Friday 8 Jestha, 2072 |
Menu

अर्थ

प्रसारण लाइनमा सघाउने एडिबी रणनीति

  • मङ्गलबार २२ श्रावण, २०७०
  • लीला घिमिरे
  • DISQUS_COMMENTS
(0 votes)
काठमाडौं - एसियाली विकास बैंक (एडिबी)ले आगामी दुई वर्षका लागि नेपालका ठूला जलविद्युत परियोजना र सम्बन्धित प्रसारण लाइन निर्माणका लागि लगानी बढाउने रणनीति लिएको छ।

बैंकले सन् २०२३–१५ सम्मका लागि तयार गरेको 'नेपालका लागि सहकार्यको रणनीतिक योजना'मा यी दुई क्षेत्रमा लगानी बढाएको बैंकका एकजना उच्च अधिकारीले नागरिकलाई बताए।
बैंकले निजी क्षेत्रको सहभागितमा जोड दिँदै नेपाल सरकारको २०७०–२०७२ को अन्तरिम योजनासँग तालमेल मिलाएर अन्तरदेशीय प्रसारण लाइन निर्माणमा सहयोग र लगानी बढाउन लागेको पछिल्लो परिस्कृत रणनीतिमा उल्लेख छ।
एक सय ४४ मेगावाटको देशकै सबैभन्दा ठूलो जलविुद्यत परियोजनामा लगानी गरिसकेको एडिबीले गत वर्ष जलाशययुक्त तनहुँ जलविद्यतु परियोजनामा लगानी गर्ने निर्णय गरेको थियो। यसबाहेक उसले केही प्रसारण लाइनमा लगानी गरिसकेको छ।
नेपालको ऊर्जा मामिला हेर्ने एडिबी अधिकारी प्रियान्था विजयाथुङ्गाले सन् २०१४/१५ मा बैंकले थप केही प्रसारण लाइन र ठूला जलविद्युत परियोजनामा लगानी गर्ने जानकारी दिए। 'हामी अबको केही वर्ष प्रसारण लाइन र ठूला जलविद्युत परियोजनामा लगानी बढाउने रणनीतिमा छौं,' उनले भने, 'मर्स्याङ्दी र कालीगण्डकी करिडोरमा प्रसारण लाइन निर्माणमा हामीले लगानी गर्ने तय गरिसकेका छौं।'
जाइकाले पहिचान गरेका १० जलविद्युत आयोजनामा लगानी गर्नेबारे एडिबी सकारात्मक भएको पनि उनले बताए। 'अन्तरदेशीय प्रसारण लाइनमा पनि हामी लगानी गर्नेछौं,' उनले भने। जाइकाले दूधकोसी (३००), कोखाजोर–१ (१११), सुनकोसी–३ (५३६), तल्लो झिमरुक (१४२), मादी (२००), नौमुरे (२४५), आँधीखोला (१८०) लगायतका ठूला र जलाशययुक्त परियोजना पहिचान गरेको छ। एडिबीले तीमध्ये व्यावसायिक रुपले सम्भाव्य चयन गरी लगानी गर्ने योजना बनाएको हो।
बैंक ग्रामीण विद्युतीकरणको क्षेत्रमा समेत लगानी गर्ने योजनामा छ। नेपालमा आन्तरिक माग पूर्तिको लागि जलाशयुक्त आयोजना आवश्यक रहेको उनले औंल्याए।
ऊर्जा क्षेत्रको दिगो विकासका लागि समयानुकूल विद्युत महसुल समायोजन, नेपाल विद्युत प्राधिकरणको वित्तीय पुनर्संरचना योजना कार्यान्वयन, बलियो नियामक निकाय स्थापना र प्राधिकरणको पारदर्शिताजस्ता विषयमा काम गर्नुपर्नेमा बैंकले जोड दिएको विजयाथुङ्गाले नागरिकलाई बताए। विद्युत आयात–निर्यातका लागि एउटा विशेष प्रकारको व्यापारिक संस्था स्थापना गर्नुपर्ने उनले औंल्याए।
'विद्युत आयात वा निर्यात भन्ने वहसमा अल्मलिनुभन्दा नेपालले दुवै विषयलाई साथसाथै लैजानुपर्छ भन्नेमा एडिबी स्पष्ट छ,' उनले भने, 'देशको आन्तरिक खपत र छिमेकी देशमा निर्यातको प्रचुर सम्भावना भएका कारण एउटामात्रै मुद्दामा अल्झेर समय बर्बाद नगर्नुने बुद्धिमानी हुनेछ।'
यसका लागि परियोजनाको लागत न्यून कायम गर्नुपर्ने उनले सुझाए। विजयाथुङ्गाले भने, 'बिक्रीका लागि उत्पादन गरिने विद्युत मूल्यमा प्रतिस्पर्धी हुनुपर्छ।'
नेपाल सरकारको तर्फबाट परियोजनामा गर्नुपर्ने लगानी र निर्माणमा जानुपूर्व गर्नुपर्ने प्रशासनिक, सामाजिक, वातावरणीय काममा ढिलासुस्ती भएकाले एडिबीले लगानी गरेका परियोजना अन्योलमा पर्ने गरेकोतर्फ बैंकको ध्यानाकर्षण भएको उनले बताए।
'यस्तो अवरोधले बैंकको वार्षिक कार्यसम्पादन समीक्षामै असर पर्ने गरेको छ,' उनले भने, 'आगामी दिनमा यस्तो नहोस् भन्नेतर्फ हामी सचेत छौं।'
जग्गा अधिग्रहण, वन र वातावरण मन्त्रालयसँगको समन्वय, वातावरणीय प्रभाव मूल्यांकनको स्वीकृति जस्ता विषयमा धेरै समय लाग्दा परियोजना तोकिएको समयमा सुरु गर्न नसकिनेतर्फ संकेत गर्दै उनले भने, 'एडिबीले अबदेखि सबै प्रक्रिया सम्पन्न भएर आयोजना निर्माणमा जाँदाको अवस्थामा मात्रै लगानी गर्नेछ।'
यसले सरकारलाई पनि सबै प्रक्रिया समयमै सक्ने दबाब पर्ने र बैंकले पनि कार्यसम्पादन समीक्षा सकारात्मक हुने उनले बताए। नेपालमा ऊर्जा क्षेत्रको विकासका लागि बैंकले नेपाल जलविद्युत लगानी तथा विकास कम्पनी (एचआइडिसिएल) सँग मिलेर भदौ १२ र १३ मा काठमाडौंमा लगानीकर्ताको भेला आयोजना गर्न लागेको छ। उसले आफ्नो एकल प्रयासमा गत वर्ष पनि यस्तै भेला आयोजना गरेको थियो।
यो भेला पहिलेकै सम्मेलनको निरन्तरता भएको विजयाथुङ्गाले बताए। 'यसलाई आगमी दिनमा पनि निरन्तरता दिइनेछ,' उनले नागरिकसँग भने।
छुटपछि त्रिपालमा ‘ओभर इन्भ्वाइसिङ’

छुटपछि त्रिपालमा ‘ओभर इन्भ्वाइसिङ’

वीरगन्ज-सरकारले भन्सार महसुल लगायत अन्य कर छुट दिएको मौका छोपेर व्यापारीले त्रिपाल आयातमा अधिक मूल्यांकन (ओभर इन्भ्वाइसिङ) गर्न थालेका छन् । सामान्य अवस्थामा भन्सार महसुल छल्न न्यून मूल्यांकन गर्ने व्यापारीले...

जस्तापाता किन्न ४ अर्ब निकासा

काठमाडौं-सरकारले भूकम्पका कारण घरविहीन सबै परिवारलाई अस्थायी वासका निम्ति जस्तापाता किन्न उपलब्ध गराउने रकमका लागि ४ अर्ब रुपैयाँ निकासा दिएको छ। केही दिनअघि भूकम्पका कारण घर ध्वस्त भएका परिवारलाई अस्थायी...

ऋणको भाका सार्दै राष्ट्र बैंक

ऋणको भाका सार्दै राष्ट्र बैंक

काठमाडौं-विभिन्न बैंक तथा वित्तीय संस्थाले बुझाउनुपर्ने ऋणको भाका सार्न नेपाल राष्ट्र बैंक तयार देखिएको छ ।वैशाख १२ को महाभूकम्प र त्यसपछिका शक्तिशाली कम्पनबाट क्षतिग्रस्त उद्योग, व्यापार, होटल, हाउजिङ लगायतले लिएको...

नानो जेनएक्स सार्वजनिक, कस्ता छन् फिचर?

नानो जेनएक्स सार्वजनिक, कस्ता छन् फिचर?

नयाँ दिल्ली- रतन टाटाको ड्रिम प्रोजेक्ट 'आम मान्छेनका लागि गाडी' पूरा गर्न २००९ मा टाटा मोटर्सले नानो कार ल्याएको थियो। त्यसले सर्वसाधारणबीच स्थान जमाउन सकेन। सो ट्याग हटाउन टाटाले मंगलबार...

आन्तरिक उडान ५० प्रतिशत कटौती

आन्तरिक उडान ५० प्रतिशत कटौती

काठमाडौं-विनाशकारी भूकम्पपछि निजी क्षेत्रका आन्तरिक वायुसेवा कम्पनीहरूले त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट हुने उडान ५० प्रतिशतसम्म कटौती गरेका छन् ।

सहयोग एकद्वार प्रणालीमार्फत : महत

सहयोग एकद्वार प्रणालीमार्फत : महत

काठमाडौं-अर्थमन्त्री रामशरण महतले भूकम्पबाट ध्वस्त मुुलुकको पुनःनिर्माणमा सरकारले एकद्वार प्रणाली चाहेको बताएका छन् । वैशाख १२ मा आएको विनाशकारी भूकम्पपछि दातृनिकाय र अन्य संघसंस्थाले आफ्नै किसिमले सहयोग गरेका बेला मन्त्री...

उच्च जोखिममा हाउजिङको लगानी

उच्च जोखिममा हाउजिङको लगानी

काठमाडौं-महाभूकम्पका कारण बैंक, वित्तीय संस्थाहरुले हाउजिङमा गरेको लगानी उच्च जोखिममा परेको छ । वैशाख १२ को महाभूकम्प र त्यसपछिका शक्तिशाली पराकम्पनले अधिकांश हाउजिङमा क्षति पुर्याएपछि बैंकहरुको लगानी जोखिममा परेको हो।

राष्ट्र बैंक ‘प्रभु’को भवनमा सारिने

राष्ट्र बैंक ‘प्रभु’को भवनमा सारिने

काठमाडौं-यही वैशाख १२ गते गएको विनाशकारी भूकम्पबाट नेपाल राष्ट्र बैंकको भवन भत्किएपछि अव्यवस्थित कार्यसम्पादनलाई सहजरूपमा सञ्चालनका लागि केन्द्रीय बैंकका केही शाखा प्रभु बैंकको लैनचौर भवनमा सारिने भएको छ।