Tuesday 22 Ashad, 2072 |
Menu

ist-cc

लाखौं राहदानी एकैपटक अवैध हुने

  • मङ्गलबार १८ असार, २०७०
  • सुरेन्द्र पौडेल
  • DISQUS_COMMENTS
(0 votes)
लाखौं राहदानी एकैपटक अवैध हुने
काठमाडौ - पर्याप्त राहदानी जारी गर्न नसक्ने परराष्ट्र मन्त्रालयको अवस्थाका कारण डेढ वर्षभित्र एकैपटक लाखौं नेपालीको राहदानी अवैध हुने भएको छ। विदेशमा रहेका नेपालीहरू राहदानीकै कारण अवैध हुनेछन् भने नेपालीहरू विदेश जान नपाउने स्थिति आउनेछ। अन्तर्राष्ट्रिय नागरिक उड्डयन संगठन (आइकाओ) को प्रावधान अनुसार २०१५ नोभेम्बर २४ पछि पुरानो हस्तलिखित राहदानी संसारभर अवैध हुनेछ। त्यसबेलासम्म विदेशमा बस्ने नेपालीले हस्तलिखित राहदानी फेर्न सकेनन् भने उनीहरूसँग स्वदेश फर्कनु वा विदेशमै अवैध बसोबास गर्नुको विकल्प हुँदैन। देशभित्र पनि राहदानी लिन महिनौं कुर्नुपर्ने हुनेछ।
अहिले राहदानी विभागले मुस्किलले प्रतिमहिना करिब ५२ हजार राहदानी वितरण गर्दै आएको छ। एमआरपी जारी भएयता अढाइ वर्षमा विभागले करिब १० लाख राहदानी मात्रै जारी गर्न सकेको छ। तर २०१५ मे महिनामा दैनिक मागसहित त्यसबेला काम नलाग्ने हुने थप करिब २५ लाख हस्तलिखित राहदानीलाई एमआरपीमा बदल्नुपर्ने हुन्छ। 
६ महिना समय बाँकी छँदै नयाँ भिसा लिनुपर्ने भएकाले मे देखिनै त्यस्ता राहदानी म्याद सकिए बराबर हुनेछन्। थप राहदानीको तयारी गर्न नै करिब ६ महिना लाग्ने भएकाले सरकारले अहिल्यै काम थाले पनि त्यसपछिको १७ महिनामा राहदानी विभागले कम्तिमा ३२ लाख राहदानी वितरण गर्नुपर्नेछ। अहिले औसत ३३ हजार ३ सय राहदानी बाँड्दै आएको विभागले मासिक एक लाख ७६ हजार राहदानी वितरण गर्नुपर्ने अवस्था छ।
विभागमा रहेको जनशक्तिले पूर्ण क्षमतामा काम गरे १७ महिनामा बढीमा १५ लाख ३० हजार राहदानी जारी गर्न सक्नेछ। राहदानी विभाग यसबारे जानकार छ। अहिलेको तयारीले कुनै पनि हालतमा महिनाको करिब २ लाख राहदानी बनाउन नसक्ने स्वीकार गर्छन् विभागका महानिर्देशक रमेश खनाल। 
'एकैपटक माग भए अहिलेकै अवस्थामा जारी गर्न सम्भव छैन,' खनालले भने, 'छिट्टै ठूलो तयारी गरी कार्यान्वयनमा नल्याए राहदानी वितरणमा भयावह स्थिति आउँछ।' 
वैदेशिक रोजगारमा गएका अधिकांशलाई उनीहरूको हस्तलिखित राहदानी सन् २०१५ नोभेम्बर २४ बाट काम नलाग्ने हुन्छ भन्ने पत्तो छैन। सरकारले हस्तलिखित राहदानी विस्थापित गर्न कुनै प्रयास नगरेकाले उनीहरूसम्म यो सूचना नपुगेको हो। 'नेपालभित्र त राहदानी वितरण गर्न सकिएला तर विदेशमा भएकालाई दिन गाह्रो छ,' महानिर्देशक खनालले भने, 'विदेशमा रहेकालाई आइकाओको नियमबारे केही थाहा छैन। विशेष अभियान चलाएर हस्तलिखित राहदानी विस्थापित नगरे धेरै नेपाली अवैध बन्नेछन्।' 
हाल विभागमा एक सहसचिव, तीन उपसचिव, १६ अधिकृत, २० नासु, २८ कम्प्युटर अपरेटर, ५ कार्यालय सहयोगी, ४ सवारी चालक र ८ सुरक्षा सहयोगीको दरबन्दी छ। यो जनशक्तिले बढीमा दैनिक तीन हजारभन्दा बढी राहदानी जारी गर्न नसक्ने विभाग जनाउँछ। जबकि नयाँ राहदानीको माग धान्ने र हस्तलिखित राहदानी विस्थापित गर्ने हो भने दैनिक कम्तीमा ६ हजार जारी गर्नुपर्ने हुन्छ। 
फ्रान्सेली कम्पनी ओबर्थरसँगको सम्झौता अनुसार दैनिक चार हजार राहदानी जारी गर्नुपर्थ्यो। उक्त कम्पनीसँग सन् २०१५ नोभेम्बर २४ सम्ममा ४० लाख एमआरपी छपाई सक्नुपर्नेछ। साढे दुई वर्षको अवधिमा विभागले १० लाख एमआरपी जारी गरिसकेको छ। अब विभागसँग मात्र ३० लाख खाली एमआरपी छन्। सम्झौता गरेको मितिसम्म बाँकी ३० लाख एमआरपी जारी नगरे छपाईका लागि नयाँ टेन्डर प्रक्रिया थाल्नु पर्ने हुन्छ।
सम्भावित संकटलाई बेलैमा सम्बोधन गर्न विभागले एउटा प्रस्ताव परराष्ट्रमार्फत अर्थ मन्त्रालयमा पठाएको थियो। प्रस्ताव पठाएको एक वर्ष बित्न लाग्यो, सुनुवाइ कतैबाट भएको छैन। 
विभागले छिटोछरितो राहदानी वितरण गर्न देशभित्र ३५ ठाउँमा र विदेशमा रहेका नेपाली नियोगमा 'लाइभ इनरोलमेन्ट सेन्टर' राख्ने योजना प्रस्ताव गरेको थियो। यसका लागि अर्थ मन्त्रालयसँग एक अर्ब रुपैयाँ माग गरिएको थियो। सेन्टर सञ्चालनमा आए सेवाप्रदायकले यस्ता सेन्टरबाट प्रत्यक्ष अनलाइन फारम भर्न सक्ने थिए। 
'अब विदेशमा जहाँ–जहाँ नेपालीको ठूलो संख्या छ, त्यहाँ–त्यहाँ निश्चित समयका लागि विशेष टोली खटाई हस्तलिखित राहदानी विस्तापित गर्नुको विकल्प छैन,' महानिर्देशक खनालले भने, 'खाडी राष्ट्र, युरोप, अमेरिका, मलेसियालगायत ठाउँमा यस्तो विशेष अभियान चलाउनु पर्छ। अन्यथा संकट टार्न सकिँदैन।'
राहतका खाद्य सामग्री खाल्डोमा

राहतका खाद्य सामग्री खाल्डोमा

काठमाडौं- समयमै वितरण गर्न नसक्दा र उच्च प्रविधियुक्त भण्डारगृह नहुँदा भूकम्प पीडितका लागि आएको ठूलो परिमाणको खाद्यसामग्री खाल्डोमा फ्याँक्नुपरेको छ। युनाइटेड अरब इमिरेट्स (युएई), भारतलगायत देशले पठाएको खाने तेल, आलु,...

समय छोट्ट्याउने सुन्दर बाटो

समय छोट्ट्याउने सुन्दर बाटो

बनेपा-अघिल्लो फागुनमा सिन्धुलीमाडीसम्म पुगेर फर्केका काभ्रे, चौकोटका ७३ वर्षीय अम्बिकानाथ उपाध्यायलाई पत्यारै लागेन, झिसमिसेमा निक्लेको मान्छे सिन्धुली घुमेर फेरि राति नै घर पुग्न सकिएला भनेर। तर, त्यही सम्भव भयो।

गरे के सकिँदैन?

गरे के सकिँदैन?

काठमाडौं– भक्तपुरस्थित बागेश्वरी उच्च माविका विज्ञान शिक्षक उकेश सुवाल त्यतिबेला दंग परे, जब छोरी आयुशाले विज्ञानमै ९६ प्रतिशत अंक ल्याइन्। समग्रमा ९२.३८ प्रतिशत अंक ल्याएकी सोही विद्यालयकी छात्रा आयुशाको सफलतामा...

विदेशिने विद्यार्थी नाटकीय रुपमा बढे

विदेशिने विद्यार्थी नाटकीय रुपमा बढे

काठमाडौं—विभिन्न विषयमा उच्च शिक्षा लिन बिदेसिने विद्यार्थीको संख्या यस वर्ष ह्वात्तै बढ्ने देखिएको छ। विदेश जानुअघि शिक्षा मन्त्रालयबाट 'नो अब्जेक्सन लेटर' निकाल्ने विद्यार्थीको संख्याले बनाएको कीर्तिमानले यस्तो देखाएको हो।

'पढाइबिनै कस्तो डाक्टर भइएला?'

'पढाइबिनै कस्तो डाक्टर भइएला?'

काठमाडौं- सिरहाका शम्भु खड्गासँग सात वर्ष अघिसम्म केवल डाक्टर बन्ने सपना र पढ्न सक्ने आँट मात्रै थियो। आधा करोड खर्च लाग्ने एमबिबिएस पढाइ उनको परिवारका लागि सोचभन्दा बाहिरको विषय थियो।

४३ लाख किचन सामग्री खोइ?

४३ लाख किचन सामग्री खोइ?

काठमाडौं-नेपालका प्रत्येक भूकम्पपीडित परिवारलाई पुग्नेगरी विभिन्न विदेशी संघ–संस्थाले पठाएका किचन सामग्री कहाँ पुगे भन्नेमा सरकार बेखबर छ। पूर्ण भन्सार छुटमा नेपाल भित्र्याइएका करोडौं मूल्य बराबरका ती सामग्री अधिकांश भूकम्प पीडितसम्म...

कोकिन ट्रान्जिट बन्दै काठमाडौं

कोकिन ट्रान्जिट बन्दै काठमाडौं

काठमाडौं- मलेसियाली स्टाफ नर्स मारिना बिन्ती जमालुद्दिन काठमाडौं, सुन्धारास्थित केन्द्रीय कारागारको महिला बन्दीगृहमा छिन्। ३६ वर्षीया मारिना २०७१ चैत २० मा कतार एयरबाट दोहा हुँदै नेपाल आएकी थिइन्। यहाँ दुई...

संविधानमा फेरि 'सानातिना' उल्झन

संविधानमा फेरि 'सानातिना' उल्झन

काठमाडौं- संविधानसभाअन्तर्गत मस्यौदा लेखन समितिले नयाँ संविधानको पहिलो मस्यौदा पारित गरेको १२ घन्टा नबित्दै प्रमुख राजनीतिक दलहरूबीच अन्तर्वस्तुमा पुनः विवाद देखिएको छ।