Thursday 14 Jestha, 2072 |
Menu

अर्थ

दुई सातादेखि बैंकले ऋण रोके

(0 votes)
दुई सातादेखि बैंकले ऋण रोके
काठमाडौं - ब्याजदर वृद्धि गर्दा पनि निक्षेप बढ्नुको साटो उल्टो घट्न थालेपछि बैंकिङ क्षेत्रमा तरलता (लगानीयोग्य पुँजी) अभाव चर्किएको छ। तरलता अभाव चर्किएपछि दुई सातायता बैंकहरुले ऋण लगानी गरेका छैनन्।

'अहिले अभाव चर्किएर गएको छ, लगानी पनि नगरी वस्नु परेको अवस्था हो,' एक बैंकरले भने, 'अन्तर बैंक सापटी पनि पाउन छाडेको छ। राष्ट्र बैंकबाट स्थायी तरलता सुविधा लिएर काम चलाइरहेका छौं।'
तीन सातादेखि बैंकहरुको निक्षेप क्रमशः घट्दै गएको छ। ९ सय २७ अर्ब रुपैयाँ पुगेको निक्षेप ९ सय २४ अर्ब हुँदै अहिले ९ सय १९ अर्बमा झरेको छ। कर्जा लगानी दुई सातादेखि ७ सय २३ अर्ब रुपैयाँमा सीमित भएको छ।
अभाव चर्किएका कारण बैंकहरुले अनिवार्य नगद अनुपात (सिआरआर) पूरा गर्न पनि स्थायी तरलता सुविधा लिनुपरेको छ। राष्ट्र बैंकका अनुसार ३२ वाणिज्य बैंकले सिआरआर पूरा गर्न ५५ अर्ब २ करोड रुपैयाँ राख्नुपर्छ। तर बैंकहरुले चैतसम्म जम्मा ४९ अर्ब ७६ करोड रुपैयाँमात्र सिआरआरबापत राष्ट्र बैंकमा जम्मा गरेका छन्। बाँकी पैसा स्थायी तरलता सुविधा लिएर व्यवस्थापन गरेका छन्।
तरलता अभाव चर्किएका कारण मुस्किलले आधा दर्जन बैंकले मात्र अरु बैंकलाई सापटी दिन सकेका छन्। अहिले अधिकांश बैंकले सापटी माग गरिरहे पनि पैसा पाउन सकेका छैनन्। सापटीको  दर ३ प्रतिशतबाट बढेर ६.८६ प्रतिशत पुगेको छ। यो दर वाणिज्य बैंकबीचको हो। वित्तीय संस्थाहरुको दर अझ माथि ७.४३ प्रतिशत छ।
बैंकहरुसँग पैसा नभएका कारण कारोबार रकम पनि उल्लेख्य घटेको छ। ४ अर्बसम्म पुगेको कारोबार रकम अहिले १ अर्ब ६५ करोडमा सीमित भएको छ। वित्तीय संस्थाको कारोबार रकम अझ घटेर ४० करोडमा झरेको छ।
अहिले सरकारी स्वामित्वको राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक, एभरेस्ट बैंक, लक्ष्मी बैंक, स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड बैंक नेपाल र माछापुच्छे्र बैंकले अन्तर बैंकमा सापटी दिइरहेका छन्। बाँकी अधिकांश बैंकले सापटी माग गरिरहेका छन्।
सापटी सजिलै पाउन छाडेपछि बैंकहरुले राष्ट्र बैंकसँग स्थायी तरलता सुविधा (एसएलएफ) पनि माग गरिरहेका छन्। अन्तर बैंकभन्दा स्थायी तरलता सुविधाको दर महँगो छ। स्थायी तरलता सुविधा प्रयोग गर्न बैंकहरुले ८ प्रतिशत ब्याज तिर्नुपर्छ।
राष्ट्र बैंक स्रोतका अनुसार बैंकहरुले दैनिक औसत ५० करोड रुपैयाँ एसएलएफ चलाइरहेका छन्। दैनिक २/३ वटा बैंकले एसएलएफ प्रयोग गरिरहेका छन्। अन्तर बैंकमा पैसा नपाइएपछि एसएलएफ वढी प्रयोग हुन्छ। एसएलएफ ऋणपत्र धितो राखेर राष्ट्र बैंकबाट तुरुन्त लिन सकिन्छ।
बैंकहरुले तरलता अभाव लम्बिन थालेपछि धमाधम निक्षेपको  ब्याज बढाउन थालेका छन्। तीन दिनअघि मात्र सनराइज बैंकले १५ महिना बैंकमा पैसा राखे ९.५ प्रतिशत ब्याज दिने निक्षेप योजना ल्याएको छ। सेन्चुरीले सय दिन पैसा राखे ९ प्रतिशत ब्याज दिने योजना ल्याएको छ भने ग्लोबलले एक वर्षे मुद्दति निक्षेपको ब्याज ९ प्रतिशत पुर्यातएको छ।
बैंकहरुले संस्थागत र ठूला निक्षेपकर्तालाई अझ बढी ब्याज दिन थालेका छन्। नेपाल टेलिकमको २ अर्ब रुपैयाँ पैसा लिन सोमबार मात्र बैंकहरुल १०.५५ प्रतिशतसम्म ब्याज दिए। २ अर्बका लागि २० वटा बैंकले बोलकबोल गरेका थिए। २० बैंकले न्यूनतम ९ प्रतिशत ब्याज दिने प्रस्ताव गरेका थिए।
'६ महिनाअघि संस्थागत निक्षेपकर्तासँग बैंकहरुले ६ प्रतिशत पनि ब्याज तिरेर पैसा लिन मान्दैन्थे,' एक बैंकरले भने, '६ महिनापछि  साढे १० प्रतिशत ब्याजमा पैसा लिनुपर्ने अवस्था आएको छ।' उनले बैंकहरुले ६ महिनापछिको तरलता रणनीति पनि बनाउन नसक्दा अहिले समस्या आएको बताए।
सरकारी खर्च नभएको, बैंकहरुले निक्षेपको तुलनामा कर्जा बढी लगानी गरेकाजस्ता कारणले अभाव भएको हो। पछिल्लो चोटी नेपाल टेलिकमले नाफाबापत सरकारलाई करिब साढे तीन अर्ब रुपैयाँ बैंकबाट झिकेर लाभांश बुझाएका कारण पनि निक्षेप घटेर अभाव भएको हो।
भूकम्पपछिको सेयर बजार: लगानीकर्ताको आत्मविश्वास घट्यो

भूकम्पपछिको सेयर बजार: लगानीकर्ताको आत्मविश्वास घट्यो

काठमाडौं-विनाशकारी भूकम्पले बैंक तथा वित्तीय संस्थालाई खासै प्रभाव नपार्ने देखिए पनि पुँजी बजारका लगानीकर्तामा आत्मविश्वास देखिएको छैन। भूकम्पपछि बजार खुलेको चार दिनसम्म लगातार सेयर बजारमा आएको गिरावटले लगानीकर्तामा विश्वास नभएको देखाएको...

तीन ठूला होटलमा क्षति

तीन ठूला होटलमा क्षति

काठमाडौं-विनाशकारी भूकम्प र त्यसपछि पटक–पटक गएका पराकम्पनबाट राजधानीको नयाँवानेश्वरस्थित प्रमुख पाँचतारे होटल एभरेस्टसहित तीन होटल क्षतिग्रस्त भएका छन्। सहरी विकास तथा भवन निर्माण विभागले ती तीनवटै होटललाई ‘रातो स्टिकर' दिएको...

एभरेस्ट होटलमा रातो स्टिकर

एभरेस्ट होटलमा रातो स्टिकर

काठमाडौं- नयाँ बानेश्वरस्थित पाँच तारे होटल 'एभरेस्ट'लाई सरकारले 'असुरक्षित' भन्दै रातो स्टिकर टाँसेको छ। वैशाख १२ गतेको महाभूकम्प र त्यसपछि आएको परकम्पनले होटलमा क्षति पुर्याएएपछि रातो स्टिकर टाँसिएको भवन निर्माण...

सुन तोलाको सय रुपैयाँले बढ्यो, ५२,५०० मा किनबेच

काठमाडौं– मंगलबार सुनको भाउ प्रतितोला १ सय रुपैयाँले बढेको छ। सोमबार तोलाको ५२ हजार ४ सय रुपैयाँ रहेको सुनको भाउ मंगलबार एकसय रुपैयाँले बढेको नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघले जनाएको छ।

प्राधिकरणलाई एकै दिन ७६ लाख रुपैयाँ नोक्सान

प्राधिकरणलाई एकै दिन ७६ लाख रुपैयाँ नोक्सान

काठमाडौं- पहिरोले कालीगण्डकी नदी थुनिएर स्याङ्जामा सञ्चालित १ सय ४४ मेगावाटको कालीगण्डकी 'ए' जलविद्युत आयोजना बन्द हुँदा विद्युत प्राधिकरणलाई एकै दिन झन्डै ७५ लाख ५५ हजार रुपैयाँ नोक्सान भएको छ...

महिना दिनपछि सेयरबजार खुल्दै

महिना दिनपछि सेयरबजार खुल्दै

काठमाडौं-महाभूकम्पसँगै एक महिनायता बन्द  सेयरबजार आइतबार खुल्दैछ । वैशाख १२ गते आएको भूकम्प र त्यसपछिका शक्तिशाली कम्पन प्रभावले सिडिएस एन्ड क्लियरिङ (सिडिएससी) लिमिटेड रहेको भवनमा क्षति पुगेपछि सेयरबजार बन्द थियो...

भूकम्पले सिन्धुपाल्चोकका ६ आयोजना क्षतिग्रस्त

भूकम्पले सिन्धुपाल्चोकका ६ आयोजना क्षतिग्रस्त

सिन्धुपाल्चोक- भूकम्पबाट सिन्धुपाल्चोकको जलविद्युत क्षेत्र नराम्ररी तहसनहस भएको छ । जिल्लाका साना–ठूला ६ आयोजना ठप्प छन् । दैनिक झन्डै ७० मेगावाट उत्पादन रोकिएको छ । यसबाट दैनिक १ करोड रुपैयाँ...

छुटपछि त्रिपालमा ‘ओभर इन्भ्वाइसिङ’

छुटपछि त्रिपालमा ‘ओभर इन्भ्वाइसिङ’

वीरगन्ज-सरकारले भन्सार महसुल लगायत अन्य कर छुट दिएको मौका छोपेर व्यापारीले त्रिपाल आयातमा अधिक मूल्यांकन (ओभर इन्भ्वाइसिङ) गर्न थालेका छन् । सामान्य अवस्थामा भन्सार महसुल छल्न न्यून मूल्यांकन गर्ने व्यापारीले...