Monday 7 Poush, 2071 |
Menu

लाखौं राहदानी एकैपटक अवैध हुने

  • मङ्गलबार १८ असार, २०७०
  • सुरेन्द्र पौडेल
  • DISQUS_COMMENTS
(0 votes)
लाखौं राहदानी एकैपटक अवैध हुने
काठमाडौ - पर्याप्त राहदानी जारी गर्न नसक्ने परराष्ट्र मन्त्रालयको अवस्थाका कारण डेढ वर्षभित्र एकैपटक लाखौं नेपालीको राहदानी अवैध हुने भएको छ। विदेशमा रहेका नेपालीहरू राहदानीकै कारण अवैध हुनेछन् भने नेपालीहरू विदेश जान नपाउने स्थिति आउनेछ। अन्तर्राष्ट्रिय नागरिक उड्डयन संगठन (आइकाओ) को प्रावधान अनुसार २०१५ नोभेम्बर २४ पछि पुरानो हस्तलिखित राहदानी संसारभर अवैध हुनेछ। त्यसबेलासम्म विदेशमा बस्ने नेपालीले हस्तलिखित राहदानी फेर्न सकेनन् भने उनीहरूसँग स्वदेश फर्कनु वा विदेशमै अवैध बसोबास गर्नुको विकल्प हुँदैन। देशभित्र पनि राहदानी लिन महिनौं कुर्नुपर्ने हुनेछ।
अहिले राहदानी विभागले मुस्किलले प्रतिमहिना करिब ५२ हजार राहदानी वितरण गर्दै आएको छ। एमआरपी जारी भएयता अढाइ वर्षमा विभागले करिब १० लाख राहदानी मात्रै जारी गर्न सकेको छ। तर २०१५ मे महिनामा दैनिक मागसहित त्यसबेला काम नलाग्ने हुने थप करिब २५ लाख हस्तलिखित राहदानीलाई एमआरपीमा बदल्नुपर्ने हुन्छ। 
६ महिना समय बाँकी छँदै नयाँ भिसा लिनुपर्ने भएकाले मे देखिनै त्यस्ता राहदानी म्याद सकिए बराबर हुनेछन्। थप राहदानीको तयारी गर्न नै करिब ६ महिना लाग्ने भएकाले सरकारले अहिल्यै काम थाले पनि त्यसपछिको १७ महिनामा राहदानी विभागले कम्तिमा ३२ लाख राहदानी वितरण गर्नुपर्नेछ। अहिले औसत ३३ हजार ३ सय राहदानी बाँड्दै आएको विभागले मासिक एक लाख ७६ हजार राहदानी वितरण गर्नुपर्ने अवस्था छ।
विभागमा रहेको जनशक्तिले पूर्ण क्षमतामा काम गरे १७ महिनामा बढीमा १५ लाख ३० हजार राहदानी जारी गर्न सक्नेछ। राहदानी विभाग यसबारे जानकार छ। अहिलेको तयारीले कुनै पनि हालतमा महिनाको करिब २ लाख राहदानी बनाउन नसक्ने स्वीकार गर्छन् विभागका महानिर्देशक रमेश खनाल। 
'एकैपटक माग भए अहिलेकै अवस्थामा जारी गर्न सम्भव छैन,' खनालले भने, 'छिट्टै ठूलो तयारी गरी कार्यान्वयनमा नल्याए राहदानी वितरणमा भयावह स्थिति आउँछ।' 
वैदेशिक रोजगारमा गएका अधिकांशलाई उनीहरूको हस्तलिखित राहदानी सन् २०१५ नोभेम्बर २४ बाट काम नलाग्ने हुन्छ भन्ने पत्तो छैन। सरकारले हस्तलिखित राहदानी विस्थापित गर्न कुनै प्रयास नगरेकाले उनीहरूसम्म यो सूचना नपुगेको हो। 'नेपालभित्र त राहदानी वितरण गर्न सकिएला तर विदेशमा भएकालाई दिन गाह्रो छ,' महानिर्देशक खनालले भने, 'विदेशमा रहेकालाई आइकाओको नियमबारे केही थाहा छैन। विशेष अभियान चलाएर हस्तलिखित राहदानी विस्थापित नगरे धेरै नेपाली अवैध बन्नेछन्।' 
हाल विभागमा एक सहसचिव, तीन उपसचिव, १६ अधिकृत, २० नासु, २८ कम्प्युटर अपरेटर, ५ कार्यालय सहयोगी, ४ सवारी चालक र ८ सुरक्षा सहयोगीको दरबन्दी छ। यो जनशक्तिले बढीमा दैनिक तीन हजारभन्दा बढी राहदानी जारी गर्न नसक्ने विभाग जनाउँछ। जबकि नयाँ राहदानीको माग धान्ने र हस्तलिखित राहदानी विस्थापित गर्ने हो भने दैनिक कम्तीमा ६ हजार जारी गर्नुपर्ने हुन्छ। 
फ्रान्सेली कम्पनी ओबर्थरसँगको सम्झौता अनुसार दैनिक चार हजार राहदानी जारी गर्नुपर्थ्यो। उक्त कम्पनीसँग सन् २०१५ नोभेम्बर २४ सम्ममा ४० लाख एमआरपी छपाई सक्नुपर्नेछ। साढे दुई वर्षको अवधिमा विभागले १० लाख एमआरपी जारी गरिसकेको छ। अब विभागसँग मात्र ३० लाख खाली एमआरपी छन्। सम्झौता गरेको मितिसम्म बाँकी ३० लाख एमआरपी जारी नगरे छपाईका लागि नयाँ टेन्डर प्रक्रिया थाल्नु पर्ने हुन्छ।
सम्भावित संकटलाई बेलैमा सम्बोधन गर्न विभागले एउटा प्रस्ताव परराष्ट्रमार्फत अर्थ मन्त्रालयमा पठाएको थियो। प्रस्ताव पठाएको एक वर्ष बित्न लाग्यो, सुनुवाइ कतैबाट भएको छैन। 
विभागले छिटोछरितो राहदानी वितरण गर्न देशभित्र ३५ ठाउँमा र विदेशमा रहेका नेपाली नियोगमा 'लाइभ इनरोलमेन्ट सेन्टर' राख्ने योजना प्रस्ताव गरेको थियो। यसका लागि अर्थ मन्त्रालयसँग एक अर्ब रुपैयाँ माग गरिएको थियो। सेन्टर सञ्चालनमा आए सेवाप्रदायकले यस्ता सेन्टरबाट प्रत्यक्ष अनलाइन फारम भर्न सक्ने थिए। 
'अब विदेशमा जहाँ–जहाँ नेपालीको ठूलो संख्या छ, त्यहाँ–त्यहाँ निश्चित समयका लागि विशेष टोली खटाई हस्तलिखित राहदानी विस्तापित गर्नुको विकल्प छैन,' महानिर्देशक खनालले भने, 'खाडी राष्ट्र, युरोप, अमेरिका, मलेसियालगायत ठाउँमा यस्तो विशेष अभियान चलाउनु पर्छ। अन्यथा संकट टार्न सकिँदैन।'
हाइटेन्सन तारले छुँदा बसभरि करेन्ट

हाइटेन्सन तारले छुँदा बसभरि करेन्ट

सिन्धुपाल्चोक- झन्डै दुई महिनाअघि बराम्ची–१, बालुवागाउँमा बिजुलीको पोल लडेर तार लत्रियो। गाडी गुडिरहने सडकमा ११ हजार भोल्ट करेन्ट प्रवाह भइरहेको तार लत्रिएपछि गाउँले आत्तिए। गाडीको माथिल्लो भाग झन्डै–झन्डै छुन खोज्ने...

बलात्कार अपराध : न्यायकर्ता नै पीडक उम्काउँछन्

बलात्कार अपराध : न्यायकर्ता नै पीडक उम्काउँछन्

सुर्खेत-उमेर १२ वर्ष। एचआइभी संक्रमित बुबा–आमाका पाँचमध्येकी माहिली छोरी। कमजोर आर्थिक अवस्थाबीच बुबा–आमाले भने, ‘छोरी, अब तँलाई पाल्न सक्दैनौं, साहुकहाँ गएर बस्।’उनी अमिलो मन लिएर गत वैशाखमा सुर्खेतका नाम चलेका...

झमककुमारीको बाटोमा.....

झमककुमारीको बाटोमा.....

खोटाङ– दक्षिणी गाविस इन्द्रेणीपोखरी ३ की १६ वर्षीय सम्झना राईका दुवै हात छैनन्। तर हरेक घरायसी काम गर्न सक्ने क्षमताको आधारमा उनीभन्दा फरक देखिइन्नन्। जन्मजात हात नभएकी उनी खुट्टाको साहराले...

बालबालिकामा रक्तक्यान्सर : फुल्न चाहन्छन् यी कोपिला

बालबालिकामा रक्तक्यान्सर : फुल्न चाहन्छन् यी कोपिला

काठमाडौं–कान्ति बाल अस्पताल। बेड नम्बर ४४२।आठ वर्षीय रमित थापामगर निस्तेज पल्टिएका छन्। उनको अनुहारमा बालसुलभ चञ्चलता छैन। आक्कलझुक्कल मात्र आफ्नो बेडबाट ओर्लन्छन्। यसो वरपर हिँड्छन्। चारैतिरका बेडमा आँखा चिम्म गरेर...

खोप खरिदमा चलखेल, आलटालले १४ करोड आर्थिक भार

खोप खरिदमा चलखेल, आलटालले १४ करोड आर्थिक भार

काठमाडौं-स्वास्थ्य मन्त्रालयले समयमै निर्णय नगर्दा बालमृत्युको प्रमुख कारक दादुरा, रुबेला र क्षयरोगविरुद्धका खोप खरिदमा राज्यलाई १४ करोड रुपैयाँभन्दा बढी अतिरिक्त आर्थिक भार थपिने भएको छ। बेलैमा किन्दा सस्तो पाइने दादुरा–रुबेलाविरुद्धको ‘एमआर'...

स्कुलमा आतंकवादी हमला: एक–एक गरी कोपिला चुँडे

स्कुलमा आतंकवादी हमला: एक–एक गरी कोपिला चुँडे

पेसावर (पाकिस्तान)-हतियारधारी तालिबान आतंककारीहरूले मंगलबार सैनिक पब्लिक स्कुलमा आक्रमण गर्दा १३ वर्षीय सइद सभाकक्षमा थिए। अन्धाधुन्ध गोली चल्न थालेपछि उनी कुर्सीमुनि छिरे। स्वचालित हतियारबाट गोलीको पर्रा छुटेझैं उनको मुटु धड्किरहेको थियो।...

स्कुलमा तालिबानी हमला : १३२ विद्यार्थी, ९ शिक्षकसहित कम्तीमा १५० जना मारिए

स्कुलमा तालिबानी हमला : १३२ विद्यार्थी, ९ शिक्षकसहित कम्तीमा १५० जना मारिए

पेसाबर- पाकिस्तानको उत्तरपश्चिमी सहर पेसाबरस्थित एक सैनिक स्कुलमा मंगलबार बन्दुकधारी तालिबान लडाकुले गरेको आतंकवादी हमलामा सयभन्दा बढी बालबालिकासहित कम्तीमा १ सय ५० जना मारिएका छन्। तालिबानी हमलामा स्कुलमा अध्ययरत १...

महानगरको दुर्दशा: सिनामंगल सडक अझै ७ महिना यस्तै

महानगरको दुर्दशा: सिनामंगल सडक अझै ७ महिना यस्तै

काठमाडौं-सडक निर्माणमा भएको ढिलाइका कारण डेढ वर्षदेखि धुलो र हिलोको सास्ती पुरानो बानेश्वर–सिनामंगल खण्डका स्थानीय बासिन्दाले अझै ७ महिना खानुपर्ने देखिएको छ।विस्तारका लागि डेढ वर्षअघि भत्काइएको सडकमा खानेपानी, ढल, भूमिगत...