Wednesday 18 Bhadra, 2071 |
Menu

अर्थ

दुई सातादेखि बैंकले ऋण रोके

(0 votes)
दुई सातादेखि बैंकले ऋण रोके
काठमाडौं - ब्याजदर वृद्धि गर्दा पनि निक्षेप बढ्नुको साटो उल्टो घट्न थालेपछि बैंकिङ क्षेत्रमा तरलता (लगानीयोग्य पुँजी) अभाव चर्किएको छ। तरलता अभाव चर्किएपछि दुई सातायता बैंकहरुले ऋण लगानी गरेका छैनन्।

'अहिले अभाव चर्किएर गएको छ, लगानी पनि नगरी वस्नु परेको अवस्था हो,' एक बैंकरले भने, 'अन्तर बैंक सापटी पनि पाउन छाडेको छ। राष्ट्र बैंकबाट स्थायी तरलता सुविधा लिएर काम चलाइरहेका छौं।'
तीन सातादेखि बैंकहरुको निक्षेप क्रमशः घट्दै गएको छ। ९ सय २७ अर्ब रुपैयाँ पुगेको निक्षेप ९ सय २४ अर्ब हुँदै अहिले ९ सय १९ अर्बमा झरेको छ। कर्जा लगानी दुई सातादेखि ७ सय २३ अर्ब रुपैयाँमा सीमित भएको छ।
अभाव चर्किएका कारण बैंकहरुले अनिवार्य नगद अनुपात (सिआरआर) पूरा गर्न पनि स्थायी तरलता सुविधा लिनुपरेको छ। राष्ट्र बैंकका अनुसार ३२ वाणिज्य बैंकले सिआरआर पूरा गर्न ५५ अर्ब २ करोड रुपैयाँ राख्नुपर्छ। तर बैंकहरुले चैतसम्म जम्मा ४९ अर्ब ७६ करोड रुपैयाँमात्र सिआरआरबापत राष्ट्र बैंकमा जम्मा गरेका छन्। बाँकी पैसा स्थायी तरलता सुविधा लिएर व्यवस्थापन गरेका छन्।
तरलता अभाव चर्किएका कारण मुस्किलले आधा दर्जन बैंकले मात्र अरु बैंकलाई सापटी दिन सकेका छन्। अहिले अधिकांश बैंकले सापटी माग गरिरहे पनि पैसा पाउन सकेका छैनन्। सापटीको  दर ३ प्रतिशतबाट बढेर ६.८६ प्रतिशत पुगेको छ। यो दर वाणिज्य बैंकबीचको हो। वित्तीय संस्थाहरुको दर अझ माथि ७.४३ प्रतिशत छ।
बैंकहरुसँग पैसा नभएका कारण कारोबार रकम पनि उल्लेख्य घटेको छ। ४ अर्बसम्म पुगेको कारोबार रकम अहिले १ अर्ब ६५ करोडमा सीमित भएको छ। वित्तीय संस्थाको कारोबार रकम अझ घटेर ४० करोडमा झरेको छ।
अहिले सरकारी स्वामित्वको राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक, एभरेस्ट बैंक, लक्ष्मी बैंक, स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड बैंक नेपाल र माछापुच्छे्र बैंकले अन्तर बैंकमा सापटी दिइरहेका छन्। बाँकी अधिकांश बैंकले सापटी माग गरिरहेका छन्।
सापटी सजिलै पाउन छाडेपछि बैंकहरुले राष्ट्र बैंकसँग स्थायी तरलता सुविधा (एसएलएफ) पनि माग गरिरहेका छन्। अन्तर बैंकभन्दा स्थायी तरलता सुविधाको दर महँगो छ। स्थायी तरलता सुविधा प्रयोग गर्न बैंकहरुले ८ प्रतिशत ब्याज तिर्नुपर्छ।
राष्ट्र बैंक स्रोतका अनुसार बैंकहरुले दैनिक औसत ५० करोड रुपैयाँ एसएलएफ चलाइरहेका छन्। दैनिक २/३ वटा बैंकले एसएलएफ प्रयोग गरिरहेका छन्। अन्तर बैंकमा पैसा नपाइएपछि एसएलएफ वढी प्रयोग हुन्छ। एसएलएफ ऋणपत्र धितो राखेर राष्ट्र बैंकबाट तुरुन्त लिन सकिन्छ।
बैंकहरुले तरलता अभाव लम्बिन थालेपछि धमाधम निक्षेपको  ब्याज बढाउन थालेका छन्। तीन दिनअघि मात्र सनराइज बैंकले १५ महिना बैंकमा पैसा राखे ९.५ प्रतिशत ब्याज दिने निक्षेप योजना ल्याएको छ। सेन्चुरीले सय दिन पैसा राखे ९ प्रतिशत ब्याज दिने योजना ल्याएको छ भने ग्लोबलले एक वर्षे मुद्दति निक्षेपको ब्याज ९ प्रतिशत पुर्यातएको छ।
बैंकहरुले संस्थागत र ठूला निक्षेपकर्तालाई अझ बढी ब्याज दिन थालेका छन्। नेपाल टेलिकमको २ अर्ब रुपैयाँ पैसा लिन सोमबार मात्र बैंकहरुल १०.५५ प्रतिशतसम्म ब्याज दिए। २ अर्बका लागि २० वटा बैंकले बोलकबोल गरेका थिए। २० बैंकले न्यूनतम ९ प्रतिशत ब्याज दिने प्रस्ताव गरेका थिए।
'६ महिनाअघि संस्थागत निक्षेपकर्तासँग बैंकहरुले ६ प्रतिशत पनि ब्याज तिरेर पैसा लिन मान्दैन्थे,' एक बैंकरले भने, '६ महिनापछि  साढे १० प्रतिशत ब्याजमा पैसा लिनुपर्ने अवस्था आएको छ।' उनले बैंकहरुले ६ महिनापछिको तरलता रणनीति पनि बनाउन नसक्दा अहिले समस्या आएको बताए।
सरकारी खर्च नभएको, बैंकहरुले निक्षेपको तुलनामा कर्जा बढी लगानी गरेकाजस्ता कारणले अभाव भएको हो। पछिल्लो चोटी नेपाल टेलिकमले नाफाबापत सरकारलाई करिब साढे तीन अर्ब रुपैयाँ बैंकबाट झिकेर लाभांश बुझाएका कारण पनि निक्षेप घटेर अभाव भएको हो।
हिरो मोटरसाइकलमा एक लाखसम्म छुट

हिरो मोटरसाइकलमा एक लाखसम्म छुट

काठमाडौं– हिरो मोटरसाइकल तथा स्कुटरका आधिकारिक बिक्रेता नेपाल जेनरल मार्केटिङले दसैं तिहारको अवसरमा 'क्यास मा क्यास अफर' ल्याएको छ।  

कलात्मक बोतलमा ब्ल्याक लेबल

कलात्मक बोतलमा ब्ल्याक लेबल

काठमाडौं–विश्वविख्यात स्कच ह्विस्की जोनी वाकरले सीमित संख्याको कलात्मक बोतल डिजाइनमा जोनी वाकर ब्ल्याक लेबल सार्वजनिक गरेको छ । यो बोतलमा सन् १९३० को दशकमा कम्पनीले पहिलो पटक राजा जर्ज पाँचौंबाट...

विदेशको कमाइ धमाधम पर्यटन उद्योगमा

विदेशको कमाइ धमाधम पर्यटन उद्योगमा

पोखरा- मुलुकमा सशस्त्र द्वन्द्व चर्कंदो थियो, त्यसैले स्वदेशमा भन्दा विदेशमा व्यापार व्यवसायको सम्भावना देखेर उनी कोरिया गएका थिए। त्यो १० वर्षअघिको कुरा हो। सन् २००५ मा बिजनेस भिसा लिएर कोरियामै...

'सुनचाँदीको मापदण्ड तयार गरेर बढौं'

'सुनचाँदीको मापदण्ड तयार गरेर बढौं'

विगत लामो समयदेखि जर्ती, टोलोरेन्सलगायतका विषयमा व्यवसायी र सरकारबीच विवाद हुँदै आएको छ। व्यवसायीले जर्ती र टोलोरेन्सको बारेमा बन्न लागेको सुन चाँदी अनुगमन निर्देशिकामा स्पष्ट रुपमा उल्लेख हुनेपर्ने माग गर्दै...

ढुंगा–गिट्टीको मूल्य दोब्बर

ढुंगा–गिट्टीको मूल्य दोब्बर

पर्वत- क्रसर व्यवसायीले निर्माण सामग्रीको मूल्य दोब्बर बनाएका छन्। व्यवसायीले उद्योगमा मौजुदा रहेको गिट्टी, ढुंगा र बालुवाको मूल्य बढाएका हुन्।

चार अर्ब लगानी थप्दै सिई ग्रुप

चार अर्ब लगानी थप्दै सिई ग्रुप

काठमाडौं- सिई कन्स्ट्रक्सनले घरजग्गा व्यवसायमा थप चार अर्ब रुपैयाँ लगानी गर्ने भएको छ। कम्पनीले उक्त लगानीमा उपत्यकाका चार स्थानमा तीन सय ८५ वटा हाउजिङ निर्माण गर्ने योजना बनाएको छ।

फास्ट ट्र्याकको निर्माण अझै अन्योलमा

काठमाडौं- विस्तृत आयोजना अध्ययन (डिपिआर) नगरी काठमाडौं–निजगढ फास्ट ट्र्याकको प्रक्रिया अगाडि बढाएकाले आयोजना निर्माण गर्नेबारे सरकार अझै अन्योलमा छ। लागत, प्रतिफल र उक्त सडकमा गुड्ने सवारी संख्यासमेत यकिन नहुँदा फास्ट...

अवैध कामदार अर्को सातादेखि फर्काइँदै

अवैध कामदार अर्को सातादेखि फर्काइँदै

काठमाडौं-मलेसियामा अवैधानिक रूपमा बसिरहेका नेपाली कामदारलाई सरकारले आगामी सातादेखि स्वदेश फर्काउने भएको छ। अवैधानिक रूपमा मलेसियामा काम गरिरहेकाहरू कुनै पनि बेला पक्राउ पर्न सक्ने हुँदा नेपाली दूतावासले कोपरासी इमिग्रेसन मलेसिया बरहाड...