Sunday 15 Bhadra, 2071 |
Menu

अर्थ

'पाइपलाइनलाई जग्गा अधिग्रहणको समस्या छैन'

(0 votes)
काठमाडौं- सरकारले अमलेखगन्ज–रक्सौल पाइपलाइन निर्माण क्षेत्रमा नेपालतर्फ पर्ने जग्गा अधिग्रहणमा कुनै समस्या नरहेको जनाएको छ। 'पाइपलाइन निर्माण क्षेत्रको जग्गा अधिग्रहण ठूलो समस्या होइन,' वाणिज्य सचिव लालमणि जोशीले शनिबार नागरिकसँग भने, 'नेपालतर्फको अधिकांश पाइपलाइन बिछ्याउने क्षेत्रमा सडक जोडिएको छ। थोरै ठाउँमा मात्रै निजी जग्गा पर्ने भएकाले ठूलो समस्या हुँदैन।'


भारतको विदेश मन्त्रालयले जग्गा अधिग्रहण लगायत समस्या समाधान नभई पाइपलाइन निर्माणमा कुनै प्रतिबद्धता नगर्न इन्डियन आयल कर्पोरेसन(आइओसी)लाई आग्रह गरेको थियो। पाइपलाइन निर्माण गर्दा आ–आफ्नो क्षेत्रको जग्गा आफैंले गरिदिनुपर्छ। आइओसीले भारततर्फको जग्गा अधिग्रहणमा कुनै समस्या नरहेको जानकारी गराएको उनले बताए।

'हामीलाई पहिला नै भारततर्फको जग्गा अधिग्रहणमा कुनै समस्या नरहेको आइओसीका अधिकारीहरुले बताएका थिए। आइओसी यो परियोजनाप्रति धेरै आशावादी देखिएका छन्,' जोशीले भने। उनले पाइपलाइन निर्माणसम्बन्धी छलफल वाणिज्य वार्ता (नेपाल–भारत अन्तर सरकारी बैठक)मा समेत भइसकेको जानकारी दिए।

'पाइपलाइन निर्माणको कुरा धेरैअघिदेखि भएको हो। अघिल्लो वाणिज्य वार्तामा समेत पाइपलाइन निर्माणको छलफल भएको थियो,' उनले भने, 'तर अहिले अचानक आएर कहाँबाट यो विषय आयो? हामी पनि अचम्मित भएका छांै।' अमलेखगन्ज–रक्सौल पाइपलाइन परियोजनामा अनुदान र ऋण दिने कुनै परिकल्पना नगरिएको बिहीबार भारतीय विदेश मन्त्रालयलाई उद्धृत गर्दै त्यहाँको दैनिक पत्रिका हिन्दुको अनलाइन संस्करणले लेखेको थियो। विदेश मन्त्रालयले पेट्रोलियम तथा ग्यास मन्त्रालय र आइओसीलाई समेत परियोजनामा जोखिम रहेको भन्दै कुनै किसिमको प्रतिबद्धता नजनाउन आग्रह गरेको थियो।

आइओसीले निर्माण, स्वामित्व, सञ्चालन र हस्तान्तरण (बुट) मोडेलमा पाइपलाइन निर्माण गर्न प्रस्ताव आएको भन्दै एक वर्षअघि वाणिज्यमा प्रस्ताव पठाएको थियो। जोशीले यही प्रस्तावको आधारमा परियोजना निर्माणको सहमतिका लागि अघि बढाइएको उनले जानकारी दिए।

यही प्रस्ताव आधारमा मन्त्रिपरिषद्ले पाइपलाइन निर्माणलाई सैद्धान्तिक सहमति जनाएर मोडालिटी तयार गर्न योजना आयोगका उपाध्यक्ष दीपेन्द्रबहादुर क्षेत्रीको संयोजकत्वमा समिति गठन गरेको थियो। समितिले गत वैशाख पहिलो साता पाइपलाइन निर्माणलाई प्राथमिकता दिएर प्रक्रिया अघि बढाउने निर्णय गरेको थियो।

आइओसीले बुट अवधारणाअनुसार पाइपलाइन निर्माण प्रस्ताव गरेको भन्दै निगम उच्च व्यवस्थापन उत्साहित थिए। आइओसी टोलीलाई पाइपलाइनको विस्तृत प्रस्तुतीकरणका लागि बोलाउने निर्णय गरिसकेको थियो। आइओसीले पाइपलाइन निर्माणमा लागेको खर्च तेल पठाउँदा कटाउँदै जाने प्रस्ताव गरेको छ।

सात वर्षभित्र सबै रकम चुक्ता गर्ने र त्यसपछिका तीन वर्षमा निश्चित नाफाका लागि राख्ने प्रस्ताव गरेको निगमको दाबी थियो। नेपाल आउने ७० प्रतिशत पेट्रोलियम पदार्थ रक्सौल नाकाबाट आउने भएकाले त्यही पाइपलाइन निर्माण गर्ने अवधारणा १५ वर्षअघि आएको थियो। पाइपलाइन निर्माणले पेट्रोलियम ढुवानी सस्तो पर्नेछ। पाइपलाइनबाट ल्याउँदा बन्द, हडताल, चुहावट र मिसावटको समस्या हुने छैन। पाइपलाइन बनाउन डेढ अर्ब रुपैयाँ लाग्ने दुई वर्षअघि निगमले गरेको अध्ययनले देखाएको थियो। निगमको विस्तृत सम्भाव्यता अध्ययन (डिपिआर) मा ४१ किलोमिटर लामो यो दुरीमा पाइपलाइन बिछ्याउन उक्त रकम लाग्ने देखिएको थियो।

पाइपलाइन नेपालतर्फ ३९ किलोमिटर र भारततर्फ दुई किलोमिटर पर्छ। पेट्रोलियम पाइपलाइन संवदेनशील मानिन्छ। डेढ मिटरमात्र तेल पाइप गाड्दा सुरक्षाका दृष्टिकोणले असुरक्षित मानिन्छ।
ढुंगा–गिट्टीको मूल्य दोब्बर

ढुंगा–गिट्टीको मूल्य दोब्बर

पर्वत- क्रसर व्यवसायीले निर्माण सामग्रीको मूल्य दोब्बर बनाएका छन्। व्यवसायीले उद्योगमा मौजुदा रहेको गिट्टी, ढुंगा र बालुवाको मूल्य बढाएका हुन्।

चार अर्ब लगानी थप्दै सिई ग्रुप

चार अर्ब लगानी थप्दै सिई ग्रुप

काठमाडौं- सिई कन्स्ट्रक्सनले घरजग्गा व्यवसायमा थप चार अर्ब रुपैयाँ लगानी गर्ने भएको छ। कम्पनीले उक्त लगानीमा उपत्यकाका चार स्थानमा तीन सय ८५ वटा हाउजिङ निर्माण गर्ने योजना बनाएको छ।

फास्ट ट्र्याकको निर्माण अझै अन्योलमा

काठमाडौं- विस्तृत आयोजना अध्ययन (डिपिआर) नगरी काठमाडौं–निजगढ फास्ट ट्र्याकको प्रक्रिया अगाडि बढाएकाले आयोजना निर्माण गर्नेबारे सरकार अझै अन्योलमा छ। लागत, प्रतिफल र उक्त सडकमा गुड्ने सवारी संख्यासमेत यकिन नहुँदा फास्ट...

अवैध कामदार अर्को सातादेखि फर्काइँदै

अवैध कामदार अर्को सातादेखि फर्काइँदै

काठमाडौं-मलेसियामा अवैधानिक रूपमा बसिरहेका नेपाली कामदारलाई सरकारले आगामी सातादेखि स्वदेश फर्काउने भएको छ। अवैधानिक रूपमा मलेसियामा काम गरिरहेकाहरू कुनै पनि बेला पक्राउ पर्न सक्ने हुँदा नेपाली दूतावासले कोपरासी इमिग्रेसन मलेसिया बरहाड...

अधिकांश ट्याक्सीले उपभोक्ता ठग्छन्

अधिकांश ट्याक्सीले उपभोक्ता ठग्छन्

काठमाडौं-उपत्यकामा चल्ने अधिकांश ट्याक्सीले उपभोक्ता ठग्ने गरेको पाइएको छ। ट्याक्सी चालकले मिटर बिगार्ने र अर्थिङ गरेर पैसा बढाई उपभोक्ता ठगी गरेको पाइएको हो। नेपाल गुणस्तर तथा नापतौल विभागका अनुसार उपत्यकामा चल्ने...

निःशुल्क तालिमले उद्यमी

निःशुल्क तालिमले उद्यमी

पोखरा-तीनमहिने तालिमपछि रानीपौवाका अमित गुरुङले आफ्नै लगानीमा फर्निचर उद्योग खोले। त्यो उद्योगले उनीसहित १४ जनालाई रोजगारी दिएको छ। उनको उद्योगमा करिब ३० लाख रुपैयाँ लगानी भएको छ। नौ वर्ष जति...

सुरुङमार्गलाई २८ अर्ब ऋण

सुरुङमार्गलाई २८ अर्ब ऋण

काठमाडौं-काठमाडौं–हेटौंडा–कुलेखानी सुरुङमार्गका लागि तीन क्यानडाली कम्पनीले करिब २८ अर्ब रुपैयाँ (२८ करोड अमेरिकी डलर) ऋण लगानी गर्ने सहमति जनाएका छन्।

अर्ग्यानिक चियाको दोब्बर मूल्य

अर्ग्यानिक चियाको दोब्बर मूल्य

इलाम -  बहुसंख्यक किसानले प्रतिकिलो २५ रुपैयाँमा चियाको हरियो पत्ती बेचिरहँदा केहीले भने ६० रुपैयाँ हात पारिरहेका छन्। चियाको परिमाण उति नै भए पनि मूल्य दोब्बरभन्दा बढी हुनुको एउटै कारण...