9 Jestha, 2072 |
Menu

अर्थ

घरजग्गा कारोबारमा बैंक ऋणकै भर

  • शुक्रबार ११ श्रावण, २०७०
  • केशवशरण लामिछाने
  • DISQUS_COMMENTS
(0 votes)
पोखरा -अघिल्लोपटकको दाँजोमा बितेको वर्ष कास्कीमा घरजग्गा कारोबार २२ प्रतिशतले बढेको छ। बैंकको ऋण लिएर घरजग्गा किन्ने उल्लेख्य छन्। चार वर्ष अघि चुलिएर त्यसपछि ओरालो लाग्न थालेको घरजग्गा किनबेच अहिले व्यावसायिकभन्दा पनि व्यावहारिकमा सीमित भएको सम्बद्ध अधिकारी बताउँछन्।
मालपोत कार्यालय कास्कीका अनुसार गएको आर्थिक वर्ष २०६९/७० मा २७ हजार ४ सय लिखत पास भएका छन्। यो अघिल्लो वर्षको दाँजोमा ५ हजारले बढी हो। गएको वर्षका २७ हजार ४ सय किनबेचमध्ये १० हजार ४ सयवटा कारोबार बैंक ऋणका आधारमा भएको मालपोतको रेकर्डमा उल्लेख छ। आवास अरु व्यावसायिक कार्यका लागि भएको जग्गा कारोबारमा बैंकले लगानी गरेका हुन्। 
'कारोबार भएकामध्ये ३८ प्रतिशतमा बैंकको ऋण छ,' मालपोत कास्कीका सूचना अधिकृत ऋषि लामिछानेले भने। केन्द्रीय बैंकले घरजग्गामा लगानी निरुत्साहन गर्ने नीति लिइरहेको भए पनि सर्वसाधारणले बैंक ऋणको भर पर्न नछोडेको कास्कीको तथ्यांकले देखाएको छ। 
राष्ट्र बैंकको पछिल्लो निर्देशनले घरजग्गा र आवास कर्जालाई एकै शीर्षकमा राख्न दिएकाले बैंक ऋण प्रवाह सहज भएको विकास बैंक संघका उपाध्यक्ष भरतराज ढकाल बताउँछन्। पोखरा आवासीय हिसाबले उत्तम ठाउँ भएकाले पनि घरजग्गाको व्यावहारिक कारोबार बढिरहेको उनको ठम्याइ छ। 'पोखरामा धेरै वित्तीय संस्था छन्। त्यसैले सर्वसाधारणलाई कर्जा लिन पनि सजिलो भएको छ,' मुक्तिनाथ विकास बैंकका सिइओसमेत रहेका ढकालले भने। 
घरजग्गा व्यवसायी यदु अधिकारी घरै बनाउन आवश्यक पर्नेहरुले जग्गा किनबेच गरिरहेको बताउँछन्। 'पहिला पर्ख र हेरको अवस्थामा थिए। अहिले मूल्य केही घट्नाले किनबेच बढेको हो,' उनले भने। उनले घरजग्गाको मूल्य १५/२० प्रतिशतको हाराहारीमा घटेको जानकारी पनि दिए। 
राजधानी उपत्यकामा घटेको भए पनि कास्की लगायत जिल्लामा पछिल्ला वर्ष पनि घरजग्गा कारोबार बढिरहेकै छ। पछिल्ला वर्षमध्ये कास्कीमा २०६६/६७ मा सबैभन्दा बढी घरजग्गा कारोबार भएको थियो। त्यो वर्ष ३४ हजार ४ वटा लिखत पारित भएको मालपोतले जनाएको छ। 
६७/६८ मा भने अघिल्लो वर्षको दाँजोमा कारोबार संख्या १३ हजारले कम भएको थियो। उक्त वर्ष २० हजार ९ सय कारोबार भए। त्यसपछि भने कारोबार लगातार बढिरहेकै छ। ६८/६९ मा २२ हजार ४ सय लिखत पास भएको छ। यो अघिल्लो वर्षको भन्दा ७ प्रतिशतले बढी हो। 
गएको वर्ष अघिल्लोपटकको भन्दा बढेको कारोबारबाट मालपोत कार्यालय कास्कीले ३१ करोड १६ लाख राजस्व संकलन गरेको छ। कारोबार संख्या २२ प्रतिशतले बढे पनि राजस्व वृद्धि भने ३८ प्रतिशत छ। हरेक वर्ष बढ्ने जग्गा मूल्यांकनले राजस्व वृद्धिमा सघाउ पुर्यारएको हो। 
घरजग्गामा प्रवाह भएको ऋणले अप्ठेरो पार्न थालेपछि ४ वर्षअघि केन्द्रीय बैंकले यो क्षेत्रमा लगानी गर्न बैंक तथा वित्तीय संस्थालाई अंकुश लगाएको थियो। घरजग्गाका लागि दिएको ऋण कुल लगानीको ४० प्रतिशतमा झार्नुपर्ने गरी उसले सीमा तोकिदिएपछि मुलुकभर नै कारोबारमा शिथिलता आएको थियो। ७० सालको असार मसान्तभित्र त्यसलाई २५ प्रतिशतमा झार्नुपर्ने केन्द्रीय बैंकको निर्देशनले पनि घरजग्गाको व्यापारिक कारोबार खस्केको थियो। तर, व्यापारिक नभई आवश्यकताका लागि घरजग्गा किनबेच गर्न पनि सर्वसाधारण बैंकिङ ऋणकै भर परिरहेको कास्कीको तथ्यांकले देखाएको छ।
छुटपछि त्रिपालमा ‘ओभर इन्भ्वाइसिङ’

छुटपछि त्रिपालमा ‘ओभर इन्भ्वाइसिङ’

वीरगन्ज-सरकारले भन्सार महसुल लगायत अन्य कर छुट दिएको मौका छोपेर व्यापारीले त्रिपाल आयातमा अधिक मूल्यांकन (ओभर इन्भ्वाइसिङ) गर्न थालेका छन् । सामान्य अवस्थामा भन्सार महसुल छल्न न्यून मूल्यांकन गर्ने व्यापारीले...

जस्तापाता किन्न ४ अर्ब निकासा

काठमाडौं-सरकारले भूकम्पका कारण घरविहीन सबै परिवारलाई अस्थायी वासका निम्ति जस्तापाता किन्न उपलब्ध गराउने रकमका लागि ४ अर्ब रुपैयाँ निकासा दिएको छ। केही दिनअघि भूकम्पका कारण घर ध्वस्त भएका परिवारलाई अस्थायी...

ऋणको भाका सार्दै राष्ट्र बैंक

ऋणको भाका सार्दै राष्ट्र बैंक

काठमाडौं-विभिन्न बैंक तथा वित्तीय संस्थाले बुझाउनुपर्ने ऋणको भाका सार्न नेपाल राष्ट्र बैंक तयार देखिएको छ ।वैशाख १२ को महाभूकम्प र त्यसपछिका शक्तिशाली कम्पनबाट क्षतिग्रस्त उद्योग, व्यापार, होटल, हाउजिङ लगायतले लिएको...

नानो जेनएक्स सार्वजनिक, कस्ता छन् फिचर?

नानो जेनएक्स सार्वजनिक, कस्ता छन् फिचर?

नयाँ दिल्ली- रतन टाटाको ड्रिम प्रोजेक्ट 'आम मान्छेनका लागि गाडी' पूरा गर्न २००९ मा टाटा मोटर्सले नानो कार ल्याएको थियो। त्यसले सर्वसाधारणबीच स्थान जमाउन सकेन। सो ट्याग हटाउन टाटाले मंगलबार...

आन्तरिक उडान ५० प्रतिशत कटौती

आन्तरिक उडान ५० प्रतिशत कटौती

काठमाडौं-विनाशकारी भूकम्पपछि निजी क्षेत्रका आन्तरिक वायुसेवा कम्पनीहरूले त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट हुने उडान ५० प्रतिशतसम्म कटौती गरेका छन् ।

सहयोग एकद्वार प्रणालीमार्फत : महत

सहयोग एकद्वार प्रणालीमार्फत : महत

काठमाडौं-अर्थमन्त्री रामशरण महतले भूकम्पबाट ध्वस्त मुुलुकको पुनःनिर्माणमा सरकारले एकद्वार प्रणाली चाहेको बताएका छन् । वैशाख १२ मा आएको विनाशकारी भूकम्पपछि दातृनिकाय र अन्य संघसंस्थाले आफ्नै किसिमले सहयोग गरेका बेला मन्त्री...

उच्च जोखिममा हाउजिङको लगानी

उच्च जोखिममा हाउजिङको लगानी

काठमाडौं-महाभूकम्पका कारण बैंक, वित्तीय संस्थाहरुले हाउजिङमा गरेको लगानी उच्च जोखिममा परेको छ । वैशाख १२ को महाभूकम्प र त्यसपछिका शक्तिशाली पराकम्पनले अधिकांश हाउजिङमा क्षति पुर्याएपछि बैंकहरुको लगानी जोखिममा परेको हो।

राष्ट्र बैंक ‘प्रभु’को भवनमा सारिने

राष्ट्र बैंक ‘प्रभु’को भवनमा सारिने

काठमाडौं-यही वैशाख १२ गते गएको विनाशकारी भूकम्पबाट नेपाल राष्ट्र बैंकको भवन भत्किएपछि अव्यवस्थित कार्यसम्पादनलाई सहजरूपमा सञ्चालनका लागि केन्द्रीय बैंकका केही शाखा प्रभु बैंकको लैनचौर भवनमा सारिने भएको छ।