Tuesday 15 Ashad, 2072 |
Menu

अर्थ

हरियो चियाको मूल्यमा ७० प्रतिशतसम्म गिरावट

  • २१ बैशाख, २०७०
  • भीम चापागाईं
  • DISQUS_COMMENTS
(0 votes)
हरियो चियाको मूल्यमा ७० प्रतिशतसम्म गिरावट
इलाम – चालु वर्षको सुरुमा हरियो चियापत्तिको मुल्य उच्च भए पनि अहिले एकैचोटी ७० प्रतिशतभन्दा बढीले गिरावट आएको छ।
गतवर्ष प्रतिकिलो ४६ रुपैयाँले हरियो चिया बिक्री गरेका किसानले यो वर्षको पहिलो सिजनमा ६८ रुपैयाँसम्ममा बेचेका। तर, पहिलो टिपाई (फस्टफ्लस) को अन्त्यसँगै मूल्य प्रतिकिलो २० रुपैयाँमा झरेको छ।
मूल्यमा एकाएक आएको ठूलो अन्तरले किसान चिन्तित भएका छन्। प्रतिस्पर्धात्मक अवस्थामा रहेका प्रशोधन कारखानाहरुले पहिलो टिपाइमा ह्वात्तै मूल्य बढाएर किसानलाई आफूतिर आकर्षित गरेका थिए।
श्रीअन्तुस्थित इलाम टि प्रोड्युसर्सले अहिले किसानलाई हरियो चियाको मूल्य प्रतिकिलो २० देखि २५ रुपैयाँसम्म दिएको छ। उसले केही समयअघि त्यही चियापत्तीको मूल्य प्रतिकिलो ६२ रुपैयाँसम्म दिएको थियो। श्रीअन्तुका किसान बैकुण्ठ घिमिरेले पहिले उच्च मूल्यसहित किसानलाई संगठित गरी सामुहिक रुपमा चिया खरिद गर्ने कारखानाले अहिले ह्वात्तै मूल्य घटाएको बताए।
‘वर्षेनी कारखानाले किसान आफूतिर आकर्षित गर्न सुरुमा राम्रो मूल्य दिन्छन् र पछि ज्यादै कम मूल्यमा मात्रै हरियो चिया खरिद गर्छन्।’ उनले भने। कारखानाले ए ग्रेड (दुई पात एक सुइरो) को हरियोपत्तीको २५ र बी ग्रेड (अति कम गुणस्तरको) को पत्तीको प्रतिकिलो २० रुपैयाँ दिइरहेको छ।
वर्षभरकै सबैभन्दा गुणस्तरीय मानिने पहिलो टिपाइको हरियो पत्तीको मूल्य सबैभन्दा उच्च (६८) दिएको फिक्कल मालुमस्थित हिमालय रेञ्ज चिया प्रशोधन कारखानाले पनि अहिले मूल्य घटाएको छ। कारखानाले अहिले चियाको मूल्य प्रतिकिलो २० देखि ३० रुपैयाँसम्म दिइरहेको छ।
लक्ष्मीपुरको मनोहर चिया कारखानले पनि किसानलाई फस्टफ्लसको चियामा प्रतिकिलो ५५ रुपैयाँ दिएको थियो। अहिले उसले मूल्य घटाएर प्रतिकिलो २०–२५ मै ल्याएको छ। सोयाङका चिया किसान प्रेम ढकालले लगातार हरियो चियाको मूल्य घटेपछि चिन्ता लागेको बताए। ‘कारखानाहरु मूल्य अझ घट्छ भन्छन्,' उनले नागरिकसँग भने 'हामीले यो मूल्यले चियामा गरेको लगानी उठाउन सक्दैनौ।’
नेपाल चिया विकास निगमअन्तर्गतका कारखानाहरुले पनि किसानलाई पहिलो टिपाइमा चियाको मूल्य ६० देखि ६२ रुपैयाँ प्रतिकिलोसम्म दिएका थिए।
पहिलो टिपाइको चियामा गुणस्तर राम्रो हुने भएकाले मूल्य उच्च दिएको भए पनि अहिलेको गुणस्तर त्यस्तो नभएकाले मूल्य घटाउनु परेको कारखानाहरुको दाबी छ। पहिलो टिपाइपछिको बाँझी पत्तीको गुणस्तर राम्रो नहुने भएकाले मूल्य घटाउन बाध्य भएको इलाम टि श्रीअन्तुका कर्मचारी ओम काफ्लेले बताए। उनले भने ‘पहिलो टिपाइबाट उत्पादित तयारी चियाको माग धेरै छ र मूल्य पनि राम्रो छ, त्यसपछिको उत्पादन पहिलोजस्तो गुणस्तरीय हुँदैन र मूल्य पनि कम हुन्छ।’ काफ्लेले यो वर्ष गत वर्षहरुको तुलनामा चियाको मूल्य तलसम्म नघट्ने बताए। विगतमा हरियो चियाको मूल्य प्रतिकिलो १२ रुपैयाँसम्म झरेको थियो। काफ्लेले यो वर्ष अहिलेकै हाराहारीको मूल्य वर्षभर स्थिर रहनसक्ने बताए।
कारखानाहरुले पछिल्लो समय किसानलहरुले रासायनिक मल र विषादी कम गर्दै गएकाले चियाको गुणस्तर पनि सुध्रँदै गएको बताएका छन्।
यसअघिसम्म  किसानलाई हरियो चियाको मूल्य प्रतिकिलो ६० रुपैयाँसम्म दिँदै आएका अर्गानिक चिया उत्पादक कारखानाहरुले भने यो वर्ष विगतको जस्तै मूल्य कायम राखेका छन्। अर्गानिक कारखानाहरुले भने वर्षभर एउटै मूल्य कायम राख्ने बताएका छन्। अर्गानिक अर्थाेडक्स चिया उत्पादक साँखेजुङ्गस्थित हिमालयन संाग्रिला टि प्रोड्युसर्सले गत वर्ष प्रतिकिलो ६० रुपैयाँ दिएको थियो। अर्गानिक नै उत्पादन गर्ने फिक्कलको गोर्खा टिले पनि ६० रुपैयाँकै हाराहारीको मूल्य दिएको थियो। तर, यो वर्ष भने यी ठूला दुई अर्गानिक उत्पादक कारखानाहरु हरियो चियाको मूल्य तोक्न विदेशी व्यापारीकै भर परिरहेका छन्।
एसियाली पूर्वाधार बैंकमा नेपालको ८ अर्ब

एसियाली पूर्वाधार बैंकमा नेपालको ८ अर्ब

हङकङ-भूकम्पपछि पुनर्निर्माणमा लगानीको नयाँ स्रोत हुने ठानिएको एसियाली पूर्वाधार लगानी बैंकको सम्झौता पत्रमा नेपालले हस्ताक्षर गरेको छ। सोमबार बिहान बेइजिङस्थित ग्रेट हल अप पिपलमा आयोजित समारोहमा अर्थमन्त्री रामशरण महतले नेपाल...

अग्निका जहाज लिलामीमा शून्य प्रस्ताव

अग्निका जहाज लिलामीमा शून्य प्रस्ताव

काठमाडौं- तीनवटा बैंक तथा वित्तीय संस्थाले आफ्नो ऋण उठाउन अग्नि एयरका पाँच थान जहाज लिलाम गर्न गरेको प्रयास असफल भएको छ। तोकिएको मितिभित्र गोप्य शिलबन्दी बोलपत्र प्रक्रियामार्फत जहाज लिलाम गर्ने...

५७ अर्ब डलरमा ४२१ थान जहाज अर्डर

५७ अर्ब डलरमा ४२१ थान जहाज अर्डर

पेरिस-युरोपेली जहाज निर्माता कम्पनी एयरबसले एकैपटक ५७ अर्ब अमेरिकी डलर (५७ खर्ब रुपैयाँ) बराबरको जहाज खरिद अर्डर प्राप्त गरेको छ। यति परिमाणको रकमबाट एयरबसले ४ सय २१ थान जहाज निर्माण...

भृकुटीमण्डपमा आँप मेला सुरु

भृकुटीमण्डपमा आँप मेला सुरु

काठमाडौं– राजधानीको भृकुटीमण्डपमा शुक्रबारदेखि आँप मेला सुरु भएको छ। नेपाल फलफूल थोक व्यवसायी संघ र फलफूल विकास निर्देशनालयको संयुक्त आयोजनामा सुरु भएको मेला दुई दिन चल्नेछ। मेलामा स्वदेशी आँपको प्रदर्शनी तथा...

अब पालो व्यवस्थित पुनर्निर्माणको

अब पालो व्यवस्थित पुनर्निर्माणको

काठमाडौं- भूकम्पबाट थिलोथिलो भएको मुलुकलाई फेरी उस्तै अवस्थामा फर्काउन सरकारलाई प्रमुख रुपमा दुई कुराको आवश्यक थियो- आवश्यक बजेट र काम गर्न सक्ने क्षमता। 'नेपालको पुनर्निर्माणका लागि अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन' सोचेभन्दा भव्य...

भारतद्वारा एक खर्ब सहयोगको घोषणा

भारतद्वारा एक खर्ब सहयोगको घोषणा

काठमाडौं- भारतीय विदेशमन्त्री सुस्मा स्वराजाले एक खर्ब नेपाली रुपैयाँ अनुदानको घोषणा गरेकी छन्। सोल्टी होटलमा आयोजित दाता सम्मेलनमा सम्बोधन गर्दै सुस्माले एक बिलियन अमेरिकी डलर अनुदानको घोषणा गरेकी हुन।

दाता सम्मेलनमा क्षेत्रगत सहयोग मागिने

दाता सम्मेलनमा क्षेत्रगत सहयोग मागिने

काठमाडौं-सरकारले पुनर्निर्माण तथा नवनिर्माणमा आर्थिक सहयोग जुटाउने लक्ष्यले गर्न लागेको अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलनमा आयोजना तथा क्षेत्रगतरुपमा सहयोग माग्ने तयारी गरेको छ। दाता राष्ट्र तथा निकायले दिने रकम पारदर्शी र परिणाममुखी हुने...

तरलता व्यवस्थापन गर्न स्पष्ट योजना ल्याउनुपर्छ

तरलता व्यवस्थापन गर्न स्पष्ट योजना ल्याउनुपर्छ

गत वैशाख १२ गतेको भूकम्प र त्यसपछिका शाक्तिशाली अनुकम्पनले बैंकिङ क्षेत्रमा पनि ठूलो नोक्सानी पुर्यातएको छ। भूकम्पले हाउजिङ, पर्यटनलगायत क्षेत्रमा पुर्यारएको असरले गर्दा त्यस क्षेत्रमा प्रवाह गरेको ऋण लगानी उठ्न...