19 Bhadra, 2072 |
Menu

अर्थ

republica-header

ist-cc

हरियो चियाको मूल्यमा ७० प्रतिशतसम्म गिरावट

  • २१ बैशाख, २०७०
  • भीम चापागाईं
  • DISQUS_COMMENTS
(0 votes)
हरियो चियाको मूल्यमा ७० प्रतिशतसम्म गिरावट
इलाम – चालु वर्षको सुरुमा हरियो चियापत्तिको मुल्य उच्च भए पनि अहिले एकैचोटी ७० प्रतिशतभन्दा बढीले गिरावट आएको छ।
गतवर्ष प्रतिकिलो ४६ रुपैयाँले हरियो चिया बिक्री गरेका किसानले यो वर्षको पहिलो सिजनमा ६८ रुपैयाँसम्ममा बेचेका। तर, पहिलो टिपाई (फस्टफ्लस) को अन्त्यसँगै मूल्य प्रतिकिलो २० रुपैयाँमा झरेको छ।
मूल्यमा एकाएक आएको ठूलो अन्तरले किसान चिन्तित भएका छन्। प्रतिस्पर्धात्मक अवस्थामा रहेका प्रशोधन कारखानाहरुले पहिलो टिपाइमा ह्वात्तै मूल्य बढाएर किसानलाई आफूतिर आकर्षित गरेका थिए।
श्रीअन्तुस्थित इलाम टि प्रोड्युसर्सले अहिले किसानलाई हरियो चियाको मूल्य प्रतिकिलो २० देखि २५ रुपैयाँसम्म दिएको छ। उसले केही समयअघि त्यही चियापत्तीको मूल्य प्रतिकिलो ६२ रुपैयाँसम्म दिएको थियो। श्रीअन्तुका किसान बैकुण्ठ घिमिरेले पहिले उच्च मूल्यसहित किसानलाई संगठित गरी सामुहिक रुपमा चिया खरिद गर्ने कारखानाले अहिले ह्वात्तै मूल्य घटाएको बताए।
‘वर्षेनी कारखानाले किसान आफूतिर आकर्षित गर्न सुरुमा राम्रो मूल्य दिन्छन् र पछि ज्यादै कम मूल्यमा मात्रै हरियो चिया खरिद गर्छन्।’ उनले भने। कारखानाले ए ग्रेड (दुई पात एक सुइरो) को हरियोपत्तीको २५ र बी ग्रेड (अति कम गुणस्तरको) को पत्तीको प्रतिकिलो २० रुपैयाँ दिइरहेको छ।
वर्षभरकै सबैभन्दा गुणस्तरीय मानिने पहिलो टिपाइको हरियो पत्तीको मूल्य सबैभन्दा उच्च (६८) दिएको फिक्कल मालुमस्थित हिमालय रेञ्ज चिया प्रशोधन कारखानाले पनि अहिले मूल्य घटाएको छ। कारखानाले अहिले चियाको मूल्य प्रतिकिलो २० देखि ३० रुपैयाँसम्म दिइरहेको छ।
लक्ष्मीपुरको मनोहर चिया कारखानले पनि किसानलाई फस्टफ्लसको चियामा प्रतिकिलो ५५ रुपैयाँ दिएको थियो। अहिले उसले मूल्य घटाएर प्रतिकिलो २०–२५ मै ल्याएको छ। सोयाङका चिया किसान प्रेम ढकालले लगातार हरियो चियाको मूल्य घटेपछि चिन्ता लागेको बताए। ‘कारखानाहरु मूल्य अझ घट्छ भन्छन्,' उनले नागरिकसँग भने 'हामीले यो मूल्यले चियामा गरेको लगानी उठाउन सक्दैनौ।’
नेपाल चिया विकास निगमअन्तर्गतका कारखानाहरुले पनि किसानलाई पहिलो टिपाइमा चियाको मूल्य ६० देखि ६२ रुपैयाँ प्रतिकिलोसम्म दिएका थिए।
पहिलो टिपाइको चियामा गुणस्तर राम्रो हुने भएकाले मूल्य उच्च दिएको भए पनि अहिलेको गुणस्तर त्यस्तो नभएकाले मूल्य घटाउनु परेको कारखानाहरुको दाबी छ। पहिलो टिपाइपछिको बाँझी पत्तीको गुणस्तर राम्रो नहुने भएकाले मूल्य घटाउन बाध्य भएको इलाम टि श्रीअन्तुका कर्मचारी ओम काफ्लेले बताए। उनले भने ‘पहिलो टिपाइबाट उत्पादित तयारी चियाको माग धेरै छ र मूल्य पनि राम्रो छ, त्यसपछिको उत्पादन पहिलोजस्तो गुणस्तरीय हुँदैन र मूल्य पनि कम हुन्छ।’ काफ्लेले यो वर्ष गत वर्षहरुको तुलनामा चियाको मूल्य तलसम्म नघट्ने बताए। विगतमा हरियो चियाको मूल्य प्रतिकिलो १२ रुपैयाँसम्म झरेको थियो। काफ्लेले यो वर्ष अहिलेकै हाराहारीको मूल्य वर्षभर स्थिर रहनसक्ने बताए।
कारखानाहरुले पछिल्लो समय किसानलहरुले रासायनिक मल र विषादी कम गर्दै गएकाले चियाको गुणस्तर पनि सुध्रँदै गएको बताएका छन्।
यसअघिसम्म  किसानलाई हरियो चियाको मूल्य प्रतिकिलो ६० रुपैयाँसम्म दिँदै आएका अर्गानिक चिया उत्पादक कारखानाहरुले भने यो वर्ष विगतको जस्तै मूल्य कायम राखेका छन्। अर्गानिक कारखानाहरुले भने वर्षभर एउटै मूल्य कायम राख्ने बताएका छन्। अर्गानिक अर्थाेडक्स चिया उत्पादक साँखेजुङ्गस्थित हिमालयन संाग्रिला टि प्रोड्युसर्सले गत वर्ष प्रतिकिलो ६० रुपैयाँ दिएको थियो। अर्गानिक नै उत्पादन गर्ने फिक्कलको गोर्खा टिले पनि ६० रुपैयाँकै हाराहारीको मूल्य दिएको थियो। तर, यो वर्ष भने यी ठूला दुई अर्गानिक उत्पादक कारखानाहरु हरियो चियाको मूल्य तोक्न विदेशी व्यापारीकै भर परिरहेका छन्।

प्रतिक्रिया

'आर्थिक वृद्धि ५.५ प्रतिशत'

'आर्थिक वृद्धि ५.५ प्रतिशत'

काठमाडौं- एसियाली विकास बैंक (एडिबी) ले चालु आर्थिक वर्ष २०७२/०७३ मा नेपाली अर्थतन्त्रको आकार साढे ५ प्रतिशतले बढ्ने प्रक्षेपण गरेको छ। यो सरकारको प्रक्षेपणभन्दा ०.५ प्रतिशत बिन्दुले कम हो।

जडीबुटी कम्पनीले जग्गा बेचेर ऋण तिर्‍यो

काठमाडौं- स्थापना भएको ३४ वर्षसम्म निरन्तर घाटामा सञ्चालन हुँदै आएको सरकारी स्वामित्वको जडीबुटी उत्पादन तथा प्रशोधन कम्पनी लिमिटेडले आफ्नो स्वामित्वको १३ रोपनी १४ आना जग्गा बिक्री गरेको छ।

रुस–पश्चिम तनावको असर नेपाली दूधमा

रुस–पश्चिम तनावको असर नेपाली दूधमा

काठमाडौं-पश्चिमा देश र रुसबीच पछिल्लो समय बढेको तनावको असर नेपाली दूध बजारमा पर्न थालेको छ। केही समययता महाशक्ति अमेरिका लगायत पश्चिमा देश र रुसबीच मनमुटाव बढेको छ। यही मौकामा रुसले...

एक दशकपछि निगमको बैंगलोर उडान सुरु

एक दशकपछि निगमको बैंगलोर उडान सुरु

काठमाडौं-राष्ट्रिय ध्वजावाहक नेपाल वायुसेवा निगमले एक दशपछि पुनः भारतीय सहर बैंगलोर उडान सुरु गरेको छ। पहिलो उडानबाट ९८ यात्रु गएका छन् भने फर्कंदा ४० मात्र थिए।

पर्यटन उकास्न नयाँ लोगो र नारा

पर्यटन उकास्न नयाँ लोगो र नारा

काठमाडौं-विनाशकारी भूकम्पपछि मुलुकको पर्यटन क्षेत्रलाई अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा तीव्र गतिले अगाडि बढाउन राष्ट्रिय पर्यटन प्रवर्द्धन समितिले नयाँ प्रवर्द्धनात्मक लोगो र नारा सार्वजनिक गरेको छ।

यात्रुबसमा 'हवाई जहाजसरह सुविधा'

यात्रुबसमा 'हवाई जहाजसरह सुविधा'

पोखरा- यातायात व्यवसायीले ठूलो लगानीमा सुविधासम्पन्न बस चलाउन थालेका छन्। पोखरा जगदम्बा ट्राभल्सले नेपालमा सञ्चालित यात्रुबाहक सवारीको तुलनामा निकै सुविधासम्पन्न बस भित्र्याएको दाबी गरेको छ।

हुन्डाइ क्रेटा सार्वजनिक हुँदै

हुन्डाइ क्रेटा सार्वजनिक हुँदै

काठमाडौं- हुन्डाइ कम्पनीले बहुप्रतिक्षित क्रेटा कार भदौको अन्यतिर नेपाली बजारमा सार्वजनिक गर्ने भएको छ। एसयुभी (स्पोर्टस् युटिलिटी भेहिकल) सेग्मेन्टको हुन्डाइ क्रेटा नेपाली बजारमा ल्याउने तयारी रहेको नेपालका लागि हुन्डाइको आधिकारिक...

प्रहरी स्कर्टिङमा एलपी ग्यास ढुवानी

प्रहरी स्कर्टिङमा एलपी ग्यास ढुवानी

कोहलपुर- सातादेखि बाँकेलगायत मध्य र सुदूरपश्चिमका पहाडी जिल्लामा देखिएको खाना पकाउने एलपी ग्यास अभाव कम गर्न प्रशासनले पहरा दिएर ढुवानी सुरु गरेको छ। ग्यास अभाव हुन नदिन प्रहरी स्कर्टिङमा वितरण...