Thursday 19 Chaitra, 2071 |
Menu

अर्थ

दुई सातादेखि बैंकले ऋण रोके

(0 votes)
दुई सातादेखि बैंकले ऋण रोके
काठमाडौं - ब्याजदर वृद्धि गर्दा पनि निक्षेप बढ्नुको साटो उल्टो घट्न थालेपछि बैंकिङ क्षेत्रमा तरलता (लगानीयोग्य पुँजी) अभाव चर्किएको छ। तरलता अभाव चर्किएपछि दुई सातायता बैंकहरुले ऋण लगानी गरेका छैनन्।

'अहिले अभाव चर्किएर गएको छ, लगानी पनि नगरी वस्नु परेको अवस्था हो,' एक बैंकरले भने, 'अन्तर बैंक सापटी पनि पाउन छाडेको छ। राष्ट्र बैंकबाट स्थायी तरलता सुविधा लिएर काम चलाइरहेका छौं।'
तीन सातादेखि बैंकहरुको निक्षेप क्रमशः घट्दै गएको छ। ९ सय २७ अर्ब रुपैयाँ पुगेको निक्षेप ९ सय २४ अर्ब हुँदै अहिले ९ सय १९ अर्बमा झरेको छ। कर्जा लगानी दुई सातादेखि ७ सय २३ अर्ब रुपैयाँमा सीमित भएको छ।
अभाव चर्किएका कारण बैंकहरुले अनिवार्य नगद अनुपात (सिआरआर) पूरा गर्न पनि स्थायी तरलता सुविधा लिनुपरेको छ। राष्ट्र बैंकका अनुसार ३२ वाणिज्य बैंकले सिआरआर पूरा गर्न ५५ अर्ब २ करोड रुपैयाँ राख्नुपर्छ। तर बैंकहरुले चैतसम्म जम्मा ४९ अर्ब ७६ करोड रुपैयाँमात्र सिआरआरबापत राष्ट्र बैंकमा जम्मा गरेका छन्। बाँकी पैसा स्थायी तरलता सुविधा लिएर व्यवस्थापन गरेका छन्।
तरलता अभाव चर्किएका कारण मुस्किलले आधा दर्जन बैंकले मात्र अरु बैंकलाई सापटी दिन सकेका छन्। अहिले अधिकांश बैंकले सापटी माग गरिरहे पनि पैसा पाउन सकेका छैनन्। सापटीको  दर ३ प्रतिशतबाट बढेर ६.८६ प्रतिशत पुगेको छ। यो दर वाणिज्य बैंकबीचको हो। वित्तीय संस्थाहरुको दर अझ माथि ७.४३ प्रतिशत छ।
बैंकहरुसँग पैसा नभएका कारण कारोबार रकम पनि उल्लेख्य घटेको छ। ४ अर्बसम्म पुगेको कारोबार रकम अहिले १ अर्ब ६५ करोडमा सीमित भएको छ। वित्तीय संस्थाको कारोबार रकम अझ घटेर ४० करोडमा झरेको छ।
अहिले सरकारी स्वामित्वको राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक, एभरेस्ट बैंक, लक्ष्मी बैंक, स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड बैंक नेपाल र माछापुच्छे्र बैंकले अन्तर बैंकमा सापटी दिइरहेका छन्। बाँकी अधिकांश बैंकले सापटी माग गरिरहेका छन्।
सापटी सजिलै पाउन छाडेपछि बैंकहरुले राष्ट्र बैंकसँग स्थायी तरलता सुविधा (एसएलएफ) पनि माग गरिरहेका छन्। अन्तर बैंकभन्दा स्थायी तरलता सुविधाको दर महँगो छ। स्थायी तरलता सुविधा प्रयोग गर्न बैंकहरुले ८ प्रतिशत ब्याज तिर्नुपर्छ।
राष्ट्र बैंक स्रोतका अनुसार बैंकहरुले दैनिक औसत ५० करोड रुपैयाँ एसएलएफ चलाइरहेका छन्। दैनिक २/३ वटा बैंकले एसएलएफ प्रयोग गरिरहेका छन्। अन्तर बैंकमा पैसा नपाइएपछि एसएलएफ वढी प्रयोग हुन्छ। एसएलएफ ऋणपत्र धितो राखेर राष्ट्र बैंकबाट तुरुन्त लिन सकिन्छ।
बैंकहरुले तरलता अभाव लम्बिन थालेपछि धमाधम निक्षेपको  ब्याज बढाउन थालेका छन्। तीन दिनअघि मात्र सनराइज बैंकले १५ महिना बैंकमा पैसा राखे ९.५ प्रतिशत ब्याज दिने निक्षेप योजना ल्याएको छ। सेन्चुरीले सय दिन पैसा राखे ९ प्रतिशत ब्याज दिने योजना ल्याएको छ भने ग्लोबलले एक वर्षे मुद्दति निक्षेपको ब्याज ९ प्रतिशत पुर्यातएको छ।
बैंकहरुले संस्थागत र ठूला निक्षेपकर्तालाई अझ बढी ब्याज दिन थालेका छन्। नेपाल टेलिकमको २ अर्ब रुपैयाँ पैसा लिन सोमबार मात्र बैंकहरुल १०.५५ प्रतिशतसम्म ब्याज दिए। २ अर्बका लागि २० वटा बैंकले बोलकबोल गरेका थिए। २० बैंकले न्यूनतम ९ प्रतिशत ब्याज दिने प्रस्ताव गरेका थिए।
'६ महिनाअघि संस्थागत निक्षेपकर्तासँग बैंकहरुले ६ प्रतिशत पनि ब्याज तिरेर पैसा लिन मान्दैन्थे,' एक बैंकरले भने, '६ महिनापछि  साढे १० प्रतिशत ब्याजमा पैसा लिनुपर्ने अवस्था आएको छ।' उनले बैंकहरुले ६ महिनापछिको तरलता रणनीति पनि बनाउन नसक्दा अहिले समस्या आएको बताए।
सरकारी खर्च नभएको, बैंकहरुले निक्षेपको तुलनामा कर्जा बढी लगानी गरेकाजस्ता कारणले अभाव भएको हो। पछिल्लो चोटी नेपाल टेलिकमले नाफाबापत सरकारलाई करिब साढे तीन अर्ब रुपैयाँ बैंकबाट झिकेर लाभांश बुझाएका कारण पनि निक्षेप घटेर अभाव भएको हो।
नेपाल आउने १८ मालबाहक रेल बाटैमा

नेपाल आउने १८ मालबाहक रेल बाटैमा

वीरगन्ज-भारतीय रेल्वेको मध्यपूर्वी क्षेत्रमा नियमित रेल सञ्चालनमा अवरोध आएपछि नेपालका लागि तेस्रो मुलुक र भारतबाट मालसमान बोकेर आएका १८ मालवाहक रेल बाटैमा अड्किएका छन्। भारतीय रेल्वेले मंगलबारदेखि बिहीबारसम्म मालवाहक रेल...

पाण्डेलाई रिहा गर्न महासंघको माग

पाण्डेलाई रिहा गर्न महासंघको माग

काठमाडौं– अध्यक्ष प्रदिपजंग पाण्डे पक्राउ परेको १४ दिनपछि नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघले औपचारिक धारणा सार्वजनिक गर्दै उनलाई ससम्मान रिहाइ गर्न माग गरेको छ। महासंघले मंगलबार प्रेस विज्ञप्ति जारी गरी करिब...

मर्जरमा सेयर स्वाप अप्ठेरो

मर्जरमा सेयर स्वाप अप्ठेरो

काठमाडौं-ओम फाइनान्स र कामना विकास बैंकले एकआपसमा मर्ज हुने निर्णय गरेका थिए। तर, सेयर आदानप्रदान अनुपात (स्वाप रेसियो) नमिल्दा ती वित्तीय संस्था मर्ज हुन सकेनन्। ‘सैद्धान्तिक रुपमा कामना विकास बैंकसँग...

सञ्चयकर्ताले मागे १० गुना बढी सेयर

काठमाडौंऔमाथिल्लो तामाकोसी हाइड्रोपावर लिमिटेडको सेयर किन्न सञ्चयकर्ता कर्मचारीले ९.७९ गुनाभन्दा बढी रकमको माग गरेका छन्। सञ्चयकर्ता कर्मचारीका लागि १ अर्ब ८२ करोड रुपैयाँको सेयर छुट्ट्याइएकोमा १७ अर्ब ८३ करोड रुपैयाँभन्दा...

१४ करोडको लगानीमा गाई फार्म

१४ करोडको लगानीमा गाई फार्म

बनेपा-काभ्रेका युवा व्यवसायी रामबहादुर गौतमले पात्लेखेत–३, डाँडागाउँमा १४ करोड रुपैयाँको लगानीमा गौतमश्री अर्गानिक एन्ड काउ फार्म सञ्चालनमा ल्याएका छन्। फार्ममा उन्नत नश्लका गाईपालनका साथै अर्गानिक तरिकाले खेती समेत गरिएको छ।...

६ करोडमा अक्सिजन उद्योग

६ करोडमा अक्सिजन उद्योग

पोखरा-हाइड्रोपावरलगायत पूर्वाधार क्षेत्रलाई लक्ष्य गरी पोखराका व्यवसायीले अक्सिजन ग्यास उद्योग खोलेका छन्। पोखरा औद्योगिक क्षेत्रमा स्थापित कालीगण्डकी अक्सिजन ग्यास उद्योगले शुक्रबारदेखि औपचारिक उत्पादन थालेको छ। स्थानीय १२ जना व्यवसायीको ६...

पर्यटन उद्योगबाट प्रत्यक्ष ५ लाख रोजगारी

पर्यटन उद्योगबाट प्रत्यक्ष ५ लाख रोजगारी

काठमाडौं-मुलुकको पर्यटन उद्योगले सन् २०१४ मा करिब ५ लाख प्रत्यक्ष रोजगारी उपलब्ध गराएको तथ्यांक सार्वजनिक भएको छ। वर्ल्ड ट्राभल एन्ड टुरिज्म काउन्सिल र अक्सफोर्ड इकोनोमिक्सले संयुक्त रूपमा तयार पारेको अनुसन्धान...

विश्वका उत्कृष्ट २५ गन्तव्यमा काठमाडौं

विश्वका उत्कृष्ट २५ गन्तव्यमा काठमाडौं

काठमाडौं-मुलुकको पर्यटन उद्योगलाई खुसीको खबर छ। संसारकै सबैभन्दा ठूलो ट्राभल वेबसाइट ‘टि्रप एडभाइजर' ले यो वर्षका लागि छनोट गरेको संसारका उत्कृष्ट २५ गन्तव्यको सूचीमा काठमाडौं १९ नम्बरमा परेको छ। यो...