Wednesday 13 Shrawn, 2072 |
Menu

ist-cc

लाखौं राहदानी एकैपटक अवैध हुने

  • मङ्गलबार १८ असार, २०७०
  • सुरेन्द्र पौडेल
  • DISQUS_COMMENTS
(0 votes)
लाखौं राहदानी एकैपटक अवैध हुने
काठमाडौ - पर्याप्त राहदानी जारी गर्न नसक्ने परराष्ट्र मन्त्रालयको अवस्थाका कारण डेढ वर्षभित्र एकैपटक लाखौं नेपालीको राहदानी अवैध हुने भएको छ। विदेशमा रहेका नेपालीहरू राहदानीकै कारण अवैध हुनेछन् भने नेपालीहरू विदेश जान नपाउने स्थिति आउनेछ। अन्तर्राष्ट्रिय नागरिक उड्डयन संगठन (आइकाओ) को प्रावधान अनुसार २०१५ नोभेम्बर २४ पछि पुरानो हस्तलिखित राहदानी संसारभर अवैध हुनेछ। त्यसबेलासम्म विदेशमा बस्ने नेपालीले हस्तलिखित राहदानी फेर्न सकेनन् भने उनीहरूसँग स्वदेश फर्कनु वा विदेशमै अवैध बसोबास गर्नुको विकल्प हुँदैन। देशभित्र पनि राहदानी लिन महिनौं कुर्नुपर्ने हुनेछ।
अहिले राहदानी विभागले मुस्किलले प्रतिमहिना करिब ५२ हजार राहदानी वितरण गर्दै आएको छ। एमआरपी जारी भएयता अढाइ वर्षमा विभागले करिब १० लाख राहदानी मात्रै जारी गर्न सकेको छ। तर २०१५ मे महिनामा दैनिक मागसहित त्यसबेला काम नलाग्ने हुने थप करिब २५ लाख हस्तलिखित राहदानीलाई एमआरपीमा बदल्नुपर्ने हुन्छ। 
६ महिना समय बाँकी छँदै नयाँ भिसा लिनुपर्ने भएकाले मे देखिनै त्यस्ता राहदानी म्याद सकिए बराबर हुनेछन्। थप राहदानीको तयारी गर्न नै करिब ६ महिना लाग्ने भएकाले सरकारले अहिल्यै काम थाले पनि त्यसपछिको १७ महिनामा राहदानी विभागले कम्तिमा ३२ लाख राहदानी वितरण गर्नुपर्नेछ। अहिले औसत ३३ हजार ३ सय राहदानी बाँड्दै आएको विभागले मासिक एक लाख ७६ हजार राहदानी वितरण गर्नुपर्ने अवस्था छ।
विभागमा रहेको जनशक्तिले पूर्ण क्षमतामा काम गरे १७ महिनामा बढीमा १५ लाख ३० हजार राहदानी जारी गर्न सक्नेछ। राहदानी विभाग यसबारे जानकार छ। अहिलेको तयारीले कुनै पनि हालतमा महिनाको करिब २ लाख राहदानी बनाउन नसक्ने स्वीकार गर्छन् विभागका महानिर्देशक रमेश खनाल। 
'एकैपटक माग भए अहिलेकै अवस्थामा जारी गर्न सम्भव छैन,' खनालले भने, 'छिट्टै ठूलो तयारी गरी कार्यान्वयनमा नल्याए राहदानी वितरणमा भयावह स्थिति आउँछ।' 
वैदेशिक रोजगारमा गएका अधिकांशलाई उनीहरूको हस्तलिखित राहदानी सन् २०१५ नोभेम्बर २४ बाट काम नलाग्ने हुन्छ भन्ने पत्तो छैन। सरकारले हस्तलिखित राहदानी विस्थापित गर्न कुनै प्रयास नगरेकाले उनीहरूसम्म यो सूचना नपुगेको हो। 'नेपालभित्र त राहदानी वितरण गर्न सकिएला तर विदेशमा भएकालाई दिन गाह्रो छ,' महानिर्देशक खनालले भने, 'विदेशमा रहेकालाई आइकाओको नियमबारे केही थाहा छैन। विशेष अभियान चलाएर हस्तलिखित राहदानी विस्थापित नगरे धेरै नेपाली अवैध बन्नेछन्।' 
हाल विभागमा एक सहसचिव, तीन उपसचिव, १६ अधिकृत, २० नासु, २८ कम्प्युटर अपरेटर, ५ कार्यालय सहयोगी, ४ सवारी चालक र ८ सुरक्षा सहयोगीको दरबन्दी छ। यो जनशक्तिले बढीमा दैनिक तीन हजारभन्दा बढी राहदानी जारी गर्न नसक्ने विभाग जनाउँछ। जबकि नयाँ राहदानीको माग धान्ने र हस्तलिखित राहदानी विस्थापित गर्ने हो भने दैनिक कम्तीमा ६ हजार जारी गर्नुपर्ने हुन्छ। 
फ्रान्सेली कम्पनी ओबर्थरसँगको सम्झौता अनुसार दैनिक चार हजार राहदानी जारी गर्नुपर्थ्यो। उक्त कम्पनीसँग सन् २०१५ नोभेम्बर २४ सम्ममा ४० लाख एमआरपी छपाई सक्नुपर्नेछ। साढे दुई वर्षको अवधिमा विभागले १० लाख एमआरपी जारी गरिसकेको छ। अब विभागसँग मात्र ३० लाख खाली एमआरपी छन्। सम्झौता गरेको मितिसम्म बाँकी ३० लाख एमआरपी जारी नगरे छपाईका लागि नयाँ टेन्डर प्रक्रिया थाल्नु पर्ने हुन्छ।
सम्भावित संकटलाई बेलैमा सम्बोधन गर्न विभागले एउटा प्रस्ताव परराष्ट्रमार्फत अर्थ मन्त्रालयमा पठाएको थियो। प्रस्ताव पठाएको एक वर्ष बित्न लाग्यो, सुनुवाइ कतैबाट भएको छैन। 
विभागले छिटोछरितो राहदानी वितरण गर्न देशभित्र ३५ ठाउँमा र विदेशमा रहेका नेपाली नियोगमा 'लाइभ इनरोलमेन्ट सेन्टर' राख्ने योजना प्रस्ताव गरेको थियो। यसका लागि अर्थ मन्त्रालयसँग एक अर्ब रुपैयाँ माग गरिएको थियो। सेन्टर सञ्चालनमा आए सेवाप्रदायकले यस्ता सेन्टरबाट प्रत्यक्ष अनलाइन फारम भर्न सक्ने थिए। 
'अब विदेशमा जहाँ–जहाँ नेपालीको ठूलो संख्या छ, त्यहाँ–त्यहाँ निश्चित समयका लागि विशेष टोली खटाई हस्तलिखित राहदानी विस्तापित गर्नुको विकल्प छैन,' महानिर्देशक खनालले भने, 'खाडी राष्ट्र, युरोप, अमेरिका, मलेसियालगायत ठाउँमा यस्तो विशेष अभियान चलाउनु पर्छ। अन्यथा संकट टार्न सकिँदैन।'

प्रतिक्रिया

हिमशृंखलाले लोभिएथे कलाम

हिमशृंखलाले लोभिएथे कलाम

बनेपा- 'चौधौं दीक्षान्त समारोह सम्बोधनपछि उहाँ (एपिजे अब्दुल कलाम) लाई लन्चका लागि चौकोटस्थित काठमाडौं विश्वविद्यालय (केयु) को मेडिकल साइन्सेज भिलेजमा लगेका थियौं। खाना खाँदै उत्तरतर्फका हिमशृंखला हेर्दै मन्त्रमुग्ध हुनुभएको थियो,'...

शान्ति फर्कियो मधेसी गाउँमा

शान्ति फर्कियो मधेसी गाउँमा

सिरहा- दुई वर्षअघिसम्म सुरक्षा दृष्टिले अति संवेदनशील थियो–सिरहाको अयोध्यानगर गाउँ। पूर्व–पश्चिम राजमार्गसँगै जोडिएको यो गाउँको कसरा टोलका बासिन्दा सम्साँझै ढोका बन्द गरेर बस्थे। गाउँमा अपरिचित समूह देख्दा सबै त्रस्त हुन्थे।...

मानव तस्करको नयाँ रुट : देखाउने कुर्दिस्तान, जाने दुबई

मानव तस्करको नयाँ रुट : देखाउने कुर्दिस्तान, जाने दुबई

काठमाडौं- भारतको दिल्लीस्थित इन्दिरा गान्धी विमानस्थलको ट्रान्जिट क्षेत्रमा शंकास्पद गतिविधि देखिएपछि ७ नेपाली युवतीलाई प्रहरीले नियन्त्रणमा लियो। विमानस्थलको क्लोज सर्किट टेलिभिजनबाट अनुगमन गरिरहेका भारतीय सुरक्षा अधिकारीले उनीहरूलाई सोधपुछ गरे।

'घामले पोल्छ, झरीले पिरल्छ'

'घामले पोल्छ, झरीले पिरल्छ'

काठमाडौं- सिन्धुपाल्चोक, लिस्तीका ८५ वर्षीय फुर्पा शेर्पा वैशाख १२ को भूकम्पमा ठूलै भाग्यले बाँचे।त्यसयता राजधानीको थलीमा परिवारसहित प्लास्टिकको टनेलमुनि रात गुजारिरहेका उनलाई शिविरमै मरिएला भन्ने त्रासले अझै छाडेको छैन। प्लास्टिकको...

सहर बनाउने रहर

सहर बनाउने रहर

'फराकिलो बाटो, जताततै बिजुली, पार्क, पानी, सार्वजनिक शौचालय, सुबिस्ताजनक सार्वजनिक यातायात नभएको ठाउँ कसरी सहर हुन्छ? काठमाडौं त एउटा ठूलो गाउँ हो,' काठमाडौं घुम्न आएका एक विदेशी साथीले प्रश्नले भूगर्भविद...

'श्रीमानले श्रीमती ल्याए, श्रीमतीले पनि अर्को श्रीमान ल्याउने व्यवस्था होस्'

'श्रीमानले श्रीमती ल्याए, श्रीमतीले पनि अर्को श्रीमान ल्याउने व्यवस्था होस्'

काठमाडौं- 'पुरुषले घरमा श्रीमती हुँदाहुँदै अर्की श्रीमती ल्याउँछन् भने श्रीमतीले पनि त्यही घरमा अर्को श्रीमान् ल्याएर दुवैलाई सँगै राख्न पाउने व्यवस्था नयाँ संविधानमा गरियोस्,' काभ्रेमा सुझाव संकलन गर्न पुगेको टोलीलाई...

हिमानीको मुस्कानले छेक्यो पत्रकारका प्रश्न (भिडियो-फोटो)

हिमानीको मुस्कानले छेक्यो पत्रकारका प्रश्न (भिडियो-फोटो)

काठमाडौं— पूर्व युवराज्ञी हिमानी शाह बिहीबार आफैँले रचेको फन्दामा परिन्। भूकम्पपछि उनको संस्थाले गरेका कामको जानकारी दिन पत्रकार सम्मेलन डाकेकी थिइन्।

'सहारा दिएर दुई वर्षसम्म बलात्कार'

'सहारा दिएर दुई वर्षसम्म बलात्कार'

काठमाडौं- दुई वर्षदेखि नाताले काका पर्ने तनहुँ, दमौलीका ४२ वर्षीय डम्बरबहादुर अधिकारीबाट बलात्कृत हुँदै आएकी चितवनकी १८ वर्षीया सबिना गौतम (परिवर्तित) ले ठूलो आँट गरेर ललितपुर प्रहरीमा उजुरी दिइन्।