Friday 13 Chaitra, 2071 |
Menu

अर्थ

HUB

'रेमिटेन्सले आयातलाई भरथेग गर्दैन'

(0 votes)
काठमाडौं- वैदेशिक रोजगारीमा गएका नेपालीले पठाएको सबैजसो पैसा (रेमिटेन्स) खर्च गर्दा पनि खाद्यान्न, निर्माण सामग्री, गाडी र विलासिताका सामान किन्न नपुग्ने भएको छ। रेमिटेन्स रकमले मात्र नपुगेर निर्यातबाट आर्जन भएकोमध्ये मासिक औसत २० अर्ब रुपैयाँ खाद्यान्न तथा विलासिताको सामान किन्न देश बाहिर जाने गरेको छ।


–खाद्यान्न र विलासिताका सामग्रीहरुको आयातमा उल्लेख्य वृद्धि –सुनचाँदी, इन्भर्टर, जेनेरेटरलगायत वस्तुको आयात बढ्यो
पेट्रोलियम पदार्थ आयातको खर्चसमेत जोड्ने हो भने देशबाट बाहिरिने रकमको आकार अझै ठूलो हुन्छ। कुल आयातमा पेट्रोलियम पदार्थको हिस्सा करिब १८ प्रतिशत छ। पेट्रोलियम पदार्थ खरिद गर्न निर्यातबापत भित्रिएको बाँकी रकम खर्च हुन्छ।

औद्योगिक वातावरण नभएर स्थानीय उत्पादन घटेको छ। रेमिटेन्स आम्दानी बढेर विलासिताका सामग्रीको मागमा व्यापाक वृद्धि भएको छ। लोडसेडिङका कारण ऊर्जा व्यवस्था मिलाउन पेट्रोलियमको माग बढेको छ। पछिल्लो समय लगानीका लागि सुनचाँदीमा पनि सर्वसाधारणको पैसा खर्च हुन थालेको छ। यसले गर्दा समग्र आयात बढेको हो।

'धान्न सक्नेभन्दा बढी आयातका कारण अवस्था झन्झन् खराब हुँदै गएको छ, तुरुन्तै केही योजना र कार्यक्रमहरु ल्याएन भने ऋण लिएर सामान किन्नुपर्ने अवस्था आइसकेको छ,' अर्थ मन्त्रालयका प्रमुख सल्लाहकार चिरञ्जीवी नेपालले शनिबार नागरिकसँग भने, 'आयात प्रतिस्थापन गर्न तत्कालै केही क्षेत्रहरुलाई आक्रमक रुपमा अगाडि नबढाई हुँदैन।'

चालु आर्थिक वर्षको पछिल्लो तथ्यांकअनुसार फागुनसम्म ३ सय ६० अर्ब ५६ करोड रुपैयाँको वस्तु तथा सेवा आयात भएको छ। यसमध्ये १८.८७ प्रतिशत अर्थात ६८ अर्ब ७ करोड रुपैयाँ पेट्रोलियम पदार्थ किन्न खर्च भएको हो।

नेपालका अनुसार ठूला र महŒवकांक्षी योजना नल्याई तत्काललाई आफूलाई पुग्नेसम्म विद्युत र कृषि उत्पादनमा वृद्धि गर्नुपर्छ। 'आफूलाई पुग्ने विद्युतमात्र उत्पादन भए पनि पेट्रोलियम पदार्थमा खर्च हुने रकम घट्थ्यो,' उनले भने, 'ऊर्जासँग सम्बन्धित सामग्रीहरु पनि आयात हुन छोड्थ्यो।' पछिल्लो तथ्यांक अनुसार लोडसेडिङका कारणमात्र करिब २० अर्ब रुपैयाँको इन्भर्टर र जेनेरेटर आयात भएका छन्।

जब कि रेमिटेन्स भने २ सय ६६ अर्ब ९० करोड रुपैयाँमात्र भित्रिएको छ। पेट्रोलियमलाई हटाउने हो भने फागुनमा वस्तु तथा सेव २ सय ९२ अर्ब ४९ करोड रुपैयाँको आयात भएको छ। राष्ट्र बैंकका अनुसार, गत वर्षदेखि हरेक महिना पेट्रोलियमको आयातमा उल्लेख्य वृद्धि भइरहेको छ।

राष्ट्र बैंकले सार्वजनिक गरेको गत आर्थिक वर्षको तथ्यांक हेर्ने हो भने पेट्रोलियम पदार्थबाहेकका सामग्री किन्न ३ सय १९ अर्ब ८३ करोड रुपैयाँ बाहिरिएको छ। जब कि रेमिटेन्स भने जम्मा ३ सय ५९ अर्ब ५५ करोड रुपैयाँ भित्रिएको छ। त्यो वर्ष देशमा ९२ अर्ब २५ करोड रुपैयाँ बराबरको पेट्रोलियम पदार्थ आयात भएको थियो। यो कुल आयातको १९.९८ प्रतिशत हो।

पछिल्लो समय चामलको आयात पनि बढेको छ। यो वर्षमात्र ६ अर्ब रुपैयाँको चामल आयात भइसकेको छ। दैनिक उपभोग्य सामग्री चामल, माछामासु, फलफूल, तरकारीको आयातमा पनि उल्लेख्य वृद्धि भएको छ।

'आयात प्रतिस्थापन गर्न व्यवसायिक कृषिमा तत्कालै लगानी बढाउनुपर्ने अवस्था छ,' उनले भने, 'तर, वातावरण नभएकाले निजी क्षेत्रले लगानी गर्न सकेको छैन।' उनले निजी क्षेत्रलाई लगानीको वातावरण दिएर कृषि उत्पादन वृद्धि गर्नु बताए। 'तत्कालै ठूला आयोजना र उद्योग सञ्चालन गर्न सकिने अवस्था छैन,' उनले भने, 'तर, कृषि क्षेत्रलाई सहुलियत दिएर कार्यक्रमहरु ल्याइए एक–डेढ वर्षमा उत्पादन वृद्धि भएर आयात प्रतिस्थापन गर्न सकिन्छ।'
विश्वका उत्कृष्ट २५ गन्तव्यमा काठमाडौं

विश्वका उत्कृष्ट २५ गन्तव्यमा काठमाडौं

काठमाडौं-मुलुकको पर्यटन उद्योगलाई खुसीको खबर छ। संसारकै सबैभन्दा ठूलो ट्राभल वेबसाइट ‘टि्रप एडभाइजर' ले यो वर्षका लागि छनोट गरेको संसारका उत्कृष्ट २५ गन्तव्यको सूचीमा काठमाडौं १९ नम्बरमा परेको छ। यो...

हङकङ उडानमा नयाँ जहाज

हङकङ उडानमा नयाँ जहाज

काठमाडौं-नेपाल वायुसेवा निगमले नयाँ जहाजबाट हङकङ उडान गर्ने भएको छ। चैत १९ बाट हङकङ उडान गर्ने तालिका समेत बनाइसकेको छ। निगमले युरोपेली जहाज निर्माता कम्पनी एयरबससँग खरिद गरी ल्याएको ‘ए३२०–२००'...

विन्डोज प्रयोगकर्तालाई विन्डोज १० निशुल्क

विन्डोज प्रयोगकर्तालाई विन्डोज १० निशुल्क

चीन- माइक्रोसफ्टले यही वर्षको समरमा आफ्नो लेटेस्ट अपरेटिङ सिस्टम विन्डोज १० सार्वजनिक गर्ने भएको छ। चीनको शेजेनमा आयोजित एक समिटका दौरान माइक्रोसफ्टले यस्तो घोषणा गरेको हो।

चार देशसँग हवाई सम्झौता हुने

चार देशसँग हवाई सम्झौता हुने

काठमाडौं-सरकारले चार देशसँग द्विपक्षीय हवाई सेवा सम्झौता गर्ने भएको छ। ती सबैले नेपालसम्म हवाई सेवा विस्तार गर्ने प्रस्ताव गरेपछि सम्झौताको तयारी भएको हो। मलेसियासँग भने आगामी बिहीबार सम्झौता पुनरावलोकन हुने...

फेसबुक म्यासेन्जरबाट पैसा पठाउन सकिने

फेसबुक म्यासेन्जरबाट पैसा पठाउन सकिने

न्युयोर्क-फेसबुकले आफ्नो म्यासेन्जर एपमा नयाँ फिचर ल्याएको छ। जसको माध्यमबाट पैसा पठाउन सकिने छ। पैसा पठाउनको लागि म्यासेन्जरको डलर आइकनमा क्लीक गर्नु पर्नेछ। तत्काल भने यो सुविधा अमेरिकामा मात्र सुरु...

चलखेलले तामाकोसी आयोजना संकटमा

चलखेलले तामाकोसी आयोजना संकटमा

दोलखा- आयोजनाभित्रैको चलखेलले माथिल्लो तामाकोसी जलविद्युत आयोजना संकटमा फस्दै गएको छ। मजदुर हडताल, स्थानीयको आन्दोलनलगायत विभिन्न कारणले १० दिनदेखि काम ठप्प भएर करोडौं नोक्सानी बेहोरिरहेको आयोजनालाई थप संकटमा धकेल्न भित्रैका...

‘उच्च प्रतिफल दिन सक्षम हुनेछौं'

‘उच्च प्रतिफल दिन सक्षम हुनेछौं'

पाँच वर्षअघि स्थापना भएको जनता बैंक नेपालको हाल चुक्ता पुँजी २ अर्ब ६ करोड रुपैयाँ छ। जनता बैंकले पुँजी वृद्धिका लागि चार विकल्प अगाडि सारेको छ। मर्जर, हकप्रद,  बोनस र...

प्रमुख सहरमा सौर्य सडक बत्ती जडान गरिने

प्रमुख सहरमा सौर्य सडक बत्ती जडान गरिने

काठमाडौं– नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले देशका प्रमुख सहरहरुमा पनि सौर्य सडक बत्ती जडान प्रक्रिया सुरु गरेको छ। काठमाडौं उपत्यकाबाहिर विराटनगर, वीरगञ्ज, पोखरा र धनगढीमा सौर्य सडक बत्ती जडान प्रक्रिया सुरु गर्ने...