4 Ashwin, 2071 |
Menu

लाखौं राहदानी एकैपटक अवैध हुने

  • मङ्गलबार १८ असार, २०७०
  • सुरेन्द्र पौडेल
  • DISQUS_COMMENTS
(0 votes)
लाखौं राहदानी एकैपटक अवैध हुने
काठमाडौ - पर्याप्त राहदानी जारी गर्न नसक्ने परराष्ट्र मन्त्रालयको अवस्थाका कारण डेढ वर्षभित्र एकैपटक लाखौं नेपालीको राहदानी अवैध हुने भएको छ। विदेशमा रहेका नेपालीहरू राहदानीकै कारण अवैध हुनेछन् भने नेपालीहरू विदेश जान नपाउने स्थिति आउनेछ। अन्तर्राष्ट्रिय नागरिक उड्डयन संगठन (आइकाओ) को प्रावधान अनुसार २०१५ नोभेम्बर २४ पछि पुरानो हस्तलिखित राहदानी संसारभर अवैध हुनेछ। त्यसबेलासम्म विदेशमा बस्ने नेपालीले हस्तलिखित राहदानी फेर्न सकेनन् भने उनीहरूसँग स्वदेश फर्कनु वा विदेशमै अवैध बसोबास गर्नुको विकल्प हुँदैन। देशभित्र पनि राहदानी लिन महिनौं कुर्नुपर्ने हुनेछ।
अहिले राहदानी विभागले मुस्किलले प्रतिमहिना करिब ५२ हजार राहदानी वितरण गर्दै आएको छ। एमआरपी जारी भएयता अढाइ वर्षमा विभागले करिब १० लाख राहदानी मात्रै जारी गर्न सकेको छ। तर २०१५ मे महिनामा दैनिक मागसहित त्यसबेला काम नलाग्ने हुने थप करिब २५ लाख हस्तलिखित राहदानीलाई एमआरपीमा बदल्नुपर्ने हुन्छ। 
६ महिना समय बाँकी छँदै नयाँ भिसा लिनुपर्ने भएकाले मे देखिनै त्यस्ता राहदानी म्याद सकिए बराबर हुनेछन्। थप राहदानीको तयारी गर्न नै करिब ६ महिना लाग्ने भएकाले सरकारले अहिल्यै काम थाले पनि त्यसपछिको १७ महिनामा राहदानी विभागले कम्तिमा ३२ लाख राहदानी वितरण गर्नुपर्नेछ। अहिले औसत ३३ हजार ३ सय राहदानी बाँड्दै आएको विभागले मासिक एक लाख ७६ हजार राहदानी वितरण गर्नुपर्ने अवस्था छ।
विभागमा रहेको जनशक्तिले पूर्ण क्षमतामा काम गरे १७ महिनामा बढीमा १५ लाख ३० हजार राहदानी जारी गर्न सक्नेछ। राहदानी विभाग यसबारे जानकार छ। अहिलेको तयारीले कुनै पनि हालतमा महिनाको करिब २ लाख राहदानी बनाउन नसक्ने स्वीकार गर्छन् विभागका महानिर्देशक रमेश खनाल। 
'एकैपटक माग भए अहिलेकै अवस्थामा जारी गर्न सम्भव छैन,' खनालले भने, 'छिट्टै ठूलो तयारी गरी कार्यान्वयनमा नल्याए राहदानी वितरणमा भयावह स्थिति आउँछ।' 
वैदेशिक रोजगारमा गएका अधिकांशलाई उनीहरूको हस्तलिखित राहदानी सन् २०१५ नोभेम्बर २४ बाट काम नलाग्ने हुन्छ भन्ने पत्तो छैन। सरकारले हस्तलिखित राहदानी विस्थापित गर्न कुनै प्रयास नगरेकाले उनीहरूसम्म यो सूचना नपुगेको हो। 'नेपालभित्र त राहदानी वितरण गर्न सकिएला तर विदेशमा भएकालाई दिन गाह्रो छ,' महानिर्देशक खनालले भने, 'विदेशमा रहेकालाई आइकाओको नियमबारे केही थाहा छैन। विशेष अभियान चलाएर हस्तलिखित राहदानी विस्थापित नगरे धेरै नेपाली अवैध बन्नेछन्।' 
हाल विभागमा एक सहसचिव, तीन उपसचिव, १६ अधिकृत, २० नासु, २८ कम्प्युटर अपरेटर, ५ कार्यालय सहयोगी, ४ सवारी चालक र ८ सुरक्षा सहयोगीको दरबन्दी छ। यो जनशक्तिले बढीमा दैनिक तीन हजारभन्दा बढी राहदानी जारी गर्न नसक्ने विभाग जनाउँछ। जबकि नयाँ राहदानीको माग धान्ने र हस्तलिखित राहदानी विस्थापित गर्ने हो भने दैनिक कम्तीमा ६ हजार जारी गर्नुपर्ने हुन्छ। 
फ्रान्सेली कम्पनी ओबर्थरसँगको सम्झौता अनुसार दैनिक चार हजार राहदानी जारी गर्नुपर्थ्यो। उक्त कम्पनीसँग सन् २०१५ नोभेम्बर २४ सम्ममा ४० लाख एमआरपी छपाई सक्नुपर्नेछ। साढे दुई वर्षको अवधिमा विभागले १० लाख एमआरपी जारी गरिसकेको छ। अब विभागसँग मात्र ३० लाख खाली एमआरपी छन्। सम्झौता गरेको मितिसम्म बाँकी ३० लाख एमआरपी जारी नगरे छपाईका लागि नयाँ टेन्डर प्रक्रिया थाल्नु पर्ने हुन्छ।
सम्भावित संकटलाई बेलैमा सम्बोधन गर्न विभागले एउटा प्रस्ताव परराष्ट्रमार्फत अर्थ मन्त्रालयमा पठाएको थियो। प्रस्ताव पठाएको एक वर्ष बित्न लाग्यो, सुनुवाइ कतैबाट भएको छैन। 
विभागले छिटोछरितो राहदानी वितरण गर्न देशभित्र ३५ ठाउँमा र विदेशमा रहेका नेपाली नियोगमा 'लाइभ इनरोलमेन्ट सेन्टर' राख्ने योजना प्रस्ताव गरेको थियो। यसका लागि अर्थ मन्त्रालयसँग एक अर्ब रुपैयाँ माग गरिएको थियो। सेन्टर सञ्चालनमा आए सेवाप्रदायकले यस्ता सेन्टरबाट प्रत्यक्ष अनलाइन फारम भर्न सक्ने थिए। 
'अब विदेशमा जहाँ–जहाँ नेपालीको ठूलो संख्या छ, त्यहाँ–त्यहाँ निश्चित समयका लागि विशेष टोली खटाई हस्तलिखित राहदानी विस्तापित गर्नुको विकल्प छैन,' महानिर्देशक खनालले भने, 'खाडी राष्ट्र, युरोप, अमेरिका, मलेसियालगायत ठाउँमा यस्तो विशेष अभियान चलाउनु पर्छ। अन्यथा संकट टार्न सकिँदैन।'
घुम्दैछन् नेपाली

घुम्दैछन् नेपाली

काठमाडौं– संसारभर आन्तरिक पर्यटकलाई नै दिगो पर्यटनको आधार मानिन्छ। वर्षौंदेखि पर्यटन गन्तव्यका रूपमा आफूलाई चिनाउँदै आएको नेपालमा भने यो अवधारणा ‘क्रसरोड' मा छ। पुरानो पुस्ता घुमफिरमा खर्च गर्न मन पराउँदैन,...

कहाँ हराउँछ राहदानी?

कहाँ हराउँछ राहदानी?

इलाम- 'राहदानी हराएको सूचना छाप्न कति रुपैयाँ लाग्छ?' सञ्चारकर्मीलाई फोन र भेटमा जनसाधारणले सोधिरहने एउटा प्रश्न हो, 'अलि सस्तोमा मिलाउन सकिँदैन?' गृह मन्त्रालयले 'स्थानीय पत्रिका'मै प्रकाशित गर्दा हुने प्रावधान राखे...

दसैं खर्च साढे आठ सय!

दसैं खर्च साढे आठ सय!

दाङ- ‘तपाईंहरु चिन्ता नगर्नुस्, आफ्नै घरमा मिठो–मसिनो खाएर दसैं मनाउन पाउनुहुनेछ,' वाणिज्य तथा आपूर्तिमन्त्री सुनिलबहादुर थापाले यहाँका बाढीपीडितको घाउमा मल्हम लगाउन दिएको आश्वासन हो यो।

सुनकोसी विपत्ति : मन त जुरेमै छ

सुनकोसी विपत्ति : मन त जुरेमै छ

ड्यामसाइट (सिन्धुपाल्चोक)– पेसाले निर्माण व्यवसायी अर्जुन थापा अहिले काम विशेषले काठमाडौंमा छन्। शरीर टाढा भए पनि उनको मन जुरेमै छ। जुरे उनको पछिल्लो थातथलो, जहाँ उनका तीन घर थिए। एउटा...

नेताको स्वार्थमा जथाभाबी सडक

नेताको स्वार्थमा जथाभाबी सडक

सुर्खेत/दैलेख- गणेशबहादुर खड्का स्थानीय विकास राज्यमन्त्री हुँदा विशेष बजेट शीर्षकअन्तर्गत दैलेखको ग्रामीण सडकका लागि ७६ लाख रुपैयाँ आयो। जिल्ला विकास समितिसँग आर्थिक वर्ष २०६६/६७ को अन्त्यतिर आएको बजेट सक्नुको विकल्प...

नवलपरासी दुर्घटना :  मृत्यु हुने सातै जनाकाे सनाखत (अपडेट)

नवलपरासी दुर्घटना : मृत्यु हुने सातै जनाकाे सनाखत (अपडेट)

नवलपरासी– पूर्वपश्चिम राजमार्गअन्तर्गत नवलपरासीको बासामा आज दिउसो भएको सवारी दुर्घटनामा परी मृत्यु हुनेको संख्या सात पुगेको छ। चार जनाको घट्नास्थलमै र बाँकी तीन जनाको उपचारका क्रममा मृत्यु भएको प्रहरीले जनाएको...

कोरियामा खेलाडी पलायन, अल्झाउँछ आम्दानीले

कोरियामा खेलाडी पलायन, अल्झाउँछ आम्दानीले

काठमाडौं-उनको मनमा नानावली तर्कना नखेलेका होइनन्। कराते रिङमा वर्षौं पसिना बगाएपछि बल्लतल्ल कमाएको नाम–प्रतिष्ठा पसिनासरि बग्ने डर थियो। सँगसँगै, प्रसिद्धिको शिखर पुग्दा पनि परिवार पाल्ने दुःखले लखेट्न छाडेको थिएन।

शक्ति समूहकी सुनितालाई 'सि १० अवार्ड'

शक्ति समूहकी सुनितालाई 'सि १० अवार्ड'

काठमाडौं- महिला तथा बालबालिका बेचबिखनविरुद्ध १८ वर्षदेखि सक्रिय रहँदै आएको शक्ति समूहकी अध्यक्ष सुनिता दनुवारले विश्वविख्यात रोमन म्यागासेसे अवार्ड पाएको एक वर्ष नबित्दै अर्को अन्तर्राष्ट्रिय अवार्ड जितेकी छन्।