Thursday 21 Falgun, 2071 |
Menu

अर्थ

HUB

रेलसेवा बन्द हुँदा व्यापार प्रभावित

  • बिहीबार २० असार, २०७०
  • वीरेन्द्र कर्ण/रासस
  • DISQUS_COMMENTS
(0 votes)

जनकपुर - ७६ वर्ष पुरानो जनकपुर–जयनगर रेलसेवा बन्द हुँदा नेपाल–भारतबीच रहेको दुई पक्षीय व्यापार प्रभावित भएको छ। जनकपुरको धार्मिक, सामाजिक तथा आर्थिक विकासमा उल्लेखनीय भूमिका निर्वाह गर्दै आएको रेलसेवा बन्द भएपछि यसको प्रत्यक्ष असर व्यापारमा परेको छ।
असार १३ गते जयनगरबाट जनकपुरतर्फ आइरहेको रेल गाडीमा दुईवटा मालबागन महुवा कपिलेश्वर गोलाईमा पल्टिँदा दुर्घटना भएका कारण असार १४ गतेदेखि उक्त सेवा बन्द छ। 
आव २०६९/०७० को वार्षिक लक्ष्य दश करोड ५३ लाख ५६ हजार रुपैयाँ रहेकामा रेल सेवा बन्द हुँदा राजस्व लक्ष्यसमेत प्रभावित हुने सम्भावना बढेको जनकपुर भन्सार कार्यालयले जनाएको छ। 
जनकपुरका व्यापारीको प्रत्यक्ष कारोबार भारतको जयनगर बजारसँग रहेकाले व्यापारी रेलमार्गबाट सामान ल्याउँथे। रेलसेवा बन्द भएपछि ढुवानीको साधनको अभावको कारण एकातिर राजस्व प्रभावित भएको छ। अर्कोतर्फ नेपाल–भारत दुवै देशका व्यापारसमेत प्रभावित भएको छ। 
जनकपुरदेखि जयनगरसम्म दिनमा दुईपटक ओहोर–दोहोर गर्दा दैनिक ५० हजार राजस्व उठ्ने गरेकोमा अहिले रेलसेवा बन्द भएपछि राजस्व असुली शून्य भएको छ। रेलसेवा बन्द हुँदा भन्सार राजस्वसमेत प्रभावित भएकाले नेपाल सरकारले भारत सरकारसँग वार्ता गरेर जरही, उवगाउँ, जयनगरसम्म सडक मार्गबाट सामान आयात गर्ने वैधानिक व्यवस्था गर्नुपर्ने प्रमुख भन्सार अधिकृत शिशिर घिमिरेले बताए। 
जनकपुरदेखि जयनगरसम्म एकमात्र यातायतको साधन रेलसेवा रहेकाले असार ८ गतेदेखि बन्द भएको रेल सेवाको कारण दैनिक तीन लाख राजस्व उठ्नुपर्नेमा अहिले ४० देखि ५० हजार रुपैयाँसम्म राजस्व उठ्ने गरेको भन्सार कार्यालयले जनाएको छ। 
रेल्वे ट्र्याकको अवस्था जीर्ण भएकाले ब्रोडगेज कार्य सुरु नभएसम्म तत्काल ट्र्याक इञ्जिन र वागनमर्मतका लागि रेल विभागबाट पाँच करोड ६५ लाख रुपैयाँ मागिएको निमित्त प्रशासकीय अधिकृत तुलाबहादुर डाँगीले बताए। 
जनकपुर रेलवेको अवस्था जीर्ण रहेेको र नेपाल सरकारले मर्मत सुधारका लागि लगानी नगरेकाले रेलको दुरावस्था भएको निमित्त महाप्रबन्धक रामचन्द्र साहले बताए। 
विसं १९९४ मंसिर १६ गतेदेखि दैनिक खजुरी स्टेसनबाट पूर्वी धनुषाको इनर्वातर्फ रेलसेवा सञ्चालनमा आएको हो। यसको विधिवत उद्घाटन भने सन् १९३९ को अन्त्यतिर कमाण्डर इन चिफ पद्मशम्सेर जबराबाट भएको थियो। रेल्वेसेवा सञ्चालन गर्नुका तत्कालीन प्रमुख उद्देश्य भनेको पश्चिम धनुषाको विजलपुराको जंगलबाट काठ निकासी गरी भारततर्फ लग्नु थियो। 
सन् १९३४/३५ तिर निर्माण प्रारम्भ भएको जनकपुर रेल्वेसेवा सन् १९३७ को अन्त्यतिर इनर्वा दशगजा सीमासम्म सीमित थियो। पछि जनकपुरदेखि इनर्वा दशगजासम्म साढे १६ माइल पक्की लाइन, जनकपुरदेखि पश्चिम विजलपुरासम्म १६ माइल कच्ची लाइन, पक्की भवन, स्टेसन, स्टाफ क्वाटर, महिना थपुर स्टेसन, स्टाफ क्वार्टर, खजुरी स्टेसन, स्टाफ क्वार्टर आदि निर्माण भएको थियो। 
यसैगरी विजलपुरा स्टेसन, लोहारपट्टी स्टेसन, परबाहा र इनर्वा स्टेसन निर्माण हुनुको साथै कपिलेस्वर पुल, जलाधिपुल, जमुनीपुल, वैदेही, बरहवापुल तथा अत्यधिक मात्रामा कलभर्ट निर्माण हुनुको साथै राम–सीता भन्ने दुईवटा इन्जिन निर्माण गरिएको थियो। 
निर्माणमा कार्यमा तत्कालीन भारतीय रूपैयाँ छलाख ६९ हजार १७८ खर्च भएको जनकपुर रेल्वेसेवाले जनाएको छ। 
सुरुमा पूर्वी धनुषाको इनर्वासम्म मात्र रेल्वेसेवा सञ्चालन हुँदा भारतबाट आउने यात्रु, व्यापारीहरू अत्यधिक कष्ट उठाई जयनगरबाट डेढ माइल खेतको बाटो पैदल हिँडी जनकपुर आई रेल्ा समात्नुपर्ने बाध्यता थियो। 
समस्यालाई दृष्टिगत गरी सन् १९३८ मा इनर्वादेखि जयनगरको भारतीय सीमासम्म डेढ माइल पक्की लाइन तयार भएपछि जयनगरसम्मको रेल्वेसेवा विस्तार भएको हो। त्यसबेला जयनगरदेखि जनकपुरसम्म तेस्रो श्रेणीको भाडादर प्रतिव्यक्ति भारु पौने सात आना थियो।
२०२१ मा नेपाल यातायात संस्थान र २०५८ मंसिरमा यातायात संस्थान विघटन भएपछि कम्पनीअन्तर्गत राख्ने सरकारी निर्णय भयो र २०६८ जेठ १८ मा नेपाल रेल्वे कम्पनीमा परिणत भई जनकपुर रेल सेवा सञ्चालन भइरहेको छ। 
पहिला पूर्वमा जनकपुर–जयनगर २९ किलोमिटर र पश्चिममा विजलपुरासम्म २२ किलोमिटर रेल सेवा सञ्चालनमा थियो। पछि २०५८ साउन ३ गते राति भीषण बाढीको कारण जनकपुर–पिपरारीअन्तर्गत पर्ने बिग्ही नदीमा रहेको पुल भत्किएपछि सोही महिनाको ४ गतेदेखि विजलपुरासम्म रेल्वेसेवा अनिश्चितकालका लागि बन्द भएको थियो। 
सेवा बन्द भएपछि त्यस भेगका करिब ४० गाविसका जनता रेलसेवाबाट वञ्चित हुनुका साथै त्यसक्षेत्रको व्यापारसमेत प्रभावित हुन गएको थियो। 
जनकपुर–जयनगरसम्म दैनिक तीन सेवा दिइरहेको रेल्वेका लेनहरू पुरानो तथा जीर्ण भएपछि मर्मत सम्भारको अभावमा बेलाबखत रेलसेवामा अवरोध हुने गरेकाले दुई सेवामा मात्र सीमित भएको जनकपुर रेल्वेका कर्मचारीहरू बताउँछन्। सात/आठ वर्षदेखि घाटामा गइरहेको जनकपुर रेल्वेमा कार्यरत १६२ जना कर्मचारीलाई अर्थमन्त्रालयबाट ऋण लिएर तलब खुवाउनुपर्ने बाध्यता छ।
त्रिभुवन विमानस्थलमा लगेज कुर्दाकुदै यात्रु हैरान

त्रिभुवन विमानस्थलमा लगेज कुर्दाकुदै यात्रु हैरान

काठमाडौं— न बस्ने ठाउँ छ, न शौचालय। त्यसमाथि लथालिङ ट्रली। अन्तर्राष्ट्रिय उडानबाट ओर्लेका यात्रु लामो यात्रा र उभिँदा–उभिँदाको थकाइले चूर भए पनि सोमबार आफ्नो 'लगेज' लिन त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको ब्यागेज...

निगमका बोइङ हङकङ जान नपाउने

निगमका बोइङ हङकङ जान नपाउने

काठमाडौं- करिब तीन दशकदेखि अन्तर्राष्ट्रिय गन्तव्यमा उडान गरिरहेका नेपाल वायुसेवा निगमका दुईवटा 'बोइङ ७५७' जहाज हङकङ जान नपाउने भएका छन्। हङकङले दुवै जहाजलाई अबको एक महिनासम्म मात्र उडान गर्न पाउने...

सामसङ ग्यालेक्सी एस ६ र एस ६ सार्वजनिक, कस्ता छन् फिचर?

सामसङ ग्यालेक्सी एस ६ र एस ६ सार्वजनिक, कस्ता छन् फिचर?

बार्सिलोना- सामसङले ग्यालेक्सी एस ६ र ग्यालेक्सी एस ६ एज सार्वजनिक गरेको छ। आइतबारदेखि स्पेनको बार्सिलोनामा सुरु भएको मोबाइल वर्ल्ड कङ्ग्रेसमा सामसङले यी दुई स्मार्टफोन सार्वजनिक गरेको हो। सामसङले यी...

ठूला देशबाट बढी हुन्डी

काठमाडौं- विकसित देशमा रहेका नेपालीले स्वदेशमा रकम पठाउन रेमिटेन्सभन्दा हुन्डी रोज्ने गरेका छन्। वाणिज्य बैंक र रेमिटेन्स कम्पनीले त्यहाँ उपस्थिति जनाउन नसक्दा हुन्डीमार्फत रकम आइरहेको विज्ञ बताउँछन्।

फाइभ जी इन्टरनेटबाट १ सेकेन्डमा ३० फिल्म डाउनलोड गर्न सकिने

फाइभ जी इन्टरनेटबाट १ सेकेन्डमा ३० फिल्म डाउनलोड गर्न सकिने

लन्डन—तपाइँ इन्टरनेटबाट डाउनलोड गरेर फिल्म हेर्न सौखिन हुनुहुन्छ भने खुशीको खबर छ। वैज्ञानिकहरुले फोर जी भन्दा ६५ हजार गुणा तीव्र गतिको इन्टरनेट प्रविधि फाइभ जी विकास गरेका छन्। फाइभ जीमा...

भारतले आधारभूत संरचनामा लगानी गर्ने, के-के छन् बजेटका मुख्य घोषणा?

भारतले आधारभूत संरचनामा लगानी गर्ने, के-के छन् बजेटका मुख्य घोषणा?

नयाँ दिल्ली– भारतका अर्थमन्त्री अरुण जेटलीले नयाँ दक्षिणपन्थी सरकारको पहिलो पूर्ण बजेट सार्वजनिक गर्दै आधारभूत संरचनाका परियोजनामा बढी लगानी गर्ने र देशको अर्थतन्त्रले उडान गर्ने समय आएको बताएका छन्। समाचार...

माथिल्लो कर्णाली ड्यामसाइटमा तनाब

माथिल्लो कर्णाली ड्यामसाइटमा तनाब

दैलेख-माथिल्लो कर्णाली जलविद्युत आयोजना निर्माणस्थलमा आयोजनाविरोधी दलका कार्यकर्ता र स्थानीयबीच तनाब भएको छ। भारतीय निर्माण कम्पनी जिएमआर र सरकारबीच भएको आयोजना विकास सम्झौता (पिडिए) बारे प्रभावित क्षेत्रमा लगानी बोर्डले बिहीबार...

तीन महिनापछि विमानस्थलमा नयाँ राडार

तीन महिनापछि विमानस्थलमा नयाँ राडार

काठमाडौं-त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलले उडान–अवतरण गर्ने सम्पूर्ण जहाजलाई आफ्नो सञ्जाल (नेटवर्क) भित्र समेट्न जडान गरिरहेको नयाँ राडार तीन महिनापछि सञ्चालनमा आउने भएको छ। नयाँ राडार जडानपछि उडान सुरक्षा थप प्रभावकारी हुने...