Monday 18 Shrawn, 2072 |
Menu

अर्थ

ist-cc

रेलसेवा बन्द हुँदा व्यापार प्रभावित

  • बिहीबार २० असार, २०७०
  • वीरेन्द्र कर्ण/रासस
  • DISQUS_COMMENTS
(0 votes)

जनकपुर - ७६ वर्ष पुरानो जनकपुर–जयनगर रेलसेवा बन्द हुँदा नेपाल–भारतबीच रहेको दुई पक्षीय व्यापार प्रभावित भएको छ। जनकपुरको धार्मिक, सामाजिक तथा आर्थिक विकासमा उल्लेखनीय भूमिका निर्वाह गर्दै आएको रेलसेवा बन्द भएपछि यसको प्रत्यक्ष असर व्यापारमा परेको छ।
असार १३ गते जयनगरबाट जनकपुरतर्फ आइरहेको रेल गाडीमा दुईवटा मालबागन महुवा कपिलेश्वर गोलाईमा पल्टिँदा दुर्घटना भएका कारण असार १४ गतेदेखि उक्त सेवा बन्द छ। 
आव २०६९/०७० को वार्षिक लक्ष्य दश करोड ५३ लाख ५६ हजार रुपैयाँ रहेकामा रेल सेवा बन्द हुँदा राजस्व लक्ष्यसमेत प्रभावित हुने सम्भावना बढेको जनकपुर भन्सार कार्यालयले जनाएको छ। 
जनकपुरका व्यापारीको प्रत्यक्ष कारोबार भारतको जयनगर बजारसँग रहेकाले व्यापारी रेलमार्गबाट सामान ल्याउँथे। रेलसेवा बन्द भएपछि ढुवानीको साधनको अभावको कारण एकातिर राजस्व प्रभावित भएको छ। अर्कोतर्फ नेपाल–भारत दुवै देशका व्यापारसमेत प्रभावित भएको छ। 
जनकपुरदेखि जयनगरसम्म दिनमा दुईपटक ओहोर–दोहोर गर्दा दैनिक ५० हजार राजस्व उठ्ने गरेकोमा अहिले रेलसेवा बन्द भएपछि राजस्व असुली शून्य भएको छ। रेलसेवा बन्द हुँदा भन्सार राजस्वसमेत प्रभावित भएकाले नेपाल सरकारले भारत सरकारसँग वार्ता गरेर जरही, उवगाउँ, जयनगरसम्म सडक मार्गबाट सामान आयात गर्ने वैधानिक व्यवस्था गर्नुपर्ने प्रमुख भन्सार अधिकृत शिशिर घिमिरेले बताए। 
जनकपुरदेखि जयनगरसम्म एकमात्र यातायतको साधन रेलसेवा रहेकाले असार ८ गतेदेखि बन्द भएको रेल सेवाको कारण दैनिक तीन लाख राजस्व उठ्नुपर्नेमा अहिले ४० देखि ५० हजार रुपैयाँसम्म राजस्व उठ्ने गरेको भन्सार कार्यालयले जनाएको छ। 
रेल्वे ट्र्याकको अवस्था जीर्ण भएकाले ब्रोडगेज कार्य सुरु नभएसम्म तत्काल ट्र्याक इञ्जिन र वागनमर्मतका लागि रेल विभागबाट पाँच करोड ६५ लाख रुपैयाँ मागिएको निमित्त प्रशासकीय अधिकृत तुलाबहादुर डाँगीले बताए। 
जनकपुर रेलवेको अवस्था जीर्ण रहेेको र नेपाल सरकारले मर्मत सुधारका लागि लगानी नगरेकाले रेलको दुरावस्था भएको निमित्त महाप्रबन्धक रामचन्द्र साहले बताए। 
विसं १९९४ मंसिर १६ गतेदेखि दैनिक खजुरी स्टेसनबाट पूर्वी धनुषाको इनर्वातर्फ रेलसेवा सञ्चालनमा आएको हो। यसको विधिवत उद्घाटन भने सन् १९३९ को अन्त्यतिर कमाण्डर इन चिफ पद्मशम्सेर जबराबाट भएको थियो। रेल्वेसेवा सञ्चालन गर्नुका तत्कालीन प्रमुख उद्देश्य भनेको पश्चिम धनुषाको विजलपुराको जंगलबाट काठ निकासी गरी भारततर्फ लग्नु थियो। 
सन् १९३४/३५ तिर निर्माण प्रारम्भ भएको जनकपुर रेल्वेसेवा सन् १९३७ को अन्त्यतिर इनर्वा दशगजा सीमासम्म सीमित थियो। पछि जनकपुरदेखि इनर्वा दशगजासम्म साढे १६ माइल पक्की लाइन, जनकपुरदेखि पश्चिम विजलपुरासम्म १६ माइल कच्ची लाइन, पक्की भवन, स्टेसन, स्टाफ क्वाटर, महिना थपुर स्टेसन, स्टाफ क्वार्टर, खजुरी स्टेसन, स्टाफ क्वार्टर आदि निर्माण भएको थियो। 
यसैगरी विजलपुरा स्टेसन, लोहारपट्टी स्टेसन, परबाहा र इनर्वा स्टेसन निर्माण हुनुको साथै कपिलेस्वर पुल, जलाधिपुल, जमुनीपुल, वैदेही, बरहवापुल तथा अत्यधिक मात्रामा कलभर्ट निर्माण हुनुको साथै राम–सीता भन्ने दुईवटा इन्जिन निर्माण गरिएको थियो। 
निर्माणमा कार्यमा तत्कालीन भारतीय रूपैयाँ छलाख ६९ हजार १७८ खर्च भएको जनकपुर रेल्वेसेवाले जनाएको छ। 
सुरुमा पूर्वी धनुषाको इनर्वासम्म मात्र रेल्वेसेवा सञ्चालन हुँदा भारतबाट आउने यात्रु, व्यापारीहरू अत्यधिक कष्ट उठाई जयनगरबाट डेढ माइल खेतको बाटो पैदल हिँडी जनकपुर आई रेल्ा समात्नुपर्ने बाध्यता थियो। 
समस्यालाई दृष्टिगत गरी सन् १९३८ मा इनर्वादेखि जयनगरको भारतीय सीमासम्म डेढ माइल पक्की लाइन तयार भएपछि जयनगरसम्मको रेल्वेसेवा विस्तार भएको हो। त्यसबेला जयनगरदेखि जनकपुरसम्म तेस्रो श्रेणीको भाडादर प्रतिव्यक्ति भारु पौने सात आना थियो।
२०२१ मा नेपाल यातायात संस्थान र २०५८ मंसिरमा यातायात संस्थान विघटन भएपछि कम्पनीअन्तर्गत राख्ने सरकारी निर्णय भयो र २०६८ जेठ १८ मा नेपाल रेल्वे कम्पनीमा परिणत भई जनकपुर रेल सेवा सञ्चालन भइरहेको छ। 
पहिला पूर्वमा जनकपुर–जयनगर २९ किलोमिटर र पश्चिममा विजलपुरासम्म २२ किलोमिटर रेल सेवा सञ्चालनमा थियो। पछि २०५८ साउन ३ गते राति भीषण बाढीको कारण जनकपुर–पिपरारीअन्तर्गत पर्ने बिग्ही नदीमा रहेको पुल भत्किएपछि सोही महिनाको ४ गतेदेखि विजलपुरासम्म रेल्वेसेवा अनिश्चितकालका लागि बन्द भएको थियो। 
सेवा बन्द भएपछि त्यस भेगका करिब ४० गाविसका जनता रेलसेवाबाट वञ्चित हुनुका साथै त्यसक्षेत्रको व्यापारसमेत प्रभावित हुन गएको थियो। 
जनकपुर–जयनगरसम्म दैनिक तीन सेवा दिइरहेको रेल्वेका लेनहरू पुरानो तथा जीर्ण भएपछि मर्मत सम्भारको अभावमा बेलाबखत रेलसेवामा अवरोध हुने गरेकाले दुई सेवामा मात्र सीमित भएको जनकपुर रेल्वेका कर्मचारीहरू बताउँछन्। सात/आठ वर्षदेखि घाटामा गइरहेको जनकपुर रेल्वेमा कार्यरत १६२ जना कर्मचारीलाई अर्थमन्त्रालयबाट ऋण लिएर तलब खुवाउनुपर्ने बाध्यता छ।

प्रतिक्रिया

हिलेमा १० करोडको चारतारे रिसोर्ट

हिलेमा १० करोडको चारतारे रिसोर्ट

विराटनगर- विराटनगरस्थित रत्ना होटलका सञ्चालक रेवतबहादुर थापाले १० करोड रूपैयाँ लगानीमा धनकुटाको हिलेमा चारतारे रिसोर्ट खोलेका छन्। ५२ रोपनी जग्गामा खोलिएको होराइजन माउन्टेन रिसोर्टको निर्माण तीन वर्षअघि थालिएको थियो।

समृद्ध नेपालको सपनामा बाधक

काठमाडौं- आम नागरिकको समृद्ध भविष्यको सपना पूरा गर्ने अपेक्षा गरिएको संविधानले समाजलाई समृद्धितिर लानुको सट्टा विभेद बढाएर अर्को एक दशकभित्रै सामाजिक द्वन्द्व निम्त्याउने भन्दै अर्थविद र उद्योगी, व्यवसायीले त्यसमा 'समाजवादको'...

सस्तोमा लाभा आइरिस एक्सएटक्यु स्मार्टफोन

सस्तोमा लाभा आइरिस एक्सएटक्यु स्मार्टफोन

काठमाडौं- एउटै मोबाइलमा अनेकथरी सुविधाका लागि स्मार्ट फोनको प्रयोग बढ्दै गएको छ। सुविधासँगै त्यसमा हुने विशेषताले पनि प्रयोगकर्ताको दैनिकीलाई सजिलो बनाउने भएपछि स्मार्टफोन सबैको रोजाईमा परेको हो।

भैंसी अर्थात 'कालो सुन'

भैंसी अर्थात 'कालो सुन'

काभ्रे- जिल्ला पशु सेवा कार्यालय काभ्रेमा पशुपालन (दूध उत्पादन) पेशा अंगाल्न चाहने किसान र व्यवसायीहरुको संख्या बढ्दा पशु चिकित्सक मणिप्रसाद सापकोटाको दैनिकीसमेत नेपाली कृषकहरुले बढी मन पराएको भैंसीपालनको प्रवर्द्धनमा बित्न...

हुन्डाईका दुई स्मार्ट कार

हुन्डाईका दुई स्मार्ट कार

काठमाडौं- हरेक वर्ष विभिन्न कम्पनीका गाडीहरू र हरेक महिना तीनका नयाँ ब्रान्ड नेपाली अटो बजारमा प्रवेश गर्ने क्रम बढिरहेको छ। कार पारखीहरु हरेक वर्ष विशेषता थपिएका नयाँ कार परिवर्तन गर्न...

भूकम्प पीडितलाई सहुलियत ऋण लिन प्रक्रिया पुर्‍याउनै समस्या

काठमाडौं- सरकारले भूकम्पमा घरबार गुमाएका पीडितलाई नयाँ घर बनाउन बैंक, वित्तीय संस्थामार्फत २ प्रतिशत ब्याजदरमा सहुलियत ऋण उपलब्ध गराउने निर्णय गरे पनि प्रक्रिया पुर्याउन समस्या देखिएको छ।

२० वर्षभित्र नयाँ १२ लाख पाइलट चाहिने

२० वर्षभित्र नयाँ १२ लाख पाइलट चाहिने

सियाटल- अमेरिकी जहाज निर्माता कम्पनी बोइङले आगामी २० वर्षभित्र थप १२ लाख पाइलट आवश्यक पर्ने तथ्यांक प्रक्षेपण गरेको छ। संसारभरका वायुसेवा कम्पनीले उक्त अवधिमा नयाँ ३८ हजार जहाज थप्ने र...

पानी नपर्दा रोपाइँ भएन

पानी नपर्दा रोपाइँ भएन

सिन्धुपाल्चोक- भूकम्प आयो, लीला गरेर गयो। चिन्ता वर्तमानको भन्दा भविश्यको थियो। त्यसैले सम्हालिन करै लाग्यो। बुढ्यौली शरीर घिसार्दै कुबिण्डे–६ का दुर्गाप्रसाद नेपालले जमिन खनजोत गरी ब्याड राखे। खोजखाज गरी बिउ...