10 Shrawn, 2071 |
Menu

अर्थ

हरियो चियाको मूल्यमा ७० प्रतिशतसम्म गिरावट

  • २१ बैशाख, २०७०
  • भीम चापागाईं
  • DISQUS_COMMENTS
(0 votes)
हरियो चियाको मूल्यमा ७० प्रतिशतसम्म गिरावट
इलाम – चालु वर्षको सुरुमा हरियो चियापत्तिको मुल्य उच्च भए पनि अहिले एकैचोटी ७० प्रतिशतभन्दा बढीले गिरावट आएको छ।
गतवर्ष प्रतिकिलो ४६ रुपैयाँले हरियो चिया बिक्री गरेका किसानले यो वर्षको पहिलो सिजनमा ६८ रुपैयाँसम्ममा बेचेका। तर, पहिलो टिपाई (फस्टफ्लस) को अन्त्यसँगै मूल्य प्रतिकिलो २० रुपैयाँमा झरेको छ।
मूल्यमा एकाएक आएको ठूलो अन्तरले किसान चिन्तित भएका छन्। प्रतिस्पर्धात्मक अवस्थामा रहेका प्रशोधन कारखानाहरुले पहिलो टिपाइमा ह्वात्तै मूल्य बढाएर किसानलाई आफूतिर आकर्षित गरेका थिए।
श्रीअन्तुस्थित इलाम टि प्रोड्युसर्सले अहिले किसानलाई हरियो चियाको मूल्य प्रतिकिलो २० देखि २५ रुपैयाँसम्म दिएको छ। उसले केही समयअघि त्यही चियापत्तीको मूल्य प्रतिकिलो ६२ रुपैयाँसम्म दिएको थियो। श्रीअन्तुका किसान बैकुण्ठ घिमिरेले पहिले उच्च मूल्यसहित किसानलाई संगठित गरी सामुहिक रुपमा चिया खरिद गर्ने कारखानाले अहिले ह्वात्तै मूल्य घटाएको बताए।
‘वर्षेनी कारखानाले किसान आफूतिर आकर्षित गर्न सुरुमा राम्रो मूल्य दिन्छन् र पछि ज्यादै कम मूल्यमा मात्रै हरियो चिया खरिद गर्छन्।’ उनले भने। कारखानाले ए ग्रेड (दुई पात एक सुइरो) को हरियोपत्तीको २५ र बी ग्रेड (अति कम गुणस्तरको) को पत्तीको प्रतिकिलो २० रुपैयाँ दिइरहेको छ।
वर्षभरकै सबैभन्दा गुणस्तरीय मानिने पहिलो टिपाइको हरियो पत्तीको मूल्य सबैभन्दा उच्च (६८) दिएको फिक्कल मालुमस्थित हिमालय रेञ्ज चिया प्रशोधन कारखानाले पनि अहिले मूल्य घटाएको छ। कारखानाले अहिले चियाको मूल्य प्रतिकिलो २० देखि ३० रुपैयाँसम्म दिइरहेको छ।
लक्ष्मीपुरको मनोहर चिया कारखानले पनि किसानलाई फस्टफ्लसको चियामा प्रतिकिलो ५५ रुपैयाँ दिएको थियो। अहिले उसले मूल्य घटाएर प्रतिकिलो २०–२५ मै ल्याएको छ। सोयाङका चिया किसान प्रेम ढकालले लगातार हरियो चियाको मूल्य घटेपछि चिन्ता लागेको बताए। ‘कारखानाहरु मूल्य अझ घट्छ भन्छन्,' उनले नागरिकसँग भने 'हामीले यो मूल्यले चियामा गरेको लगानी उठाउन सक्दैनौ।’
नेपाल चिया विकास निगमअन्तर्गतका कारखानाहरुले पनि किसानलाई पहिलो टिपाइमा चियाको मूल्य ६० देखि ६२ रुपैयाँ प्रतिकिलोसम्म दिएका थिए।
पहिलो टिपाइको चियामा गुणस्तर राम्रो हुने भएकाले मूल्य उच्च दिएको भए पनि अहिलेको गुणस्तर त्यस्तो नभएकाले मूल्य घटाउनु परेको कारखानाहरुको दाबी छ। पहिलो टिपाइपछिको बाँझी पत्तीको गुणस्तर राम्रो नहुने भएकाले मूल्य घटाउन बाध्य भएको इलाम टि श्रीअन्तुका कर्मचारी ओम काफ्लेले बताए। उनले भने ‘पहिलो टिपाइबाट उत्पादित तयारी चियाको माग धेरै छ र मूल्य पनि राम्रो छ, त्यसपछिको उत्पादन पहिलोजस्तो गुणस्तरीय हुँदैन र मूल्य पनि कम हुन्छ।’ काफ्लेले यो वर्ष गत वर्षहरुको तुलनामा चियाको मूल्य तलसम्म नघट्ने बताए। विगतमा हरियो चियाको मूल्य प्रतिकिलो १२ रुपैयाँसम्म झरेको थियो। काफ्लेले यो वर्ष अहिलेकै हाराहारीको मूल्य वर्षभर स्थिर रहनसक्ने बताए।
कारखानाहरुले पछिल्लो समय किसानलहरुले रासायनिक मल र विषादी कम गर्दै गएकाले चियाको गुणस्तर पनि सुध्रँदै गएको बताएका छन्।
यसअघिसम्म  किसानलाई हरियो चियाको मूल्य प्रतिकिलो ६० रुपैयाँसम्म दिँदै आएका अर्गानिक चिया उत्पादक कारखानाहरुले भने यो वर्ष विगतको जस्तै मूल्य कायम राखेका छन्। अर्गानिक कारखानाहरुले भने वर्षभर एउटै मूल्य कायम राख्ने बताएका छन्। अर्गानिक अर्थाेडक्स चिया उत्पादक साँखेजुङ्गस्थित हिमालयन संाग्रिला टि प्रोड्युसर्सले गत वर्ष प्रतिकिलो ६० रुपैयाँ दिएको थियो। अर्गानिक नै उत्पादन गर्ने फिक्कलको गोर्खा टिले पनि ६० रुपैयाँकै हाराहारीको मूल्य दिएको थियो। तर, यो वर्ष भने यी ठूला दुई अर्गानिक उत्पादक कारखानाहरु हरियो चियाको मूल्य तोक्न विदेशी व्यापारीकै भर परिरहेका छन्।
दोस्रो चिनियाँ जहाज अनिश्चित

दोस्रो चिनियाँ जहाज अनिश्चित

काठमाडौं-राष्ट्रिय ध्वजावाहक नेपाल वायुसेवा निगमले चीनबाट ल्याउन लागेको दोस्रो जहाज आउने मिति अनिश्चित भएको छ। चीनले यसअघि दिएको मितिअनुसार जहाज साउन ९ (शुक्रबार) काठमाडौं अवतरण गर्ने तालिका थियो।

राष्ट्र बैंकको सुझाव : किसानलाई ब्याजमा थप अनुदान देऊ

राष्ट्र बैंकको सुझाव : किसानलाई ब्याजमा थप अनुदान देऊ

काठमाडौं - नेपाल राष्ट्र बैंकले कृषि क्षेत्रमा भारतसँग प्रतिस्पर्धा गर्न सहुलियत ब्याजदरबाहेक पनि समयमै कर्जा तिर्ने किसानलाई ब्याजदरमा थप अनुदान दिन सुझाएको छ।

निगमकै पेट्रोलियममा पानी

निगमकै पेट्रोलियममा पानी

काठमाडौं-आयल निगमबाट खरिद गरेको 'गुणस्तरहीन' पेट्रोलियम पदार्थ प्रयोगले आफ्ना महँगा उपकरण बिग्रिएको भन्दै विद्युत प्राधिकरणले १८ करोड रुपैयाँ क्षतिपूर्ति माग गरेको छ।

अर्ब नाघ्यो सेयर कारोबार

अर्ब नाघ्यो सेयर कारोबार

काठमाडौं- विभिन्न कम्पनीको सेयर कारोबार हुने स्टक एक्स्चेन्जमा सोमबार साँझ सेयर दलालहरू प्रशन्न मुद्रामा लड्डु बाँड्दै थिए। उनीहरूको खुसीको कारण थियो– एक अर्ब रुपैयाँभन्दा बढीको सेयर कारोबार। नेपालमा सेयर कारोबार...

लाखको सामान नफेर्दा साढे ६ करोड गुम्यो

लाखको सामान नफेर्दा साढे ६ करोड गुम्यो

काठमाडौं- राष्ट्रिय ध्वजावाहक नेपाल वायुसेवा निगमले अन्तर्राष्ट्रिय उडान गरिरहेको एउटा ठूलो जहाजमा लाख रुपैयाँ पर्ने एउटा सामान नफेरेर करोडौं आम्दानी जानाजान गुमाइरहेको छ। निगम व्यवस्थापनले बोइङ ७५७ ९एन–एसिए जहाजको दायाँ...

घ्यूकुमारीले रुवायो किसान

घ्यूकुमारीले रुवायो किसान

चितवन-प्रशस्त आम्दानी हुने आसमा घ्यूकुमारी (एलोभेरा) खेती गरेका किसान अहिले लगानीसमेत डुब्दा रुन मात्रै सकेका छैनन्। यसको बिरुवा र पात सबै किन्ने भनेर भरतपुरमा केन्द्रीय कार्यालय रहेको पाम एग्रोटेक तथा...

बिजुली किन्न भारतका कडा सर्त

बिजुली किन्न भारतका कडा सर्त

काठमाडौं- नेपालले चार वर्षअघि पिटिए (विद्युत व्यापार सम्झौता) गर्न प्रस्ताव गरेको मस्यौदाको भारतले नयाँ सर्तसहित जवाफ पठाएको छ। उसका सर्त हुबहु मानेर सम्झौता गर्नै नसकिने विज्ञहरुको धारणा छ।

नयाँ मौद्रिक नीतिले बैंक पदाधिकारीलाई अंकुश

नयाँ मौद्रिक नीतिले बैंक पदाधिकारीलाई अंकुश

काठमाडौं- नेपाल राष्ट्र बैंकले बैंक तथा वित्तीय संस्थामा संस्थागत सुशासन बलियो बनाउन एउटै पदमा दुईपटकभन्दा बढी रहन नसक्ने व्यवस्था गरेको छ। केन्द्रीय बैंकले शुक्रबार मौद्रिक नीति सार्वजनिक गर्दै बैंक तथा...