Tuesday 26 Magh, 2072 |
Menu

अर्थ

istl

राष्ट्रपति सीको सम्भावित भ्रमण

(0 votes)
प्रधान मन्त्री केपी शर्मा ओली पहिला चीन जाने हुन् कि भारत भन्ने अन्योल कायमै रहेका बेला चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङको नेपाल भ्रमण चर्चामा आएको छ। सन् २०१५ मै उनी नेपाल आउने संकेत मिलेको थियो। उक्त वर्ष उनले हालसम्मका चिनियाँ राष्ट्रप्रमुखहरूको रेकर्ड तोड्दै १४ मुलुकको भ्रमण गरे। तर, नेपालको राजनीतिक अस्थिरता तथा नयाँ संविधानलाई लिएर बढ्दो विवादका कारण सीको यता आउने कार्यक्रम प्राथमिकतामा परेन।
सम्पादकीय

Email This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
nepalipatro-nagarik
कसैको चासो त कसैको हस्तक्षेप चलिरहेका समयमा यता आउँदा गलत सन्देश जान सक्ने कुरामा चिनियाँ नेतृत्व सतर्क रह्यो। गत असोज ३ गते नेपालमा नयाँ संविधान जारी भयो, त्यसको चीनले सहर्ष स्वागत पनि गर्योो। अब यो समय चिनियाँ राष्ट्रपतिलाई नेपाल भ्रमण गराउन सक्नु हाम्रो हितमा हुने देखिन्छ।

असल सम्बन्ध रहेका तथा सीमा जोडिएका देशका प्रमुख छिमेक भ्रमणमा निस्कनुलाई सामान्य तालिका मान्न सकिन्छ। त्यस्ता भ्रमणका उद्देश्य कहिले धार्मिक पनि हुनसक्छन् त कहिले सद्भाववृद्धिका निम्ति। हालै अचानक भारतीय प्रधान मन्त्री नरेन्द्र मोदी पाकिस्तान गए र सद्भाव बढाउन चाहे। तर, चीनजस्तो उदीयमान अर्थतन्त्र तथा विशाल मुलुकका राष्ट्रपतिको सानो देश नेपाल भ्रमण निकै अर्थपूर्ण रहन्छ। यसै पनि सार्वभौमसत्ता सानो र ठूलो देशको समान हुन्छ भन्ने मान्यता चीनले राख्दै आएको छ। उनको सम्भावित नेपाल भ्रमणलाई लाभकारी बनाउन नेपाल अग्रसर हुनुपर्छ। त्यसकारण पनि यसबखत चीनभन्दा नेपालले गम्भीर गृहकार्यमा जुट्नु आवश्यक छ। चीनले नेपाललाई विभिन्न कोणबाट सहयोग गर्न चाहेको छ। भारतीय नाकाबन्दीपछि चीनतिर आशाका नजर दौडाएको नेपालले सीको भ्रमणलाई उपलब्धिमूलक पार्न सक्नुपर्छ। भारतनिर्भर रहँदै आएको नेपालको व्यापारका केही अंशमात्रै भए पनि अब चीनसँग आकर्षित गर्नेतिर ध्यान पुर्यारउनुपर्छ। यद्यपि, भारतसँग चिसिएको सम्बन्धको बदला चीनसँग हातेमालो गरेर लिने काम कुनै पनि हालतमा गर्नु हुँदैन। दुवै छिमेकीसँग राम्रो सम्बन्ध कायम राख्नु हाम्रो हितमा हुनेछ। एउटाका विरुद्धमा अर्कोलाई प्रयोग गर्ने सोच राख्नु पनि हुन्न।

प्रधान मन्त्री ओलीले छिट्टै चीन भ्रमण गरे भने इन्धनलगायतका केही अत्यावश्यक वस्तुको सम्झौता हुन सक्ने देखिन्छ। तर, सी नेपाल आउँदा भने बहुपक्षीय सम्झौता र दुई देशबीचको सम्बन्धमा नयाँ आयाम थपिन सक्छ। सडक, रेलमार्ग, तेल पाइपलाइन, द्विपक्षीय लगानी तथा सुरक्षण, एकीकृत पर्यटन प्रवर्द्धनलगायतका सम्झौता हुन सक्दा नेपाललाई फाइदा हुन्छ। यसका साथै चीनले केही समयअघि नै काभ्रेको पाँचखालमा सेज (विशेष आर्थिक क्षेत्र) निर्माण गरिदिने प्रस्ताव गरेको थियो, त्यसलाई पनि अघि बढाउन सकिन्छ। भुइँचालोले क्षति पुर्याकएका संरचना निर्माणमा पनि उसको सहयोग लिन सकिन्छ। त्यसका अतिरिक्त इन्धनको चरम अभाव व्यहोरिरहेको नेपाललाई चीनले पछिल्लो पटक अनुदानमा दिने भनेको १३ करोड लिटर पेट्रोल पनि सकेसम्म छिटो ल्याउन सकिने छ।

उता, बेइजिङमा गत साता सम्पन्न विदेश मन्त्री स्तरीय दुई पक्षीय वार्तामा पनि उच्च स्तरीय भ्रमणलाई निकै महत्व दिइएको थियो। र, ८ बुँदे खाकामा 'ज्वाइन्ट इकोनोमिक एन्ड टे्रड कमिसन' तथा मन्त्री वा उपमन्त्री तहमा विस्तृत गृहकार्य गरी सम्झौताको अन्तिम दस्तावेज तयार गर्ने र शीर्ष नेतृत्वको भ्रमणका बखत त्यसलाई औपचारिकता दिने तयारी गरिएको थियो। द्विपक्षीय सन्धि–सम्झौताको स्पष्ट र गम्भीर तयारीबिना सीले नेपाल भ्रमण गर्ने अवस्था छैन। राष्ट्रपतिको भ्रमणमा दुई देशबीचको सम्बन्धमा अर्को उचाइमा पुगोस् र भए–गरेका सन्धि–सम्झौता पूर्णरूपमा लागु होस् भन्ने बेइजिङको चाहनालाई स्वागत गर्नुपर्छ। सहयोग दिनेले आफ्नो सहयोगको पूर्णरूपमा सदुपयोग भएको हेर्ने इच्छा राख्नु अन्यथा होइन।

निरन्तर राजनीतिक संक्रमणका कारण अर्थतन्त्र जर्जर बनेको नेपालले छिमेकी चीनसँग सन्धि–सम्झौता गर्दा गम्भीर गृहकार्य गर्नु आवश्यक छ। दुर्भाग्य, त्यसका निम्ति कुनै तयारी सरकारबाट भएको देखिँदैन। हतारमा गरिएका कतिपय सन्धि–सम्झौताले कालान्तरमा राष्ट्रलाई घाटा पार्छ। चीनका राष्ट्रपतिको भ्रमणको वातावरण तयार पार्ने र उक्त उदीयमान शक्तिसँग आफ्नो हितमा व्यापारलगायतका अन्य सन्धि–सम्झौता गर्न नेपालकै भूमिका प्रभावकारी हुनु आवश्यक छ।

प्रतिक्रिया

चक्रपथ विस्तार कहिलेसम्म?

चक्रपथ विस्तार कहिलेसम्म?

काठमाडौं- निर्माण अवधि साढे २ वर्ष (७७.५ प्रतिशत) भन्दा बढी सकिँदासम्म काठमाडौं चक्रपथ विस्तारको कामले गति लिन सकेको छैन। गत वैशाख १२ को भूकम्पलगत्तै रोकिएको काममा भारतले गरेको नाकाबन्दीले थप...

२० लाख श्रमिक, सय कर्मचारी

२० लाख श्रमिक, सय कर्मचारी

काठमाडौं— पाँच लाख जनसंख्या रहेको कुनै जिल्लामा सेवा दिन सरकारको कस्तो संयन्त्र क्रियाशील हुन्छ ? सबैलाई थाहा छ– शान्ति सुरक्षा कायम राख्न प्रहरी, सेनादेखि लिएर सयौं कर्मचारी हुन्छन् । एउटै...

काठमाडौं–कुलेखानी–हेटौंडा सुरुङ मार्गः सिन्को नभाँची ३२ करोड झ्वाम

काठमाडौं–कुलेखानी–हेटौंडा सुरुङ मार्गः सिन्को नभाँची ३२ करोड झ्वाम

काठमाडौं— काठमाडौं–कुलेखानी–हेटौंडा सुरुङ मार्ग निर्माण गर्न संकलित रकममध्येको करिब ९० प्रतिशत रकम खर्च भइसकेको छ । आयोजना बनाउने जिम्मा पाएको नेपाल पूर्वाधार विकास कम्पनी लिमिटेड (एनपिबिसिएल) को तीन वर्षको खर्च...

केरा सुकेपछि किसान चिन्तित

केरा सुकेपछि किसान चिन्तित

चौमाला (कैलाली)- चौमाला–१ का किसान मीनबहादुर बमले राम्रो आम्दानी हुने जानकारीपछि १८ कट्ठा जमिनमा केराखेती सुरु गरे। २ लाख लगानी गरेर लगाएको पूरै केराको गुभो कुहिएर सुकेपछि उनको यति बेला...

लुनकरण दास चौधरी रहेनन्

लुनकरण दास चौधरी रहेनन्

काठमाडौं- उद्योगपति लुनकरण दास चौधरीको बिहीबार ९३ वर्षको उमेरमा राजधानीमा निधन भएको छ। लामो सयमदेखि मुटु र सुगर रोगका बिरामी चौधरी विश्वका अर्बपतिको समूहमा पर्न सफल चौधरी समूहका संस्थापक हुन्।

मलेसियाको विकल्प के?

मलेसियाको विकल्प के?

काठमाडौं- नेपाली कामदारको अवस्था बुझ्न गएको टोलीले मलेसियाको रोजगारीमा सोच्नुपर्ने बेला आएको जनाएपछि प्रश्न उठेको छ– सर्वाधिक नेपाली श्रमिक जाने गरेको मलेसियाको विकल्प के? मलेसियामा कामदार पठाउन छोड्ने हो भने...

दैनिक दुई अर्ब रेमिटेन्स

दैनिक दुई अर्ब रेमिटेन्स

काठमाडौं-विदेशमा बसेर आर्जन गर्ने नेपालीले औपचारिक माध्यमबाट दैनिक १ अर्ब ८० करोड रुपैयाँ स्वदेश पठाउने गरेको पछिल्लो तथ्यांकले देखाएको छ । नेपाल राष्ट्र बैंकका अनुसार चालु आर्थिक वर्षको साउनदेखि मंसिरसम्ममा...

पूर्वाधार कम्पनीबाट जोशीको राजीनामा

पूर्वाधार कम्पनीबाट जोशीको राजीनामा

काठमाडौं- काठमाडौं–कुलेखानी–हेटौंडा सुरुङ मार्गका लागि लगानी जुटाउन नसक्दा व्यवसायी कुशकुमार जोशीले नेपाल पूर्वाधार विकास कम्पनीको अध्यक्ष पदबाट राजीनामा दिएका छन्। चार वर्षभित्र निर्माण सक्ने गरी करिब तीन वर्षपहिले सरकारसँग सम्झौता...