकम खर्च हुन्छ।

औद्योगिक वातावरण नभएर स्थानीय उत्पादन घटेको छ। रेमिटेन्स आम्दानी बढेर विलासिताका सामग्रीको मागमा व्यापाक वृद्धि भएको छ। लोडसेडिङका कारण ऊर्जा व्यवस्था मिलाउन पेट्रोलियमको माग बढेको छ। पछिल्लो समय लगानीका लागि सुनचाँदीमा पनि सर्वसाधारणको पैसा खर्च हुन थालेको छ। यसले गर्दा समग्र आयात बढेको हो।

'धान्न सक्नेभन्दा बढी आयातका कारण अवस्था झन्झन् खराब हुँदै गएको छ, तुरुन्तै केही योजना र कार्यक्रमहरु ल्याएन भने ऋण लिएर सामान किन्नुपर्ने अवस्था आइसकेको छ,' अर्थ मन्त्रालयका प्रमुख सल्लाहकार चिरञ्जीवी नेपालले शनिबार नागरिकसँग भने, 'आयात प्रतिस्थापन गर्न तत्कालै केही क्षेत्रहरुलाई आक्रमक रुपमा अगाडि नबढाई हुँदैन।'

चालु आर्थिक वर्षको पछिल्लो तथ्यांकअनुसार फागुनसम्म ३ सय ६० अर्ब ५६ करोड रुपैयाँको वस्तु तथा सेवा आयात भएको छ। यसमध्ये १८.८७ प्रतिशत अर्थात ६८ अर्ब ७ करोड रुपैयाँ पेट्रोलियम पदार्थ किन्न खर्च भएको हो।

नेपालका अनुसार ठूला र महŒवकांक्षी योजना नल्याई तत्काललाई आफूलाई पुग्नेसम्म विद्युत र कृषि उत्पादनमा वृद्धि गर्नुपर्छ। 'आफूलाई पुग्ने विद्युतमात्र उत्पादन भए पनि पेट्रोलियम पदार्थमा खर्च हुने रकम घट्थ्यो,' उनले भने, 'ऊर्जासँग सम्बन्धित सामग्रीहरु पनि आयात हुन छोड्थ्यो।' पछिल्लो तथ्यांक अनुसार लोडसेडिङका कारणमात्र करिब २० अर्ब रुपैयाँको इन्भर्टर र जेनेरेटर आयात भएका छन्।

जब कि रेमिटेन्स भने २ सय ६६ अर्ब ९० करोड रुपैयाँमात्र भित्रिएको छ। पेट्रोलियमलाई हटाउने हो भने फागुनमा वस्तु तथा सेव २ सय ९२ अर्ब ४९ करोड रुपैयाँको आयात भएको छ। राष्ट्र बैंकका अनुसार, गत वर्षदेखि हरेक महिना पेट्रोलियमको आयातमा उल्लेख्य वृद्धि भइरहेको छ।

राष्ट्र बैंकले सार्वजनिक गरेको गत आर्थिक वर्षको तथ्यांक हेर्ने हो भने पेट्रोलियम पदार्थबाहेकका सामग्री किन्न ३ सय १९ अर्ब ८३ करोड रुपैयाँ बाहिरिएको छ। जब कि रेमिटेन्स भने जम्मा ३ सय ५९ अर्ब ५५ करोड रुपैयाँ भित्रिएको छ। त्यो वर्ष देशमा ९२ अर्ब २५ करोड रुपैयाँ बराबरको पेट्रोलियम पदार्थ आयात भएको थियो। यो कुल आयातको १९.९८ प्रतिशत हो।

पछिल्लो समय चामलको आयात पनि बढेको छ। यो वर्षमात्र ६ अर्ब रुपैयाँको चामल आयात भइसकेको छ। दैनिक उपभोग्य सामग्री चामल, माछामासु, फलफूल, तरकारीको आयातमा पनि उल्लेख्य वृद्धि भएको छ।

'आयात प्रतिस्थापन गर्न व्यवसायिक कृषिमा तत्कालै लगानी बढाउनुपर्ने अवस्था छ,' उनले भने, 'तर, वातावरण नभएकाले निजी क्षेत्रले लगानी गर्न सकेको छैन।' उनले निजी क्षेत्रलाई लगानीको वातावरण दिएर कृषि उत्पादन वृद्धि गर्नु बताए। 'तत्कालै ठूला आयोजना र उद्योग सञ्चालन गर्न सकिने अवस्था छैन,' उनले भने, 'तर, कृषि क्षेत्रलाई सहुलियत दिएर कार्यक्रमहरु ल्याइए एक–डेढ वर्षमा उत्पादन वृद्धि भएर आयात प्रतिस्थापन गर्न सकिन्छ।'
चेपाङको घरमा सोलार

चेपाङको घरमा सोलार

चितवन-प्राथमिक विद्यालयको भवनबाहेक गाउँमा जस्ताले छाएको कुनै घर थिएन। तर, अहिले अवस्था भिन्न छ। गाउँका घर धमाधम जस्ताले छाउन थालिएको छ। नयाँ छानोसँगै घरघरमा सोलार बत्ती पनि जडान भएको छ।...

दोस्रो चिनियाँ जहाज अनिश्चित

दोस्रो चिनियाँ जहाज अनिश्चित

काठमाडौं-राष्ट्रिय ध्वजावाहक नेपाल वायुसेवा निगमले चीनबाट ल्याउन लागेको दोस्रो जहाज आउने मिति अनिश्चित भएको छ। चीनले यसअघि दिएको मितिअनुसार जहाज साउन ९ (शुक्रबार) काठमाडौं अवतरण गर्ने तालिका थियो।

राष्ट्र बैंकको सुझाव : किसानलाई ब्याजमा थप अनुदान देऊ

राष्ट्र बैंकको सुझाव : किसानलाई ब्याजमा थप अनुदान देऊ

काठमाडौं - नेपाल राष्ट्र बैंकले कृषि क्षेत्रमा भारतसँग प्रतिस्पर्धा गर्न सहुलियत ब्याजदरबाहेक पनि समयमै कर्जा तिर्ने किसानलाई ब्याजदरमा थप अनुदान दिन सुझाएको छ।

निगमकै पेट्रोलियममा पानी

निगमकै पेट्रोलियममा पानी

काठमाडौं-आयल निगमबाट खरिद गरेको 'गुणस्तरहीन' पेट्रोलियम पदार्थ प्रयोगले आफ्ना महँगा उपकरण बिग्रिएको भन्दै विद्युत प्राधिकरणले १८ करोड रुपैयाँ क्षतिपूर्ति माग गरेको छ।

अर्ब नाघ्यो सेयर कारोबार

अर्ब नाघ्यो सेयर कारोबार

काठमाडौं- विभिन्न कम्पनीको सेयर कारोबार हुने स्टक एक्स्चेन्जमा सोमबार साँझ सेयर दलालहरू प्रशन्न मुद्रामा लड्डु बाँड्दै थिए। उनीहरूको खुसीको कारण थियो– एक अर्ब रुपैयाँभन्दा बढीको सेयर कारोबार। नेपालमा सेयर कारोबार...

लाखको सामान नफेर्दा साढे ६ करोड गुम्यो

लाखको सामान नफेर्दा साढे ६ करोड गुम्यो

काठमाडौं- राष्ट्रिय ध्वजावाहक नेपाल वायुसेवा निगमले अन्तर्राष्ट्रिय उडान गरिरहेको एउटा ठूलो जहाजमा लाख रुपैयाँ पर्ने एउटा सामान नफेरेर करोडौं आम्दानी जानाजान गुमाइरहेको छ। निगम व्यवस्थापनले बोइङ ७५७ ९एन–एसिए जहाजको दायाँ...

घ्यूकुमारीले रुवायो किसान

घ्यूकुमारीले रुवायो किसान

चितवन-प्रशस्त आम्दानी हुने आसमा घ्यूकुमारी (एलोभेरा) खेती गरेका किसान अहिले लगानीसमेत डुब्दा रुन मात्रै सकेका छैनन्। यसको बिरुवा र पात सबै किन्ने भनेर भरतपुरमा केन्द्रीय कार्यालय रहेको पाम एग्रोटेक तथा...

बिजुली किन्न भारतका कडा सर्त

बिजुली किन्न भारतका कडा सर्त

काठमाडौं- नेपालले चार वर्षअघि पिटिए (विद्युत व्यापार सम्झौता) गर्न प्रस्ताव गरेको मस्यौदाको भारतले नयाँ सर्तसहित जवाफ पठाएको छ। उसका सर्त हुबहु मानेर सम्झौता गर्नै नसकिने विज्ञहरुको धारणा छ।