Thursday 4 Baishak, 2071 |
Menu

अर्थ

रेलसेवा बन्द हुँदा व्यापार प्रभावित

  • बिहीबार २० असार, २०७०
  • वीरेन्द्र कर्ण/रासस
  • DISQUS_COMMENTS
(0 votes)

जनकपुर - ७६ वर्ष पुरानो जनकपुर–जयनगर रेलसेवा बन्द हुँदा नेपाल–भारतबीच रहेको दुई पक्षीय व्यापार प्रभावित भएको छ। जनकपुरको धार्मिक, सामाजिक तथा आर्थिक विकासमा उल्लेखनीय भूमिका निर्वाह गर्दै आएको रेलसेवा बन्द भएपछि यसको प्रत्यक्ष असर व्यापारमा परेको छ।
असार १३ गते जयनगरबाट जनकपुरतर्फ आइरहेको रेल गाडीमा दुईवटा मालबागन महुवा कपिलेश्वर गोलाईमा पल्टिँदा दुर्घटना भएका कारण असार १४ गतेदेखि उक्त सेवा बन्द छ। 
आव २०६९/०७० को वार्षिक लक्ष्य दश करोड ५३ लाख ५६ हजार रुपैयाँ रहेकामा रेल सेवा बन्द हुँदा राजस्व लक्ष्यसमेत प्रभावित हुने सम्भावना बढेको जनकपुर भन्सार कार्यालयले जनाएको छ। 
जनकपुरका व्यापारीको प्रत्यक्ष कारोबार भारतको जयनगर बजारसँग रहेकाले व्यापारी रेलमार्गबाट सामान ल्याउँथे। रेलसेवा बन्द भएपछि ढुवानीको साधनको अभावको कारण एकातिर राजस्व प्रभावित भएको छ। अर्कोतर्फ नेपाल–भारत दुवै देशका व्यापारसमेत प्रभावित भएको छ। 
जनकपुरदेखि जयनगरसम्म दिनमा दुईपटक ओहोर–दोहोर गर्दा दैनिक ५० हजार राजस्व उठ्ने गरेकोमा अहिले रेलसेवा बन्द भएपछि राजस्व असुली शून्य भएको छ। रेलसेवा बन्द हुँदा भन्सार राजस्वसमेत प्रभावित भएकाले नेपाल सरकारले भारत सरकारसँग वार्ता गरेर जरही, उवगाउँ, जयनगरसम्म सडक मार्गबाट सामान आयात गर्ने वैधानिक व्यवस्था गर्नुपर्ने प्रमुख भन्सार अधिकृत शिशिर घिमिरेले बताए। 
जनकपुरदेखि जयनगरसम्म एकमात्र यातायतको साधन रेलसेवा रहेकाले असार ८ गतेदेखि बन्द भएको रेल सेवाको कारण दैनिक तीन लाख राजस्व उठ्नुपर्नेमा अहिले ४० देखि ५० हजार रुपैयाँसम्म राजस्व उठ्ने गरेको भन्सार कार्यालयले जनाएको छ। 
रेल्वे ट्र्याकको अवस्था जीर्ण भएकाले ब्रोडगेज कार्य सुरु नभएसम्म तत्काल ट्र्याक इञ्जिन र वागनमर्मतका लागि रेल विभागबाट पाँच करोड ६५ लाख रुपैयाँ मागिएको निमित्त प्रशासकीय अधिकृत तुलाबहादुर डाँगीले बताए। 
जनकपुर रेलवेको अवस्था जीर्ण रहेेको र नेपाल सरकारले मर्मत सुधारका लागि लगानी नगरेकाले रेलको दुरावस्था भएको निमित्त महाप्रबन्धक रामचन्द्र साहले बताए। 
विसं १९९४ मंसिर १६ गतेदेखि दैनिक खजुरी स्टेसनबाट पूर्वी धनुषाको इनर्वातर्फ रेलसेवा सञ्चालनमा आएको हो। यसको विधिवत उद्घाटन भने सन् १९३९ को अन्त्यतिर कमाण्डर इन चिफ पद्मशम्सेर जबराबाट भएको थियो। रेल्वेसेवा सञ्चालन गर्नुका तत्कालीन प्रमुख उद्देश्य भनेको पश्चिम धनुषाको विजलपुराको जंगलबाट काठ निकासी गरी भारततर्फ लग्नु थियो। 
सन् १९३४/३५ तिर निर्माण प्रारम्भ भएको जनकपुर रेल्वेसेवा सन् १९३७ को अन्त्यतिर इनर्वा दशगजा सीमासम्म सीमित थियो। पछि जनकपुरदेखि इनर्वा दशगजासम्म साढे १६ माइल पक्की लाइन, जनकपुरदेखि पश्चिम विजलपुरासम्म १६ माइल कच्ची लाइन, पक्की भवन, स्टेसन, स्टाफ क्वाटर, महिना थपुर स्टेसन, स्टाफ क्वार्टर, खजुरी स्टेसन, स्टाफ क्वार्टर आदि निर्माण भएको थियो। 
यसैगरी विजलपुरा स्टेसन, लोहारपट्टी स्टेसन, परबाहा र इनर्वा स्टेसन निर्माण हुनुको साथै कपिलेस्वर पुल, जलाधिपुल, जमुनीपुल, वैदेही, बरहवापुल तथा अत्यधिक मात्रामा कलभर्ट निर्माण हुनुको साथै राम–सीता भन्ने दुईवटा इन्जिन निर्माण गरिएको थियो। 
निर्माणमा कार्यमा तत्कालीन भारतीय रूपैयाँ छलाख ६९ हजार १७८ खर्च भएको जनकपुर रेल्वेसेवाले जनाएको छ। 
सुरुमा पूर्वी धनुषाको इनर्वासम्म मात्र रेल्वेसेवा सञ्चालन हुँदा भारतबाट आउने यात्रु, व्यापारीहरू अत्यधिक कष्ट उठाई जयनगरबाट डेढ माइल खेतको बाटो पैदल हिँडी जनकपुर आई रेल्ा समात्नुपर्ने बाध्यता थियो। 
समस्यालाई दृष्टिगत गरी सन् १९३८ मा इनर्वादेखि जयनगरको भारतीय सीमासम्म डेढ माइल पक्की लाइन तयार भएपछि जयनगरसम्मको रेल्वेसेवा विस्तार भएको हो। त्यसबेला जयनगरदेखि जनकपुरसम्म तेस्रो श्रेणीको भाडादर प्रतिव्यक्ति भारु पौने सात आना थियो।
२०२१ मा नेपाल यातायात संस्थान र २०५८ मंसिरमा यातायात संस्थान विघटन भएपछि कम्पनीअन्तर्गत राख्ने सरकारी निर्णय भयो र २०६८ जेठ १८ मा नेपाल रेल्वे कम्पनीमा परिणत भई जनकपुर रेल सेवा सञ्चालन भइरहेको छ। 
पहिला पूर्वमा जनकपुर–जयनगर २९ किलोमिटर र पश्चिममा विजलपुरासम्म २२ किलोमिटर रेल सेवा सञ्चालनमा थियो। पछि २०५८ साउन ३ गते राति भीषण बाढीको कारण जनकपुर–पिपरारीअन्तर्गत पर्ने बिग्ही नदीमा रहेको पुल भत्किएपछि सोही महिनाको ४ गतेदेखि विजलपुरासम्म रेल्वेसेवा अनिश्चितकालका लागि बन्द भएको थियो। 
सेवा बन्द भएपछि त्यस भेगका करिब ४० गाविसका जनता रेलसेवाबाट वञ्चित हुनुका साथै त्यसक्षेत्रको व्यापारसमेत प्रभावित हुन गएको थियो। 
जनकपुर–जयनगरसम्म दैनिक तीन सेवा दिइरहेको रेल्वेका लेनहरू पुरानो तथा जीर्ण भएपछि मर्मत सम्भारको अभावमा बेलाबखत रेलसेवामा अवरोध हुने गरेकाले दुई सेवामा मात्र सीमित भएको जनकपुर रेल्वेका कर्मचारीहरू बताउँछन्। सात/आठ वर्षदेखि घाटामा गइरहेको जनकपुर रेल्वेमा कार्यरत १६२ जना कर्मचारीलाई अर्थमन्त्रालयबाट ऋण लिएर तलब खुवाउनुपर्ने बाध्यता छ।
चिनियाँ जहाजले अनुमति पाएन

चिनियाँ जहाजले अनुमति पाएन

काठमाडौं- राष्ट्रिय ध्वजावाहक नेपाल वायुसेवा निगमले चीनबाट नयाँ जहाज ल्याउन १० दिनमात्र बाँकी भए पनि त्यस्तो जहाजलाई नियामक निकाय नागरिक उड्डयन प्राधिकरणले भने हालसम्म अनुमति दिएको छैन।

विद्युत प्राधिकरणबाटै ट्रान्सफर्मर चोरी

विद्युत प्राधिकरणबाटै ट्रान्सफर्मर चोरी

काठमाडौं-नेपाल विद्युत प्राधिकरणका कर्मचारीको मिलेमतोमा क्षेत्रीय कार्यालय, वितरण केन्द्र र शाखा कार्यालयबाटै ट्रान्सफर्मर चोरीका घटना बढ्न थालेका छन्। क्षेत्रीय तथा वितरण केन्द्र प्रमुखको गैरजिम्मेवारपन र प्रभावकारी सुरक्षा एवं अनुगमन नहुँदा...

मुरारका भन्छन्, 'म कट्टर मान्छे होइन'

मुरारका भन्छन्, 'म कट्टर मान्छे होइन'

काठमाडौं- नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघको वरिष्ठ उपाध्यक्षमा पशुपति मुरारका निर्वाचित भएका छन्। टेकुस्थित महासंघ सचिवालयमा भएको निर्वाचनमा मुरारकाले ३३ मत पाए पाएका थिए। उनको प्रतिस्पर्धी भवानी राणाले २९ मत प्राप्त...

लगानी वर्ष बन्दै २०७१

लगानी वर्ष बन्दै २०७१

काठमाडौं - अस्थिर राजनीतिले २०७० मा लगानी गर्न हच्किएका उद्योगी व्यवसायी यो वर्ष नयाँ लगानी र व्यवसाय विस्तार गर्ने योजनामा छन्। २०७० मा संविधानसभा निर्वाचनको अन्योललगायत राजनीतिक उतारचढावबीच 'पर्ख र...

पदमार्ग आसपासका होटल धमाधम बन्द

पदमार्ग आसपासका होटल धमाधम बन्द

म्याग्दी-दशकअघिसम्म दैनिक दुई सयको हाराहारीमा पर्यटक आवतजावत गर्ने म्याग्दीका पर्यटकीयस्थल जाने पदमार्ग अचेल सुनसान छन्। पदमार्ग हुँदै धुले सडक विस्तार भएपछि प्रचुर सम्भावना बोकेका पर्यटकीय क्षेत्र तथा पदमार्गको अस्तित्व संकटमा...

आयात प्रतिस्थापन गर्ने उद्योगमा जोड

आयात प्रतिस्थापन गर्ने उद्योगमा जोड

काठमाडौं-संविधानसभा अध्यक्ष सुवासचन्द्र नेम्वाङले खाद्यान्न लगायत धेरै वस्तुमा देश परनिर्भर बन्दै गएकोमा चिन्ता व्यक्त गर्दै आयात प्रतिस्थापन गर्ने खालका उद्योग व्यवसायमा लगानी गर्न निजी क्षेत्रसँग आग्रह गरेका छन्।

महासंघको ४८औं साधारण सभा

निजी क्षेत्रको छाता संगठन नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघ (नेउवामहासंघ) को ४८औं साधारण सभा आज (शुक्रबार) सुरु हुँदैछ। सरकारपछि सबैभन्दा ठूलो सञ्जाल भएको महासंघको यो साधारण सभाले आगामी तीनवर्षे कार्यकालका लागि...

महासंघ चुनावमा पैसाको खोलो

महासंघ चुनावमा पैसाको खोलो

काठमाडौं - देशका उद्योगी व्यवसायीको सबैभन्दा ठूलो संगठन नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघको आगामी नेतृत्व लिन तयार भएका उम्मेदवारले करोडौं खर्च गरेका छन्। महासंघ निर्वाचनको पूर्वसन्ध्यामा दैनिक हुने भोजदेखि भोट नै...