Monday 7 Poush, 2071 |
Menu

अर्थ

घरजग्गा कारोबारमा बैंक ऋणकै भर

  • शुक्रबार ११ श्रावण, २०७०
  • केशवशरण लामिछाने
  • DISQUS_COMMENTS
(0 votes)
पोखरा -अघिल्लोपटकको दाँजोमा बितेको वर्ष कास्कीमा घरजग्गा कारोबार २२ प्रतिशतले बढेको छ। बैंकको ऋण लिएर घरजग्गा किन्ने उल्लेख्य छन्। चार वर्ष अघि चुलिएर त्यसपछि ओरालो लाग्न थालेको घरजग्गा किनबेच अहिले व्यावसायिकभन्दा पनि व्यावहारिकमा सीमित भएको सम्बद्ध अधिकारी बताउँछन्।
मालपोत कार्यालय कास्कीका अनुसार गएको आर्थिक वर्ष २०६९/७० मा २७ हजार ४ सय लिखत पास भएका छन्। यो अघिल्लो वर्षको दाँजोमा ५ हजारले बढी हो। गएको वर्षका २७ हजार ४ सय किनबेचमध्ये १० हजार ४ सयवटा कारोबार बैंक ऋणका आधारमा भएको मालपोतको रेकर्डमा उल्लेख छ। आवास अरु व्यावसायिक कार्यका लागि भएको जग्गा कारोबारमा बैंकले लगानी गरेका हुन्। 
'कारोबार भएकामध्ये ३८ प्रतिशतमा बैंकको ऋण छ,' मालपोत कास्कीका सूचना अधिकृत ऋषि लामिछानेले भने। केन्द्रीय बैंकले घरजग्गामा लगानी निरुत्साहन गर्ने नीति लिइरहेको भए पनि सर्वसाधारणले बैंक ऋणको भर पर्न नछोडेको कास्कीको तथ्यांकले देखाएको छ। 
राष्ट्र बैंकको पछिल्लो निर्देशनले घरजग्गा र आवास कर्जालाई एकै शीर्षकमा राख्न दिएकाले बैंक ऋण प्रवाह सहज भएको विकास बैंक संघका उपाध्यक्ष भरतराज ढकाल बताउँछन्। पोखरा आवासीय हिसाबले उत्तम ठाउँ भएकाले पनि घरजग्गाको व्यावहारिक कारोबार बढिरहेको उनको ठम्याइ छ। 'पोखरामा धेरै वित्तीय संस्था छन्। त्यसैले सर्वसाधारणलाई कर्जा लिन पनि सजिलो भएको छ,' मुक्तिनाथ विकास बैंकका सिइओसमेत रहेका ढकालले भने। 
घरजग्गा व्यवसायी यदु अधिकारी घरै बनाउन आवश्यक पर्नेहरुले जग्गा किनबेच गरिरहेको बताउँछन्। 'पहिला पर्ख र हेरको अवस्थामा थिए। अहिले मूल्य केही घट्नाले किनबेच बढेको हो,' उनले भने। उनले घरजग्गाको मूल्य १५/२० प्रतिशतको हाराहारीमा घटेको जानकारी पनि दिए। 
राजधानी उपत्यकामा घटेको भए पनि कास्की लगायत जिल्लामा पछिल्ला वर्ष पनि घरजग्गा कारोबार बढिरहेकै छ। पछिल्ला वर्षमध्ये कास्कीमा २०६६/६७ मा सबैभन्दा बढी घरजग्गा कारोबार भएको थियो। त्यो वर्ष ३४ हजार ४ वटा लिखत पारित भएको मालपोतले जनाएको छ। 
६७/६८ मा भने अघिल्लो वर्षको दाँजोमा कारोबार संख्या १३ हजारले कम भएको थियो। उक्त वर्ष २० हजार ९ सय कारोबार भए। त्यसपछि भने कारोबार लगातार बढिरहेकै छ। ६८/६९ मा २२ हजार ४ सय लिखत पास भएको छ। यो अघिल्लो वर्षको भन्दा ७ प्रतिशतले बढी हो। 
गएको वर्ष अघिल्लोपटकको भन्दा बढेको कारोबारबाट मालपोत कार्यालय कास्कीले ३१ करोड १६ लाख राजस्व संकलन गरेको छ। कारोबार संख्या २२ प्रतिशतले बढे पनि राजस्व वृद्धि भने ३८ प्रतिशत छ। हरेक वर्ष बढ्ने जग्गा मूल्यांकनले राजस्व वृद्धिमा सघाउ पुर्यारएको हो। 
घरजग्गामा प्रवाह भएको ऋणले अप्ठेरो पार्न थालेपछि ४ वर्षअघि केन्द्रीय बैंकले यो क्षेत्रमा लगानी गर्न बैंक तथा वित्तीय संस्थालाई अंकुश लगाएको थियो। घरजग्गाका लागि दिएको ऋण कुल लगानीको ४० प्रतिशतमा झार्नुपर्ने गरी उसले सीमा तोकिदिएपछि मुलुकभर नै कारोबारमा शिथिलता आएको थियो। ७० सालको असार मसान्तभित्र त्यसलाई २५ प्रतिशतमा झार्नुपर्ने केन्द्रीय बैंकको निर्देशनले पनि घरजग्गाको व्यापारिक कारोबार खस्केको थियो। तर, व्यापारिक नभई आवश्यकताका लागि घरजग्गा किनबेच गर्न पनि सर्वसाधारण बैंकिङ ऋणकै भर परिरहेको कास्कीको तथ्यांकले देखाएको छ।
कुलो खन्न हजारौं किसान

कुलो खन्न हजारौं किसान

चिसापानी (कैलाली)-कर्णाली नदीको पानी खेतमा पुर्‍याउन कैलालीका १० हजारभन्दा बढी किसान रानी, जमरा, कुलरिया कुलो खन्ने काममा सक्रिय छन्। जंगलमै बास बसेर उनीहरुले काम गरिरहेका छन्। कैलालीको पूर्वी भेगका किसानले...

कुलो खन्न हजारौं किसान

कुलो खन्न हजारौं किसान

चिसापानी (कैलाली)-कर्णाली नदीको पानी खेतमा पुर्‍याउन कैलालीका १० हजारभन्दा बढी किसान रानी, जमरा, कुलरिया कुलो खन्ने काममा सक्रिय छन्। जंगलमै बास बसेर उनीहरुले काम गरिरहेका छन्। कैलालीको पूर्वी भेगका किसानले...

पेट्रोलियम पदार्थको मूल्यमा भारी कटौती

पेट्रोलियम पदार्थको मूल्यमा भारी कटौती

काठमाडौं– चौतर्फी दबाबपछि नेपाल आयल निगमले पेट्रोलियम पदार्थको मूल्यमा भारी कटौती गरेको छ। अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य घटेअनुसार नघटाएको भन्दै विद्यार्थी संगठनले दबाब दिएपछि निगमको शुक्रबार बसेको सञ्चालक समिति...

मलमा १४० मिसम्याच

मलमा १४० मिसम्याच

विराटनगर-कृषि सामग्री कम्पनी लिमिटेड र मोरङका एक सय ४० सहकारी संस्थाले एउटै परिमाणको मल किनबेच विवरण आन्तरिक राजस्व कार्यालयमा फरक–फरक पेस गरेका छन्। एउटै परिमाणको मल खरिद र बिक्री मूल्य...

चिया खेतीमा विषादी प्रयोग घट्दै

चिया खेतीमा विषादी प्रयोग घट्दै

झापा-एक–डेढ वर्ष अघिसम्म आफ्नो बगानमा उत्पादित हरियो पत्ती कारखाना लिएर जान चिया किसान हच्किन्थे। ट्र्याक्टरबाट पत्ती झार्दाझार्दै विषादीको गन्ध ह्वास्सै आउँदा उद्योगीले मूल्य घटाइहाल्थे। किसानको बोली लगभग बन्द हुन्थ्यो। ‘बोलुँ...

आठ संस्थान ससर्त निजीकरण

आठ संस्थान ससर्त निजीकरण

काठमाडैं-बन्द अवस्थतामा रहेका आठवटा सार्वजनिक संस्थानलाई सर्त सहित निजिकरण गर्न उद्योग मन्त्रालय सहमत भएको छ। नेपाल सरकारको कम्तीमा ४९ प्रतिशत सेयर हुनेगरी व्यवस्थापन करारमा दिएर उद्योग संचालन गर्न मन्त्रालयले प्रकृया...

६ वर्षपछि निगमले नाफा कमाएर ऋण तिर्‍यो

६ वर्षपछि निगमले नाफा कमाएर ऋण तिर्‍यो

काठमाडौं- झण्डै ६ वर्षपछि नेपाल आयल निगम आफैले नाफा कमाएर इन्डियन आयल कर्पोरेसन र सञ्चय कोषको ऋण तिरेको छ। २०६५ सालमा निगम नाफामा जाँदा ऋण तिरेपछि निरन्तर घाटा बेहोर्दै आएको...

दोस्रो चिनियाँ जहाज बिहीबारबाट पोखरा उड्ने

दोस्रो चिनियाँ जहाज बिहीबारबाट पोखरा उड्ने

काठमाडौं- राष्ट्रिय ध्वजावाहक नेपाल वायुसेवा निगमले चीनबाट अनुदानमा प्राप्त दोस्रो जहाजले बिहीबारबाट नियमित व्यापारिक उडान गर्ने भएको छ। यो जहाजको पहिलो गन्तव्य पोखरा रहेको छ। पोखराका लागि दैनिक दुई उडान...