Tuesday 9 Mangshir, 2071 |
Menu

कला

फिल्म समीक्षाः नाम साँघुरो, सन्तुष्टि फराकिलो

(0 votes)
फिल्म समीक्षाः नाम साँघुरो, सन्तुष्टि फराकिलो
हिजोआज 'प्रेसर हर्न' बजाउँदै धुमधाम पब्लिसिटीसहित 'सिक्स लेन'को बाटोमा फिल्म रिलिज गर्ने चलन छ। फिल्म 'साँघुरो' भने 'साइकलको घन्टी' बजाउँदै आफ्नै 'ट्रयाक'मा खिरिरी गुड्दै आइपुगेको छ। फिल्मको मुख्य पात्र कृष्ण (सुशांक मैनाली) साइकल चढेर सहर छिचोल्छ। मापसे चेकिङ छल्न वा भुँडी घटाउन साइकल चढ्ने सौखिन भने होइन ऊ। ऊ त चरम गरिबीले साइकलमा हड्डी घोट्न बाध्य छ।
  • फिल्म:  साँघुरो
  • रेटिङ:  रेटिङ
  • निर्देशक:  जोयस पाण्डे
  • लेखक:  विनोद पौडेल
  • निर्माता:  समीर मैनाली
  • कलाकार:  सुशांक मैनाली, दिया मास्के, अरुणा कार्की, दयाहाङ राई, रवि गिरी आदि।

काठमाडौंका धेरैजसो वासिन्दाले पुलमाथिबाट देख्दै आएको सुकुम्बासी बस्तीमा 'साँघुरो' टोलीले क्यामेरा घुसाएका छन्। नेपाली फिल्ममा खासै नसमेटिएका पात्रहरुमै फिल्म केन्द्रित छ। सुकुम्बासीको गरिबी, बेरोजगारी र सानातिना राजनीतिक चलखेललाई 'साँघुरो'ले आख्यानमा बुनेको छ।

पत्रिका बाँड्ने 'साइकल ब्वाई' कृष्ण र घरेलु कामदार केटी कमला (दिया मास्के)बीचको निम्न वर्गीय प्रेमको गुलियो चटाउँदै 'साँघुरो'को कथा फुक्दै आउँछ। 'वर्किङ क्लास'का यी दुई पात्रको लगनगाँठो बिना अवरोध कसिन्छ। तर, सुहागरात मनाउन भने उनीहरुलाई झुपडीको साँघुरोपनले छेक्छ।

कृष्णले पत्रिका पुर्याइउँदै सहरबासीलाई नियमित बौद्धिक खुराक दिइरहेको हुन्छ। ऊ अरुलाई समाचार पढाउँछ। आफू भने पढ्दैन। पत्रिका उसको लागि 'सिंगान' पुछ्ने कागजको खोस्टो मात्र हो। अरु मान्छे पत्रिकाले दिमाग भर्छ। ऊ पेट भर्छ। काठमाडौंमा रहेको 'शैक्षिक विषमता'को उत्कृष्ट उदाहरण हो यो। पत्रिका नपढेरै कृष्ण सोझो छ। त्यहीभएर साथी टिका (दयाहाङ राई) र जँड्याहा बुबा (रवि गिरी) उसलाई ठग्न, धम्क्याउन पछि पर्दैनन्।

सुकुम्बासी बस्तीमा पक्की घर किनेर बस्ने, राजनीतिक पार्टीका लागि केटाहरु पैठारी गर्ने, तासको खालमा दिन कटाउने र साथीभाइसँग दुईचार हजार थुतिहाल्ने स्वभावको हुन्छ टिका। ऊ सहयोगी र स्वार्थी दुवै छ। समाजमा जहीँतहीँ भेटिनसक्ने यसखाले पात्रको रचना गर्नसक्नु 'साँघुरो'का लेखक विनोद पौडेलको सिर्जनशीलता हो। लेखक पौडेलले सबै मान्छेमा 'पापी मन' दबेर रहेको हुन्छ भन्ने तथ्य यस फिल्मका पात्रहरुमार्फत् फेरि प्रमाणित गरिदिएका छन्। पात्रसुहाउँदो संवादले फिल्मको सौन्दर्य बढाएको छ।

कलाकारका रियलिस्टिक अभिनयले फिल्मका पात्रहरु जीवन्त लाग्छन्। सम्बन्धित पात्रको मनोविज्ञानको घेरालाई कलाकारहरुले नाघेका छैनन्। डेब्यु गरेका सुशांकको 'इन्ट्री' स्मरणयोग्य छ। उनले आफ्नो अनुहारको भावलाई अतिनाटकीय हुनबाट जोगाएका छन्। टिकाको भूमिका दयाहाङलाई औधी सुहाएको छ। कथाको परिस्थितिअनुसार राम्रो अनुहार नै चाहिने भएकोले दिया मास्केको उपस्थिति न्यायसंगत छ। अरुणा कार्कीले दुःखी आमाको हाउभाउ हुबहु उतारेकी छन्। अरुणा र रविको मेकअप भने आर्टिफिसियल लाग्छ। उमेर खाएको देखाउन कपाल सेतै पार्नुपर्छ भन्ने छैन।

लक्ष्य, प्वाइन्ट अफ भ्यु, परिवर्तन र एटिच्युडका मामिलामा सबै पात्र स्पष्ट छन्। 'साँघुरो'का पात्रहरु सशक्त हुनुको कारण यही हो। पात्रको 'प्वाइन्ट अफ भ्यु' उसको वर्गीय पृष्ठभूमि अनुसार चुनिएको छ। पात्रलाई सुरुमा जे ठिक लागेको हुन्छ, पछि गलत लाग्छ। पात्रमा आएको परिवर्तन हो यो। कृष्णलाई सुरुमा आमाको उपस्थितिले साँघुरोपन आभास हुन्छ। ऊ आमादेखि पन्छिन निकै प्रयास गर्छ। तर, जब आमा ऊदेखि टाढिन्छे, उसले साँघुरोपन झन् बढेको बु‰छ।

प्रायः नेपाली फिल्ममा काठमाडौंका अग्ला घर र सफा पक्षलाई उजागर गरिन्छ। 'साँघुरो'ले भने सफा र फोहोर, बिल्डिङ र झुपडी दुवै समेटेर काठमाडौंको पूरा अनुहार चित्रण गरिदिएको छ। निर्देशकले मुख्य पात्रको उदासीलाई सपोर्ट हुने गरी काठमाडौंका अधिकांश दृश्य अँध्यारो नै खिचेका छन्।

मुख्य पात्र कृष्णले भोग्ने द्वन्द्व तीन तहमै बाँडिएका छन्। समाज र राज्यसँग गरिबीका कारण उसको (एक्स्ट्रा पर्सनल) द्वन्द्व छ भने परिवारका सदस्य र साथीसँग पनि (पर्सनल) द्वन्द्व रहन्छ। पात्र थोरै हुँदा आफैंसँगको द्वन्द्वले बढी प्रभाव पारिरहेको हुन्छ। कृष्ण पनि आफैंसँगको द्वन्द्वबाट मुक्त छैन। ऊ बाहिरी चाहना र सुषुप्त इच्छाको चेपमा पर्छ।
दर्शकले बु‰दैनन् भनेर धेरैजसो नेपाली फिल्ममा कुनै पनि घटना वा प्रसंगको 'ओभर एक्सपोजिसन' गरिन्छ। दर्शकको क्षमतालाई 'साँघुरो'ले भने सम्मान गरेको छ। यसमा आवश्यक पाटोमात्र 'एक्सपोज' गरिएको छ। सजिलो तर कलात्मक बाटो निर्देशकले अपनाएका छन्।

झुप्पडी, साइकल, दाह्री, खुकुलो खाट, चुहिने छाना आदिको सहाराबाट फिल्ममा कृष्णको 'फिजिकल डिस्त्रि्कप्सन' गरिएको छ। उसको 'इमोसनल डिस्त्रि्कप्सन' चाहिँ तरल छ। घटनाअनुसार बग्दै जान्छ।

फिल्ममा अनावश्यक सबप्लट छैनन्। टिका र जँड्याहा बुबाको मात्र सबप्लट छ। तैपनि त्यतातिर फिल्म बरालिँदैन। मालिक मालिक्नी पात्रहरु आउँछन्। तर, उनीहरुको दुनियाँमा कथा प्रवेश गर्दैन। धनीले गरिबलाई वास्ता नगरेजस्तै गरिबले पनि धनीलाई वास्ता नगरेको प्रतीत हुन्छ।

स्तरीय 'दृश्य विम्ब'हरुले फिल्मलाई कलात्मक उचाइ दिएको छ। टुथब्रस खाँदेको, कृष्णको ढाडमा पानी तप्किएको, आमाको कोकाकोला मोह, साइकललाई लट्ठामा बाँध्नुजस्ता विम्बले फिल्मको भिजुयल ल्यांग्वेज कलात्मक र दरिलो बनाइदिएको छ। एउटै फ्रेममा कंक्रिट र सुकुम्बासी बस्ती अटाएका सटहरु व्यंग्यात्मक छन्।

पात्र र परिवेशको मुड रिफ्लेक्ट हुनेगरी छायांकन गर्ने सुसन प्रजापति कुशल ठहरिएका छन्। कुनै पनि दृश्यमा लाइटिङ कृत्रिम लाग्दैन। सट साइजहरुको छनोट पात्रहरुका संवेदना अनुकूल छ।

फिल्मको ब्याकग्राउन्ड म्युजिक परिपक्व छ। 'आउँदैछु कि जाँदैछु म' गीत मार्मिक र सान्दर्भिक लाग्छ। फिल्मको ध्वनि पक्षमा पनि प्रशस्त मिहेनत सुनिन्छ। 
थोरै पात्र र घटनामा पनि सस्पेन्स घोलिएको छ। दर्शकले वा पात्रले सोचेजस्तो घटना वा दृश्य फिल्ममा छैनन्। मध्यान्तरअघि र अन्तिम दृश्यमा पनि अनुमान विपरीतका क्षणले बाटो छेक्छ।

विषयवस्तुअनुसार फिल्मलाई शालीन बनाउन निर्देशक सफल छन्। उनले फिल्मको कथालाई अतिरञ्जित बनाउने कुचेष्टा देखाएका छैनन्। शीर्षक 'साँघुरो' भए पनि फिल्मले फराकिलो सन्तुष्टि दिन्छ।

दीपेन्द्र लामा

२०५७ सालबाट पत्रकारिता सुरु गरेका दीपेन्द्र लामा नागरिक दैनिकमा स्थापना कालदेखि आवद्ध छन्। उनी नेपाल चलचित्र समीक्षक समाजका उपाध्यक्ष हुन्।

फेसबुक: http://facebook.com/dipendralama

Email This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

रत्‍नजीत र सरादेवी च्याम्पियन

काठमाडौं- साविक विजेता रत्‍नजीत तामाङले चौथो पुष्पलाल स्मृति राष्ट्रिय र्याशङकिङ ब्याडमिन्टन प्रतियोगितामा उपाधि रक्षा गरेका छन्। आर्मीका रत्नजीतले आइतबारको फाइनलमा त्रिपुरेश्वरस्थित राष्ट्रिय खेलकुद परिषदको कभर्ड हलमा आफ्नै क्लबका विकास श्रेष्ठलाई...

सिनेमाण्डुमा सहाराको 'इन्द्रेणी खोज्दै जाँदा'

सिनेमाण्डुमा सहाराको 'इन्द्रेणी खोज्दै जाँदा'

काठमाडौं– निर्देशक सहारा शर्माको फिल्म 'इन्द्रेणी खोज्दै जाँदा'ले अन्तरक्रियात्मक कार्यक्रममा सहभागिता जनाएको छ। बुधबार राजधानीको नेपाल भारत पुस्तकालयमा आयोजित सिनेमाण्डुमा 'इन्द्रेणी खोज्दै जाँदा' फिल्म समेत प्रदर्शन गरियो। फिल्म प्रदर्शनसहित फिल्म...

हार्न तयार भएर लेखिएको मन्त्रीको आत्मकथा

हार्न तयार भएर लेखिएको मन्त्रीको आत्मकथा

पोखरा-स्वास्थ्य तथा जनसंख्यमन्त्री खगराज अधिकारी संविधानसभाको दोस्रो चुनावमा प्रत्यक्ष उम्मेदवार बनेनन्। समानुपातिकतर्फ नाम भए पनि सभासद बन्न पाएनन्। मन्त्री भने बन्न पाए। तर भर्खरै भएको एमाले महाधिवेशनमा पनि चुनाव हारे।...

बिपीका फोटो प्रदर्शनी

बिपीका फोटो प्रदर्शनी

काठमाडौं – पहिलो जननिर्वाचित प्रधानमन्त्री बिपी कोइरालाको जन्म शताब्दीको अवसरमा तस्बिर प्रदर्शनी शनिबार नेपाल आर्ट काउन्सिलमा सुरु भएको छ।

बिदा भए रबिन विलियम्स

बिदा भए रबिन विलियम्स

क्यालिफोर्निया– अमेरिकी अभिनेता तथा कमेडियन रबिन विलियम्स सोमबार उत्तरी क्यालिफोर्नियास्थित आफ्नै निवासमा मृत्त फेला परेका छन्। ६३ वर्षे उनले आत्महत्या गरेको प्रारम्भिक अनुमान छ।

कानुनी उपचार खोज्छौं : सुरज—सहाना

कानुनी उपचार खोज्छौं : सुरज—सहाना

काठमाडौ- टेलिभिजन पर्सनालिटी सुरज गिरी र साहना बज्राचार्यले आफूहरुले 'जवानी नबिसाएको र जवानी नविर्सिएको' प्रष्टिकरण दिएका छन्। केही मिडियामा आफूहरु बारे आएको खबरले व्यक्तित्वमा क्षति पुर्‍याएको भन्दै कानुनी उपचार खोज्ने...

महजोडीले सातवर्षपछि पोखरा हँसाए

महजोडीले सातवर्षपछि पोखरा हँसाए

पोखरा-सात वर्षको अन्तरालमा मह (मदनकृष्ण श्रेष्ठ र हरिवंश आचार्य) जोडीले फेरि पोखरा हँसाएका छन्। टुबोर्ग महजात्रा हास्य महोत्सव लिएर आएका उनीहरुले शुक्रबारदेखि हँसाउन थालेका हुन्। महोत्सव सोमबारसम्म चल्नेछ।

मोदीको जीवनी निस्कियो

मोदीको जीवनी निस्कियो

काठमाडौं– भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको नेपाल भ्रमणले चर्चा कमाइरहेका बेला उनकै जीवनीमा केन्द्रित 'नरेन्द्र मोदी : राजनीतिका आधुनिक चाणक्य' शीर्षकको पुस्तक सार्वजनिक भएको छ। पाँचपोखरी प्रकाशन गृहले छापेको पुस्तकलाई अच्युत...