Friday 15 Jestha, 2072 |
Menu

अर्थ

साढे आठ अर्बको चामल आयात

(0 votes)
साढे आठ अर्बको चामल आयात
काठमाडौं — मुलुकमा धान उत्पादनमा कमी आउँदा गत वर्ष साढे आठ अर्ब रुपैयाँको चामल आयात भएको छ । यो अघिल्लो वर्षको भन्दा झन्डै दोब्बर हो। व्यापार तथा निकासी प्रवद्र्धन केन्द्रका अनुसार गत वर्ष आठ अर्ब ४५ करोड रुपैयाँको चामल आयात भएको छ। अघिल्लो वर्ष यो ४ अर्ब २६ करोड थियो । तीन वर्षअघि मुलुकलाई आवश्यकभन्दा बढी धान उत्पादन भएपछि नेपालले चीनतर्फ निश्चित कोटासहित चामल निकासी खुला गरेको थियो।
'अघिल्लोभन्दा गत वर्ष धान उत्पादन ९ लाख टन कम भएको थियो,' कृषि विकास मन्त्रालयका प्रवक्ता प्रभाकर पाठकले आइतबार नागरिकसँग भने, 'उत्पादन घटेपछि विदेश निर्भर हुनुपरेको हो ।' अघिल्लो वर्ष ५० लाख ७२ हजार टन धान उत्पादन भई ८ लाख ८६ हजार टन बचत थियो । उनका अनुसार गत वर्ष धान उत्पादन ११ प्रतिशतले घटेर ४५ लाख टनमा झरेको छ ।

नेपाली जनताले मुख्य खानाका रुपमा चामल प्रयोग गर्ने भएकाले पनि मुलुकभर यसको खपत बढी भएको छ । मागको तुलनामा उत्पादन नभएपछि भारतलगायत मुलुकबाट चामल आयात भइरहेको छ । अर्कोतिर नेपालमा बढी उत्पादन हुने मोटो चामल भारतमा निर्यात हुने र भारतबाट मसिनो चामल नेपाल आउने भएकाले पनि आयात बढी देखिएको हो । गरिब मुलुक भए पनि नेपालमा मसिनो चामलको खपत प्रत्येक वर्ष बढिरहेको छ ।

'हाम्रो खानेबानीमा समेत परिवर्तन गर्न आवश्यक छ,' धान विशेषज्ञ भोलामानसिंह बस्नेतले भने, 'नेपाली एक जनाले वार्षिक १ सय २२ किलो चामल खान्छौं । यो प्रवृतिका कारण पनि चामल आयात बढेको हो ।' धान उत्पादन बढाउनेतर्फ सरकारले प्राथमिकता राख्न सके विदेशबाट चामल ल्याउनुपर्ने बाध्यताको अन्त्य हुने उनले बताए ।

'धान उत्पादनलाई विशेष प्राथमिकतामा राखेर अगाडि बढ्नुपर्छ,' बस्नेतले भने, 'मुलुकको कूल गार्हस्थ उत्पादनमा कृषिमध्ये धानको मात्रै २० प्रतिशत योगदान छ । यसलाई प्राथमिकतामा राखेर अघि बढ्नैपर्छ ।'

अहिले पनि धान उत्पादनमा पहिलो स्थानमा छ । तर, धानको उत्पादन मनसुनमा भर पर्नुपर्ने भएकोले यसमै निर्भर रहन्छ । गत वर्ष धान रोप्ने समयमा पानी नपरेकोले धेरै जमिन बाँझै बसेका थिए । धान रोप्नै नपाएकोले उत्पादन घटेर विदेशबाट चामल आयात गर्नु परेको हो ।

'धान उत्पादन बढाउन सरकारले राम्रो सिँचाइ, मलखादको व्यवस्था गर्नुपर्छ । कृषिप्रधान देश भन्ने अनि चामल पनि विदेशबाट आयात गर्नुपर्ने बाध्यता हुनु दुःखद हो,' बस्नेतले भने, 'चामल आयात अन्त्यका लागि सरकारले अहिलेदेखिनै विशेष योजना बनाउनुपर्छ ।' योबाहेक गत वर्ष ४ अर्ब ५४ करोड रुपैयाँ बराबरको तरकारी आयात भएको छ । यो अघिल्लो वर्षको तुलनामा ७५ दशमलव ७ प्रतिशतले बढी हो । अघिल्लो वर्ष २ अर्ब ५८ करोड रुपैयाँ बराबरको तरकारी आयात भएको थियो । भारतबाट हरियो तरकारी पनि नेपाल भित्रिन्छ । योबाहेक सुख्खा तरकारी लसुन, प्याजलगायतका पनि भित्रिने गरेको छ । अघिल्लो वर्ष भारतबाट कागतीमात्रै ६ करोड रुपैयाँको आयात भएको थियो भने च्याउ २ करोडको आयात भएको थियो ।

कृषि उत्पादन बढाउने विशेष तयारी

वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयले कृषि उत्पादनकै आयात उच्च रुपमा बढ्न थालेपछि स्वदेशमै उत्पादन बढाउने कार्ययोजनाको लागि तयारी गरिरहेको छ । मन्त्रालयले आयात घटाउने रणनीतिअनुसार सरोकारवाला मन्त्रालयसँग बसेर छलफलको तयारी गरेको हो ।

'कृषि उपजकै आयात बढेर व्यापार घाटा बढ्न थालेपछि हामीले उत्पादन बढाउन के गर्न सकिन्छ भनेर छलफल सुरु गर्दैछौं,' मन्त्रालयका सहसचिव तोयानारायण ज्ञवालीले नागरिकसँग भने, 'पहिला आत्मनिर्भर भएका कृषि वस्तुको समेत आयात गर्नुपर्ने अवस्था रोक्नेतर्फ एकीकृत कार्यक्रम अघि बढाइनेछ ।' मन्त्रालयले मुख्य बालीको उत्पादन, उत्पादकत्व लगायतबारे अध्ययन थालिसकेको छ । चामल, मकै, तेललगायत १६ वस्तुको उत्पादन लगायतका वास्तविक अवस्था पत्ता लगाउने भएको छ ।
विदेशीलाई घुम्ने निम्तो

विदेशीलाई घुम्ने निम्तो

पोखरा-नेपाल घुमेर फर्केका पर्यटकलाई एकपटक फेरि आउन यहाँका पर्यटन व्यवसायीले आग्रह गरेका छन्। भूकम्पले पर्यटन क्षेत्र सुनसान बनेपछि उनीहरुले यस्तो आग्रह गरेका हुन्। ‘जो नेपाल घुमिसक्नुभएको छ, फेरि एकपटक आउनुहोस्,'...

सात वर्षपछि दाङमा उडान सुरु

सात वर्षपछि दाङमा उडान सुरु

दाङ- सात वर्षअघि उडान बन्द भएको दाङको टरिगाउँ विमानस्थल पुनःसञ्चालनमा आएको छ। बिहीबार निजी बिमान कम्पनी गोमा एयरले पहिलो उडान भरेको छ। यो कम्पनीले यसलाई 'नियमित उडान'समेत भनेको छ। बिहीबारदेखि...

भूकम्पपछिको सेयर बजार: लगानीकर्ताको आत्मविश्वास घट्यो

भूकम्पपछिको सेयर बजार: लगानीकर्ताको आत्मविश्वास घट्यो

काठमाडौं-विनाशकारी भूकम्पले बैंक तथा वित्तीय संस्थालाई खासै प्रभाव नपार्ने देखिए पनि पुँजी बजारका लगानीकर्तामा आत्मविश्वास देखिएको छैन। भूकम्पपछि बजार खुलेको चार दिनसम्म लगातार सेयर बजारमा आएको गिरावटले लगानीकर्तामा विश्वास नभएको देखाएको...

तीन ठूला होटलमा क्षति

तीन ठूला होटलमा क्षति

काठमाडौं-विनाशकारी भूकम्प र त्यसपछि पटक–पटक गएका पराकम्पनबाट राजधानीको नयाँवानेश्वरस्थित प्रमुख पाँचतारे होटल एभरेस्टसहित तीन होटल क्षतिग्रस्त भएका छन्। सहरी विकास तथा भवन निर्माण विभागले ती तीनवटै होटललाई ‘रातो स्टिकर' दिएको...

एभरेस्ट होटलमा रातो स्टिकर

एभरेस्ट होटलमा रातो स्टिकर

काठमाडौं- नयाँ बानेश्वरस्थित पाँच तारे होटल 'एभरेस्ट'लाई सरकारले 'असुरक्षित' भन्दै रातो स्टिकर टाँसेको छ। वैशाख १२ गतेको महाभूकम्प र त्यसपछि आएको परकम्पनले होटलमा क्षति पुर्याएएपछि रातो स्टिकर टाँसिएको भवन निर्माण...

सुन तोलाको सय रुपैयाँले बढ्यो, ५२,५०० मा किनबेच

काठमाडौं– मंगलबार सुनको भाउ प्रतितोला १ सय रुपैयाँले बढेको छ। सोमबार तोलाको ५२ हजार ४ सय रुपैयाँ रहेको सुनको भाउ मंगलबार एकसय रुपैयाँले बढेको नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघले जनाएको छ।

प्राधिकरणलाई एकै दिन ७६ लाख रुपैयाँ नोक्सान

प्राधिकरणलाई एकै दिन ७६ लाख रुपैयाँ नोक्सान

काठमाडौं- पहिरोले कालीगण्डकी नदी थुनिएर स्याङ्जामा सञ्चालित १ सय ४४ मेगावाटको कालीगण्डकी 'ए' जलविद्युत आयोजना बन्द हुँदा विद्युत प्राधिकरणलाई एकै दिन झन्डै ७५ लाख ५५ हजार रुपैयाँ नोक्सान भएको छ...

महिना दिनपछि सेयरबजार खुल्दै

महिना दिनपछि सेयरबजार खुल्दै

काठमाडौं-महाभूकम्पसँगै एक महिनायता बन्द  सेयरबजार आइतबार खुल्दैछ । वैशाख १२ गते आएको भूकम्प र त्यसपछिका शक्तिशाली कम्पन प्रभावले सिडिएस एन्ड क्लियरिङ (सिडिएससी) लिमिटेड रहेको भवनमा क्षति पुगेपछि सेयरबजार बन्द थियो...